przestrzeń presynaptyczna
Przestrzeń presynaptyczna to wyspecjalizowany obszar w obrębie synapsy, który znajduje się w zakończeniu neuronu presynaptycznego (nadawczego). Ta kluczowa struktura stanowi miejsce uwalniania neuroprzekaźników podczas przekazywania impulsu nerwowego.
W przestrzeni presynaptycznej znajdują się pęcherzyki synaptyczne zawierające neurotransmitery, które po dotarciu potencjału czynnościowego do zakończenia aksonu ulegają egzocytozie, uwalniając swoją zawartość do szczeliny synaptycznej. Proces ten jest kontrolowany przez złożoną maszynerię białkową, w tym białka SNARE oraz jony wapnia, które działają jako wtórne przekaźniki sygnału.
Zaburzenia funkcjonowania przestrzeni presynaptycznej mogą prowadzić do nieprawidłowości w przekaźnictwie synaptycznym, co ma związek z wieloma chorobami neurologicznymi, w tym chorobami neurodegeneracyjnymi, zaburzeniami nastroju czy padaczką. Z tego względu przestrzeń presynaptyczna stanowi ważny cel badań neurofarmakologicznych i potencjalny punkt uchwytu dla leków neuropsychiatrycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elvanse 70 mg
Elvanse, zawierający lisdeksamfetaminy dimezylan, jest sympatykomimetykiem o działaniu ośrodkowym, stosowanym w leczeniu ADHD. Lisdeksamfetamina jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiemu wchłanianiu i hydrolizie w erytrocytach do aktywnej deksamfetaminy. Mechanizm działania polega na blokowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy oraz zwiększeniu ich uwalniania w przestrzeni synaptycznej, co prowadzi do poprawy objawów ADHD. Skuteczność leku została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych u dzieci (6-12 lat), młodzieży (13-17 lat) oraz dorosłych, z dawkowaniem raz na dobę rano. Efekt terapeutyczny utrzymuje się przez około 13 godzin u dzieci i 14 godzin u dorosłych, zapewniając kontrolę objawów przez cały dzień.
ADHD, amina sympatykomimetyczna, czas działania leku, deksamfetamina, erytrocyt, hydroliza deksamfetaminy, kryteria DSM-IV, lisdeksamfetaminy dimezylan, metoda podwójnie ślepej próby, noradrenalina i dopamina, ośrodkowy układ nerwowy, prolek, przestrzeń postsynaptyczna, przestrzeń presynaptyczna, randomizacja, Skala ADHD-RS-IV, skala CGI-I, sympatykomimetyk, wychwyt zwrotny noradrenaliny - Leksykon substancji czynnych
Deksamfetamina – Właściwości farmakodynamiczne
Deksamfetamina, będąca aktywnym metabolitem proleku lisdeksamfetaminy dimezylanu (kod ATC: N06BA12), wykazuje działanie sympatykomimetyczne ośrodkowe, kluczowe w terapii ADHD. Po podaniu doustnym lisdeksamfetamina ulega szybkiemu wchłanianiu i hydrolizie głównie w erytrocytach do deksamfetaminy, która blokuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy oraz zwiększa ich uwalnianie w przestrzeni synaptycznej. W badaniach klinicznych, obejmujących dzieci (6-12 lat), młodzież (13-17 lat) oraz dorosłych, stosowano dawkowanie raz na dobę rano, uzyskując efekt utrzymujący się przez 13 godzin u dzieci i 14 godzin u dorosłych. W kluczowym badaniu fazy III (SPD489325) u 336 pacjentów w wieku 6-17 lat, leczenie lisdeksamfetaminą dimezylanem spowodowało istotne statystycznie zmniejszenie średniego wyniku w skali ADHD-RS-IV o 18,6 punktu (p<0,001) w porównaniu z placebo, a także wyższy odsetek pacjentów spełniających kryteria odpowiedzi klinicznej (≥30% redukcji ADHD-RS-IV oraz wynik 1 lub 2 w CGI-I, p<0,001).
