niedociśnienie względne
Wskazanie

Niedociśnienie względne (ortostatyczne) to stan, w którym dochodzi do gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą. Objawia się zawrotami głowy, zaburzeniami widzenia, osłabieniem, a w skrajnych przypadkach omdleniem. Stan ten występuje, gdy mechanizmy kompensacyjne układu krążenia nie są w stanie wystarczająco szybko dostosować się do zmiany pozycji ciała i zwiększonego obciążenia grawitacyjnego.

Niedociśnienie względne może być objawem odwodnienia, skutkiem ubocznym przyjmowanych leków (szczególnie przeciwnadciśnieniowych, neuroleptyków, leków przeciwdepresyjnych), choroby Parkinsona, neuropatii autonomicznej w przebiegu cukrzycy czy też zaburzeń endokrynologicznych (np. niedoczynność nadnerczy). Często występuje u osób starszych oraz po długotrwałym unieruchomieniu.

W leczeniu niedociśnienia względnego stosuje się zarówno metody niefarmakologiczne, jak i farmakoterapię. Wśród leków stosowanych w Polsce wymienić można midodrynę (Gutron), fludrokortyzon (Cortineff), droksydopę oraz etylefrynę (Effortil). W niektórych przypadkach pomocne mogą być również leki zmniejszające wydalanie sodu przez nerki, takie jak fludrokortyzon.

Największe trudności w leczeniu niedociśnienia względnego to znalezienie równowagi między terapią niedociśnienia a uniknięciem nadciśnienia w pozycji leżącej. Często konieczne jest dostosowanie dawek innych przyjmowanych leków, zwłaszcza przeciwnadciśnieniowych, co może komplikować schemat leczenia. Dodatkowym wyzwaniem jest edukacja pacjenta w zakresie modyfikacji stylu życia – powolne zmiany pozycji ciała, odpowiednie nawodnienie, zwiększenie spożycia soli, noszenie pończoch uciskowych oraz regularna aktywność fizyczna to elementy niezbędne dla skutecznego postępowania.