Przedawkowanie
Elvanse 70 mg

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy o przedłużonym uwalnianiu, prowadzi do wieloukładowych objawów toksycznych, w tym zaburzeń neurologicznych (niepokój ruchowy, drżenie, splątanie, agresja, omamy, napady paniki, drgawki przechodzące w śpiączkę), sercowo-naczyniowych (wahania ciśnienia tętniczego, wstrząs kardiogenny) oraz metabolicznych (hipertermia, rabdomioliza z ryzykiem ostrej niewydolności nerek). Szczególnie wysokie ryzyko zgonu wiąże się z wystąpieniem drgawek i śpiączki. Objawy neurologiczne charakteryzują się początkowym pobudzeniem OUN, które z czasem przechodzi w obniżenie nastroju i znużenie. Warto podkreślić, że w zatruciu obserwuje się także umiarkowane do wysokich nasilenie objawów ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, kurczowe bóle brzucha) oraz przyspieszenie oddechu (tachypnoe, hiperwentylacja).

Przedawkowanie leku Elvanse

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu, substancji czynnej zawartej w leku Elvanse, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Przy postępowaniu w przypadku przedawkowania należy koniecznie uwzględnić przedłużone uwalnianie deksamfetaminy z proleku, jakim jest lisdeksamfetamina.1

Objawy ostrego przedawkowania

Ostre przedawkowanie pochodnych amfetaminy, do których należy lisdeksamfetamina dimezylanu, charakteryzuje się szeregiem objawów ze strony różnych układów organizmu. Główne manifestacje kliniczne obejmują zaburzenia neurologiczne, sercowo-naczyniowe oraz pokarmowe.2

W przebiegu zatrucia należy zwrócić szczególną uwagę na typową ewolucję objawów neurologicznych – początkowo występuje pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, które z czasem przechodzi w uczucie znużenia i obniżenie nastroju.3

W przypadkach zatruć zakończonych zgonem najczęściej obserwuje się sekwencję objawów, gdzie początkowo występują drgawki, a następnie rozwija się śpiączka.4

Układ/narząd Objawy przedawkowania Charakterystyka Zagrożenie
Ośrodkowy układ nerwowy Niepokój ruchowy Nadmierna aktywność motoryczna, niemożność utrzymania spoczynku Umiarkowane
Drżenie Mimowolne rytmiczne drgania kończyn, głowy Umiarkowane
Nasilenie odruchów Wzmożone odruchy neurologiczne Umiarkowane
Przyspieszenie oddychania Tachypnoe, hiperwentylacja Wysokie
Splątanie Zaburzenia świadomości, dezorientacja Wysokie
Agresja Zachowania agresywne, agitacja Wysokie
Omamy Percepcja nieistniejących bodźców Wysokie
Napady paniki Intensywny lęk z objawami somatycznymi Wysokie
Drgawki → śpiączka Napady drgawkowe przechodzące w stan głębokiego zaburzenia świadomości Bardzo wysokie (związane z ryzykiem zgonu)
Układ sercowo-naczyniowy Zaburzenia ciśnienia tętniczego Podwyższenie lub obniżenie ciśnienia tętniczego Wysokie
Wstrząs kardiogenny Ostra niewydolność serca z hipoperfuzją narządową Bardzo wysokie
Układ pokarmowy Nudności i wymioty Odruchowa reakcja obronna organizmu Umiarkowane
Biegunka Przyspieszenie perystaltyki jelit Umiarkowane
Kurczowe bóle brzucha Bolesne skurcze mięśni gładkich jelit Umiarkowane
Metaboliczne Zwiększenie temperatury ciała Hipertermia, gorączka Wysokie
Mięśniowe Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych Rabdomioliza z ryzykiem ostrej niewydolności nerek Bardzo wysokie

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania lisdeksamfetaminy dimezylanu istotne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Należy podkreślić, że nie istnieje swoista odtrutka neutralizująca działanie amfetaminy.5

W leczeniu ostrego zatrucia amfetaminą stosuje się przede wszystkim postępowanie objawowe, które może obejmować:6

  • Podawanie węgla aktywnego – w celu zmniejszenia wchłaniania leku z przewodu pokarmowego (szczególnie istotne przy niedawnym przyjęciu leku)
  • Stosowanie leków przeczyszczających – dla przyspieszenia eliminacji niewchłoniętego leku
  • Podawanie leków uspokajających – do opanowania pobudzenia, agresji i innych objawów ze strony OUN

Ważna informacja kliniczna dotyczy nieefektywności hemodializy w eliminacji lisdeksamfetaminy i deksamfetaminy – lisdeksamfetamina i deksamfetamina nie są eliminowane podczas dializy.7

Zalecenia dla personelu medycznego

W przypadku podejrzenia przedawkowania amfetaminy zaleca się:8

  1. Konsultację z ośrodkiem kontroli zatruć w celu uzyskania szczegółowych wskazówek dotyczących postępowania
  2. Wdrożenie leczenia zgodnie ze wskazaniami klinicznymi
  3. Uwzględnienie przedłużonego działania amfetaminy podczas monitorowania i leczenia pacjenta – wymaga to dłuższej obserwacji i wsparcia funkcji życiowych

Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu zawartej w leku Elvanse stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Szczególnie niebezpieczne są powikłania neurologiczne (drgawki, śpiączka), sercowo-naczyniowe (zaburzenia ciśnienia tętniczego, wstrząs kardiogenny) oraz metaboliczne (rabdomioliza). Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego decyduje o rokowaniu pacjenta.9

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl