Przedawkowanie leku Cytosar (cytarabina)

Przedawkowanie cytarabiny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem nieodwracalnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego oraz wysokiego ryzyka zgonu. W przypadku przedawkowania produktu leczniczego Cytosar, zawierającego cytarabinę w stężeniu 20 mg/ml, nie istnieje specyficzne antidotum, które mogłoby odwrócić skutki toksycznego działania leku¹.

Objawy przedawkowania

Głównym obszarem narażonym na nieodwracalne uszkodzenia w wyniku przedawkowania cytarabiny jest ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Badania kliniczne wykazały, że podawanie dawek znacznie przekraczających zalecane schematy terapeutyczne prowadzi do drastycznego wzrostu toksyczności neurologicznej oraz śmiertelności².

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Wobec braku specyficznego antidotum, postępowanie w przypadku przedawkowania cytarabiny opiera się na leczeniu wspomagającym, którego celem jest przeciwdziałanie skutkom toksycznym oraz podtrzymanie funkcji życiowych pacjenta. Działania terapeutyczne obejmują przede wszystkim³:

• Transfuzje krwi – mające na celu wyrównanie parametrów morfotycznych krwi obwodowej, szczególnie w obliczu toksycznego wpływu leku na szpik kostny
• Transfuzje płytek krwi – zapobiegające powikłaniom krwotocznym związanym z małopłytkowością wynikającą z mielosupresji
• Antybiotykoterapia – stosowana profilaktycznie lub terapeutycznie w przypadku wystąpienia objawów infekcji w przebiegu neutropenii

Dawki toksyczne

Udokumentowano, że podawanie cytarabiny w schemacie dwunastu dawek po 4,5 g/m² powierzchni ciała we wlewie dożylnym trwającym godzinę, powtarzanym co 12 godzin, powoduje dramatyczny wzrost częstości występowania nieodwracalnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego oraz znacząco zwiększa śmiertelność pacjentów⁴.

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Ze względu na brak specyficznego antidotum oraz wysokie ryzyko nieodwracalnych uszkodzeń neurologicznych, pacjenci po przedawkowaniu cytarabiny wymagają ścisłego monitorowania czynności życiowych, parametrów hematologicznych oraz funkcji neurologicznych. Konieczne jest wdrożenie intensywnego leczenia wspomagającego, obejmującego transfuzje preparatów krwiopochodnych oraz odpowiednią antybiotykoterapię⁵.

Należy podkreślić, że w przypadku przyjęcia dawek cytarabiny przekraczających zalecane schematy terapeutyczne, szczególnie w wysokości zbliżonej do 4,5 g/m² podawanych wielokrotnie co 12 godzin, rokowanie jest poważne, a ryzyko trwałych uszkodzeń neurologicznych oraz zgonu znacząco wzrasta⁶.