Przeciwwskazania stosowania
Hiperycyna
Hiperycyna, główny składnik aktywny wyciągu z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), obecna w preparatach takich jak Depremin 612 mg czy Hyperis, posiada istotne przeciwwskazania do stosowania. Podstawowym jest nadwrażliwość na hiperycynę lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Preparaty zawierające hiperycynę są bezwzględnie przeciwwskazane w terapii jednoczesnej z lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna, takrolimus), inhibitorami proteazy HIV (amprenawir, indynawir i inne), cytotoksycznym irinotekanem oraz doustnym antykoagulantem warfaryną. Mechanizm tych interakcji opiera się na indukcji enzymów cytochromu P450 i glikoproteiny P, co prowadzi do obniżenia stężenia i skuteczności wymienionych leków.
Przeciwwskazania stosowania hiperycyny
Hiperycyna stanowi jeden z głównych składników aktywnych wyciągu z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), który wykorzystywany jest w produktach leczniczych takich jak Depremin 612 mg czy Hyperis. Leki zawierające wyciąg z ziela dziurawca kwantyfikowany na zawartość hiperycyny podlegają ścisłym przeciwwskazaniom, które należy uwzględnić przed zaleceniem terapii.1 2
Nadwrażliwość na składniki preparatu
Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających hiperycynę jest nadwrażliwość na substancję czynną, czyli wyciąg z ziela dziurawca zawierający hiperycynę, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wchodzącą w skład preparatu. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy niezwłocznie odstawić lek i zastosować odpowiednie leczenie objawowe.3 4
Przeciwwskazania związane z interakcjami leków
Szczególnie istotnym obszarem przeciwwskazań są interakcje hiperycyny z innymi lekami. Preparaty zawierające hiperycynę są przeciwwskazane w przypadku jednoczesnego stosowania z określonymi lekami ze względu na potencjalnie niebezpieczne interakcje farmakologiczne.5 6
Leki immunosupresyjne
Jednoczesne stosowanie preparatów zawierających hiperycynę wraz z lekami immunosupresyjnymi jest bezwzględnie przeciwwskazane. Dotyczy to w szczególności:7 8
- Cyklosporyny – stosowanej głównie w zapobieganiu odrzucenia przeszczepu oraz w leczeniu niektórych chorób autoimmunologicznych
- Takrolimusu do użytku ogólnoustrojowego – kolejnego leku o działaniu immunosupresyjnym
9 10
Leki przeciwwirusowe – inhibitory proteazy
Preparaty zawierające hiperycynę są także przeciwwskazane w przypadku jednoczesnego stosowania z inhibitorami proteazy HIV, w tym:11 12
- Amprenawirem – stosowanym w leczeniu zakażeń HIV
- Indynawirem – stosowanym w terapii zakażeń HIV
- Innymi inhibitorami proteazy – grupą leków wykorzystywanych w terapii HIV
13 14
Leki przeciwnowotworowe
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających hiperycynę jest jednoczesna terapia z użyciem irinotekanu – leku cytotoksycznego stosowanego w chemioterapii nowotworów, głównie raka jelita grubego.15 16
Leki przeciwzakrzepowe
Nie należy stosować preparatów zawierających hiperycynę jednocześnie z warfaryną – doustnym antykoagulantem z grupy antagonistów witaminy K, stosowanym w profilaktyce i leczeniu choroby zakrzepowo-zatorowej.17 18
Przyczyny przeciwwskazań interakcji lekowych
Przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania hiperycyny z wymienionymi lekami wynikają głównie z faktu, że składniki aktywne ziela dziurawca, w tym hiperycyna, mogą wpływać na aktywność enzymów cytochromu P450 oraz glikoproteiny P, co może skutkować zmianami w metabolizmie i farmakokinetyce wielu leków. Może to prowadzić do zmniejszenia stężenia i skuteczności wymienionych leków we krwi, co w przypadku cyklosporyny, takrolimusu, inhibitorów proteazy czy irinotekanu może skutkować poważnymi konsekwencjami klinicznymi, takimi jak odrzucenie przeszczepu, rozwój oporności na leczenie przeciwwirusowe czy zmniejszenie skuteczności terapii przeciwnowotworowej.19 20
Rekomendacje dla lekarzy
Przed zaleceniem pacjentowi preparatów zawierających hiperycynę (wyciąg z ziela dziurawca), należy przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący stosowanych przez niego leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z przeszczepami narządów, pacjentów zakażonych HIV, pacjentów leczonych przeciwnowotworowo oraz pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. W przypadku stwierdzenia jednoczesnego stosowania wyżej wymienionych leków, nie należy zalecać preparatów zawierających hiperycynę, takich jak Depremin 612 mg czy Hyperis.21 22
Należy również poinformować pacjentów, którzy już stosują preparaty z hiperycyną, aby nie rozpoczynali terapii wymienionymi lekami bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. W przypadku konieczności włączenia jednego z wymienionych leków należy odstawić preparat zawierający hiperycynę z odpowiednim wyprzedzeniem, uwzględniając czas potrzebny na eliminację substancji aktywnych z organizmu.23 24
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania