Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hiperycyna

Hiperyzyna, będąca głównym składnikiem aktywnym wyciągów z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), stosowana jest w preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, zawierających 612 mg wyciągu standaryzowanego na 0,6–1,8 mg hiperycyny, 36,72–91,80 mg flawonoidów (w przeliczeniu na rutynę) oraz do 36,72 mg hyperforyny. Badania przedkliniczne nie wykazały toksyczności ostrej ani przewlekłej po podaniu wielokrotnym, a potencjalne działanie mutagenne jest minimalne i nieistotne klinicznie, co potwierdzają testy in vitro i in vivo. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej wyniki są niejednoznaczne, co wymaga ostrożności u kobiet w ciąży i planujących ciążę. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego hiperyzyny, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania hiperyzyny

Hiperyzyna jest jednym z głównych składników aktywnych występujących w wyciągach z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.). Stosowana jest w preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg i Hyperis w formie kwantyfikowanego wyciągu suchego. Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji obejmują informacje z badań toksykologicznych, mutagennych, reprodukcyjnych oraz fototoksycznych.1 2

Badania toksyczności

Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące toksyczności ostrej oraz toksyczności po podaniu wielokrotnym wyciągów zawierających hiperycynę nie wykazały żadnych oznak działania toksycznego. Jest to istotna informacja potwierdzająca bezpieczeństwo stosowania wyciągów z ziela dziurawca w dawkach terapeutycznych.3 4

Badania mutagenności

W kontekście potencjalnego działania mutagennego, wyciąg etanolowy z ziela dziurawca zawierający hiperycynę wykazał słabo pozytywny wynik w teście AMES z wykorzystaniem szczepów Salmonella typhimurium TA98 i TA100 (zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej). Jednakże efekt ten może być związany z obecnością kwercetyny w wyciągu i nie ma istotnego znaczenia dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi.5 6

Co szczególnie istotne, w dalszych badaniach mutagenności, przeprowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, nie zaobserwowano żadnych oznak działania mutagennego hiperyzyny i wyciągów ją zawierających. Wyniki te sugerują, że wyciągi z ziela dziurawca zawierające hiperycynę nie stanowią istotnego ryzyka mutagennego przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.7 8

Toksyczność reprodukcyjna

Przeprowadzone badania dotyczące toksyczności reprodukcyjnej hiperyzyny i wyciągów z ziela dziurawca nie dostarczyły jednoznacznych wyników. Niejednoznaczność ta wskazuje na potrzebę zachowania ostrożności w stosowaniu preparatów zawierających hiperycynę u kobiet w ciąży oraz planujących ciążę, do czasu uzyskania bardziej precyzyjnych danych.9 10

Badania rakotwórczości

Należy podkreślić, że do chwili obecnej nie opublikowano badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego hiperyzyny i wyciągów z ziela dziurawca. Brak takich danych stanowi lukę w kompleksowej ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania preparatów zawierających hiperycynę.11 12

Fototoksyczność

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania hiperyzyny jest jej potencjalne działanie fototoksyczne. Badania wykazały, że po doustnym podawaniu wyciągu z ziela dziurawca w dawce 1800 mg/dobę przez okres 15 dni, doszło do zwiększonej wrażliwości skóry na promieniowanie UVA, a minimalna dawka promieniowania powodująca pigmentację skóry była znacznie zmniejszona.13 14

Warto jednak podkreślić, że przy stosowaniu preparatów zawierających hiperycynę w zalecanych dawkach terapeutycznych, zarówno w przypadku preparatu Depremin 612 mg, jak i Hyperis, nie odnotowano oznak fototoksyczności. Sugeruje to, że przy przestrzeganiu zalecanego dawkowania, ryzyko wystąpienia reakcji fototoksycznych jest minimalne.15 16

Bezpieczeństwo w kontekście dawkowania

Preparaty Depremin 612 mg i Hyperis zawierają wyciąg z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.) w ilości 612 mg na tabletkę powlekaną. Wyciąg ten jest standaryzowany na zawartość sumy hiperycyn w przeliczeniu na hiperycynę (0,6 mg – 1,8 mg), sumy flawonoidów w przeliczeniu na rutynę (36,72 mg – 91,80 mg) oraz zawiera nie więcej niż 36,72 mg hyperforyny. Taki skład zapewnia odpowiednią standaryzację preparatu, co jest kluczowe dla jego skuteczności i bezpieczeństwa.17 18

Wnioski z badań przedklinicznych

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że hiperyzyna zawarta w standaryzowanych wyciągach z ziela dziurawca, stosowana w zalecanych dawkach terapeutycznych, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa. Nie wykazano istotnej toksyczności ostrej ani przewlekłej, potencjalne działanie mutagenne nie jest znaczące dla bezpieczeństwa ludzi, a ryzyko fototoksyczności przy przestrzeganiu zalecanego dawkowania jest minimalne. Niejednoznaczne wyniki badań toksyczności reprodukcyjnej oraz brak badań dotyczących działania rakotwórczego wskazują jednak na potrzebę zachowania ostrożności w określonych grupach pacjentów oraz kontynuowania badań nad bezpieczeństwem długoterminowego stosowania tej substancji.19 20

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl