Właściwości farmakokinetyczne
Cytosar 1 g

Cytarabina charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją, głównie poprzez proces dezaminacji do arabinofuranozylouracylu, który zachodzi przede wszystkim w wątrobie i nerkach. Tylko 5,8% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% dawki ulega eliminacji w formie metabolitów. Po dożylnym podaniu wysokich dawek stężenie cytarabiny we krwi spada do niemierzalnych wartości w ciągu 5-15 minut, co wynika z intensywnego wychwytu komórkowego oraz szybkiego metabolizmu wątrobowego i nerkowego.

Właściwości farmakokinetyczne cytarabiny

Cytarabina wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne charakteryzujące się szybkim metabolizmem i eliminacją z organizmu. Lek podlega złożonym procesom biotransformacji, które determinują jego efektywność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa w warunkach klinicznych.1

Metabolizm cytarabiny

Głównym szlakiem metabolicznym cytarabiny jest proces dezaminacji, prowadzący do powstania arabinofuranozylouracylu. Reakcja ta zachodzi przede wszystkim w dwóch narządach:

  • W wątrobie – będącej głównym miejscem biotransformacji leku
  • W nerkach – stanowiących dodatkowe miejsce metabolizmu

Proces dezaminacji ma kluczowe znaczenie dla farmakokinetyki leku, gdyż determinuje szybkość eliminacji aktywnej formy cytarabiny z organizmu.2

Eliminacja cytarabiny

Badania farmakokinetyczne wykazały, że cytarabina charakteryzuje się specyficznym profilem eliminacji:

  • Tylko niewielka część podanej dawki (5,8%) jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem w okresie 12-24 godzin po podaniu
  • Zdecydowana większość leku (90% podanej dawki) jest eliminowana w postaci produktu dezaminacji – arabinofuranozylouracylu

Dane te wskazują na dominujący udział procesów metabolicznych w eliminacji cytarabiny z organizmu.3

Kinetyka stężeń we krwi

Cytarabina podana dożylnie w wysokich dawkach charakteryzuje się bardzo szybkim spadkiem stężenia we krwi:

  • U większości pacjentów stężenia leku spadają do poziomów niemierzalnych w ciągu 15 minut od podania
  • U niektórych pacjentów lek jest niewykrywalny już po 5 minutach od wstrzyknięcia

Ta szybka eliminacja z krwiobiegu jest wynikiem intensywnego wychwytu komórkowego oraz szybkiego metabolizmu wątrobowego i nerkowego.4

Parametr farmakokinetyczny Wartość
Postać leku Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (1 g)
Główny szlak metaboliczny Dezaminacja do arabinofuranozylouracylu
Główne organy metabolizujące Wątroba, nerki
Eliminacja w postaci niezmienionej 5,8% dawki (z moczem w ciągu 12-24 h)
Eliminacja w postaci metabolitów 90% dawki
Czas do osiągnięcia niemierzalnych stężeń 5-15 minut po podaniu dożylnym

Implikacje kliniczne właściwości farmakokinetycznych

Szybki metabolizm i eliminacja cytarabiny mają istotne znaczenie dla protokołów dawkowania leku w praktyce klinicznej. Krótki czas półtrwania leku w krwiobiegu uzasadnia konieczność stosowania określonych schematów podawania, takich jak wlewy ciągłe lub powtarzane dawki, w celu utrzymania skutecznych stężeń terapeutycznych.5

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl