Dawkowanie i sposób podawania leku Cytosar

Lek Cytosar (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) zawierający cytarabinę jako substancję czynną, może być stosowany wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem w dziedzinie chemioterapii nowotworów. Produkt leczniczy przeznaczony jest do podawania we wlewie dożylnym, we wstrzyknięciu dożylnym, podskórnie lub dokanałowo w zależności od wskazania i schematu leczenia.¹

Rozcieńczanie produktu leczniczego

Sposób rozcieńczania leku zależy od drogi podania:

• W przypadku podania dokanałowego – należy stosować wyłącznie niezawierający konserwantów 0,9% roztwór sodu chlorku do wstrzykiwań²
• W przypadku podania dożylnego – można stosować niezawierający konserwantów 0,9% roztwór sodu chlorku do wstrzykiwań, 5% roztwór glukozy do wstrzykiwań lub wodę do wstrzykiwań³

Należy zwrócić uwagę, że przy obliczaniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym produkcie należy uwzględnić również zawartość sodu pochodzącą z rozcieńczalnika (roztworu sodu chlorku).⁴

Ważna informacja dotycząca szybkości podania dożylnego: szybkie wstrzyknięcie dożylne większych dawek produktu jest zwykle lepiej tolerowane przez pacjentów niż podanie w formie powolnego wlewu. Jest to związane z szybką inaktywacją leku oraz krótszą ekspozycją komórek na wysokie stężenie produktu po szybkim podaniu. Nie wykazano klinicznie istotnych różnic w odpowiedzi prawidłowych i nowotworowych komórek zależnych od sposobu podania.⁵

Dawkowanie według drogi podania

Podanie dożylne

Standardowe dawkowanie w indukcji remisji ostrej białaczki nielimfocytarnej wynosi:

• 100 mg/m² pc. na dobę w ciągłym wlewie dożylnym (dni od 1. do 7.) lub
• 100 mg/m² pc. dożylnie co 12 godzin (dni od 1. do 7.)

Lek podawany jest zazwyczaj w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.⁶

Duże dawki stosowane są w zakresie:

• Od 2 g/m² pc. do 3 g/m² pc.
• Podawane we wlewie dożylnym trwającym od 1 do 3 godzin
• Stosowane co 12 godzin przez 2-6 dni
• Mogą być podawane w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi

Uwaga: Przy stosowaniu dużych dawek nie należy używać rozcieńczalników zawierających alkohol benzylowy – stosować wyłącznie rozcieńczalniki bez konserwantów.⁷

Podanie podskórne

Przy podaniu podskórnym standardowa dawka wynosi 20-100 mg/m² pc. Dokładne dawkowanie zależy od wskazania oraz zastosowanego schematu leczenia.⁸

Podanie dokanałowe w białaczce z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych

Preparat do podania dokanałowego musi być rozcieńczony wyłącznie w niezawierającym konserwantów 0,9% roztworze sodu chlorku do wstrzykiwań. Produkt należy podać natychmiast po przygotowaniu.⁹

Dawkowanie w ostrej białaczce przy podaniu dokanałowym:

• Zakres dawek: od 5 mg/m² pc. do 75 mg/m² pc.
• Częstość podawania: od jednej dawki dziennie przez 4 dni do jednej dawki co 4 dni
• Najczęściej stosowana dawka: 30 mg/m² pc. co 4 dni do normalizacji wyników badań płynu mózgowo-rdzeniowego, a następnie jeden dodatkowy kurs leczenia
• Schemat dawkowania zależy od rodzaju i stopnia ciężkości objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz odpowiedzi na wcześniejsze leczenie¹⁰

Cytosar może być podawany dokanałowo w terapii skojarzonej z solą sodową bursztynianu hydrokortyzonu i metotreksatem, zarówno w profilaktyce nowo rozpoznanej ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci, jak i w leczeniu białaczki z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych. W schemacie trójlekowym dawki wynoszą:¹¹

• Cytarabina: 30 mg/m² pc.
• Sól sodowa bursztynianu hydrokortyzonu: 15 mg/m² pc.
• Metotreksat: 15 mg/m² pc. (maksymalna pojedyncza dawka: 15 mg/m² pc.)

Ważne: U dzieci i młodzieży dawkę metotreksatu należy ustalić w zależności od wieku pacjenta, a nie powierzchni ciała.¹²

Terapia trójlekowa może być również zastosowana po skutecznym leczeniu początkowym białaczki z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych. Przed rozpoczęciem terapii w tym schemacie lekarz powinien zapoznać się z aktualnymi wytycznymi.¹³

Ostrzeżenia przy podaniu dokanałowym

Cytarabina podawana dokanałowo może powodować objawy toksyczności ogólnej, dlatego konieczne jest staranne monitorowanie układu krwiotwórczego. Może być wymagana modyfikacja podstawowego leczenia przeciwbiałaczkowego, chociaż ciężkie działania toksyczne występują rzadko.¹⁴

Przy jednoczesnym podawaniu cytarabiny zarówno dokanałowo, jak i dożylnie w odstępie kilku dni, istnieje zwiększone ryzyko jej toksycznego wpływu na szpik kostny. W przypadkach ciężkiej, zagrażającej życiu choroby, decyzja o jednoczesnym stosowaniu obu dróg podania pozostaje w gestii lekarza prowadzącego.¹⁵

W przypadku ognisk nacieków białaczkowych w ośrodkowym układzie nerwowym, podanie dokanałowe może być nieskuteczne. W takiej sytuacji bardziej właściwe może być zastosowanie radioterapii.¹⁶

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie produktu Cytosar u dzieci i młodzieży jest zasadniczo podobne do zalecanego u dorosłych. Aktualne zalecenia dotyczące dawkowania należy sprawdzić w najnowszych standardach postępowania.¹⁷

Cytosar należy dawkować w ostrej białaczce limfatycznej oraz chłoniaku nieziarniczym u dzieci zgodnie z aktualnymi wytycznymi.¹⁸

Ważne ostrzeżenie: Przy przygotowaniu leku dla niemowląt i dzieci w wieku do 3 lat nie wolno stosować rozcieńczalników zawierających alkohol benzylowy. Należy używać wyłącznie rozcieńczalników bez konserwantów. Przygotowany lek należy podać natychmiast po rozcieńczeniu.¹⁹

Zgodność farmaceutyczna

Cytarabina zachowuje zgodność farmaceutyczną z następującymi lekami w określonych stężeniach w 5% roztworze wodnym glukozy przez 8 godzin:

• Cytarabina 0,8 mg/ml i cefalotyna (sodowa) 1,0 mg/ml
• Cytarabina 0,4 mg/ml i prednizolon (fosforan sodowy) 0,2 mg/ml
• Cytarabina 16 µg/ml i winkrystyna (siarczan) 4 µg/ml

Lek wykazuje również zgodność fizyczną z metotreksatem.²⁰

Szczegółowa tabela dawkowania Cytosaru