ADHD-RS-IV, badanie kliniczne, CGI-I, czerwona krwinka, deksamfetamina, efekt odbicia, erytrocyt, hydroliza, lisdeksamfetamina dimezylan, niekatecholaminowa amina sympatykomimetyczna, ośrodkowy układ nerwowy, podwójnie ślepa próba, prolek, przestrzeń postsynaptyczna, przestrzeń presynaptyczna, Skala nasilenia objawów ADHD, skala ogólnej oceny poprawy klinicznej, sympatykomimetyk, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenie hiperkinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elvanse 60 mg
Lisdeksamfetaminy dimezylan, substancja czynna leku Elvanse, jest prolekiem sympatykomimetycznym o działaniu ośrodkowym (kod ATC: N06 BA12), który po podaniu doustnym ulega hydrolizie w erytrocytach do aktywnej deksamfetaminy. Mechanizm terapeutyczny w leczeniu ADHD opiera się na blokadzie wychwytu zwrotnego oraz zwiększeniu uwalniania noradrenaliny i dopaminy w przestrzeni synaptycznej, co prowadzi do pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego. Lisdeksamfetamina nie wykazuje aktywności farmakologicznej in vitro, co potwierdza jej charakter proleku. Efekt kliniczny utrzymuje się przez około 13 godzin u dzieci i 14 godzin u dorosłych, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, rano.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elvanse 50 mg
Elvanse, zawierający lisdeksamfetaminę dimezylan, jest sympatykomimetykiem o działaniu ośrodkowym, stosowanym w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Substancja ta jest prolekiem, który po doustnym podaniu ulega hydrolizie w erytrocytach do aktywnej deksamfetaminy, odpowiedzialnej za efekt terapeutyczny. Mechanizm działania obejmuje blokadę wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy oraz zwiększenie ich wydzielania w przestrzeni synaptycznej. Preparat dostępny jest w kapsułkach o dawkach 20, 30, 40, 50, 60 i 70 mg, odpowiadających ekwiwalentom deksamfetaminy odpowiednio 5,9 mg do 20,8 mg. Dawkowanie polega na jednokrotnym podaniu rano, a działanie utrzymuje się przez 13 godzin u pacjentów pediatrycznych i 14 godzin u dorosłych.
badanie in vitro, biotransformacja, deksamfetamina, dopamina, działanie pobudzające, erytrocyt, kapsułka twarda, lisdeksamfetaminy dimezylan, monoamina, niekatecholaminowa amina sympatykomimetyczna, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, prolek, przestrzeń postsynaptyczna, przestrzeń presynaptyczna, Skala nasilenia objawów ADHD, skala ogólnej oceny poprawy klinicznej, sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elvanse 30 mg
Elvanse to sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym, zawierający lisdeksamfetaminę dimezylan – prolek, który po doustnym podaniu ulega szybkiemu wchłanianiu i hydrolizie w erytrocytach do aktywnej deksamfetaminy. Mechanizm działania polega na blokadzie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy oraz zwiększeniu ich uwalniania w przestrzeni synaptycznej, co skutkuje pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego. Skuteczność leku w leczeniu ADHD została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych u dzieci (6-12 lat), młodzieży (13-17 lat) oraz dorosłych, z dawkowaniem raz na dobę rano. Efekt terapeutyczny utrzymuje się przez około 13 godzin u dzieci i 14 godzin u dorosłych. W badaniu fazy III SPD489325, obejmującym 336 pacjentów w wieku 6-17 lat, lisdeksamfetamina dimezylan wykazała istotne statystycznie zmniejszenie nasilenia objawów ADHD o średnio 18,6 punktu w skali ADHD-RS-IV (p<0,001) w porównaniu z placebo oraz wyższy odsetek pacjentów spełniających kryteria odpowiedzi klinicznej (≥30% redukcji wyniku ADHD-RS-IV i CGI-I 1 lub 2).
ADHD-RS-IV, amina sympatykomimetyczna, CGI-I, dawkowanie dobowe, deksamfetamina, dopamina, efekt kliniczny, erytrocyt, hydroliza deksamfetaminy, komparator aktywny, lisdeksamfetaminy dimezylan, monoamina, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, podwójna ślepa próba, prolek, przestrzeń postsynaptyczna, przestrzeń presynaptyczna, Skala nasilenia objawów ADHD, skala ogólnej oceny poprawy klinicznej, sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym, wychwyt zwrotny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elvanse 20 mg
Elvanse, zawierający lisdeksamfetaminy dimezylan, jest sympatykomimetykiem o działaniu ośrodkowym, stosowanym w leczeniu ADHD. Lisdeksamfetamina działa jako prolek, który po doustnym podaniu ulega szybkiemu wchłanianiu i hydrolizie głównie w erytrocytach do aktywnej deksamfetaminy. Mechanizm terapeutyczny obejmuje blokadę wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy oraz zwiększenie ich uwalniania w przestrzeni synaptycznej. Działanie kliniczne utrzymuje się przez około 13 godzin u dzieci i 14 godzin u dorosłych. Skuteczność leku potwierdzono w licznych kontrolowanych badaniach klinicznych, obejmujących dzieci, młodzież i dorosłych z ADHD, z dawkowaniem raz na dobę, podawanym rano.
amina sympatykomimetyczna, badanie in vitro, badanie kliniczne kontrolowane, deksamfetamina, dopamina, erytrocyt, lisdeksamfetaminy dimezylan, neurotransmiter, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, podwójna ślepa próba, prolek, przestrzeń postsynaptyczna, przestrzeń presynaptyczna, randomizacja, Skala nasilenia objawów ADHD, skala ogólnej oceny poprawy klinicznej, sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym, wychwyt zwrotny, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi