Właściwości farmakodynamiczne
Hiperycyna

Hiperycyna, będąca naftodiantronem i głównym składnikiem bioaktywnym wyciągów z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), występuje w standaryzowanych preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg i Hyperis w ilości od 0,6 mg do 1,8 mg na tabletkę. Mechanizm działania hiperycyny opiera się na hamowaniu wychwytu zwrotnego kluczowych neuroprzekaźników – serotoniny, noradrenaliny i dopaminy – co przekłada się na efekt przeciwdepresyjny. Długotrwałe stosowanie prowadzi do down-regulacji receptorów beta-adrenergicznych, co potwierdzono w modelach doświadczalnych depresji (np. wymuszony test pływania), wykazując podobieństwo do działania syntetycznych leków przeciwdepresyjnych. Preparaty te klasyfikowane są w grupie „Inne leki przeciwdepresyjne” (kod ATC: N06AX) i stosowane są w leczeniu łagodnych do umiarkowanych zaburzeń depresyjnych.

Właściwości farmakodynamiczne hiperycyny

Hiperycyna, będąca jedną z głównych aktywnych substancji występujących w wyciągach z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), należy do grupy naftodiandronów i stanowi istotny komponent produktów leczniczych takich jak Depremin 612 mg i Hyperis. W standaryzowanych wyciągach z ziela dziurawca zawartość sumy hiperycyn w przeliczeniu na hiperycynę wynosi od 0,6 mg do 1,8 mg na tabletkę 612 mg.12

Mechanizm działania przeciwdepresyjnego

Hiperycyna, jako jeden z głównych składników bioaktywnych ziela dziurawca, odgrywa istotną rolę w hamowaniu wychwytu zwrotnego kluczowych neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Leki zawierające wyciąg z ziela dziurawca, takie jak Depremin 612 mg oraz Hyperis, wykazują działanie przeciwdepresyjne poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, noradrenaliny i dopaminy.34

Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających hiperycynę prowadzi do regulacji w dół (down-regulation) receptorów beta-adrenergicznych, co skutkuje zmianą zachowania zwierząt w modelach doświadczalnych depresji, takich jak wymuszony test pływania. Efekt ten jest analogiczny do działania obserwowanego w przypadku stosowania syntetycznych leków przeciwdepresyjnych.56

Synergistyczne działanie składników czynnych

Istotną cechą działania farmakodynamicznego hiperycyny jest jej synergistyczne współdziałanie z innymi substancjami czynnymi obecnymi w wyciągu z ziela dziurawca. Do kluczowych grup związków odpowiadających za aktywność terapeutyczną należą:

  • Naftodiantrony – obejmujące hiperycynę oraz pseudohiperycynę, które stanowią główne markery aktywności biologicznej wyciągu78
  • Pochodne floroglucyny – z hiperforynę jako głównym przedstawicielem tej grupy, której zawartość w standaryzowanym wyciągu nie przekracza 36,72 mg na tabletkę 612 mg910
  • Związki flawonoidowe – standaryzowane na zawartość 36,72 mg – 91,80 mg sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę w jednej tabletce produktów leczniczych Depremin 612 mg i Hyperis1112

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Preparaty zawierające hiperycynę, takie jak Depremin 612 mg oraz Hyperis, sklasyfikowane są w grupie farmakoterapeutycznej jako „Inne leki przeciwdepresyjne” z kodem ATC: N06AX. Klasyfikacja ta podkreśla główne wskazanie terapeutyczne hiperycyny w leczeniu łagodnych do umiarkowanych zaburzeń depresyjnych.1314

Monitorowanie bezpieczeństwa i skuteczności

Ze względu na istotną rolę hiperycyny w terapii zaburzeń depresyjnych, Europejska Agencja Leków zobowiązała się do corocznego przeglądu wszelkich nowych informacji dotyczących właściwości farmakodynamicznych tej substancji. W razie konieczności, Charakterystyka Produktu Leczniczego produktów zawierających hiperycynę, w tym Depremin 612 mg i Hyperis, podlega odpowiedniej aktualizacji.1516

Standaryzacja zawartości hiperycyny

Istotnym aspektem zapewniającym powtarzalność działania farmakodynamicznego jest standaryzacja zawartości hiperycyny w produktach leczniczych. Wyciąg z ziela dziurawca używany w produktach Depremin 612 mg i Hyperis jest standaryzowany na zawartość hiperycyn, co gwarantuje odpowiednią zawartość substancji czynnych w każdej tabletce powlekanej. Wyciąg suchy z ziela dziurawca (DER pierwotny 3-6:1) uzyskiwany jest przy użyciu rozpuszczalnika ekstrakcyjnego – etanolu 60% (V/V).1718

Składnik aktywny Zawartość w tabletce 612 mg Działanie farmakodynamiczne
Suma hiperycyn (w przeliczeniu na hiperycynę) 0,6 mg – 1,8 mg Hamowanie wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników, działanie przeciwdepresyjne
Suma flawonoidów (w przeliczeniu na rutynę) 36,72 mg – 91,80 mg Działanie przeciwutleniające, wspomagające efekt terapeutyczny
Hyperforyna ≤ 36,72 mg Hamowanie wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników, działanie przeciwdepresyjne
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl