środek znieczulenia miejscowego
Środki znieczulenia miejscowego to grupa leków stosowanych do odwracalnego blokowania przewodnictwa nerwowego, co powoduje czasową utratę czucia bólu w określonym obszarze ciała bez wpływu na świadomość pacjenta. Mechanizm ich działania polega na blokowaniu kanałów sodowych w błonie komórkowej włókien nerwowych, co uniemożliwia powstawanie i przewodzenie impulsów nerwowych.
Do najczęściej stosowanych środków znieczulenia miejscowego należą: lidokaina, prokaina, bupiwakaina, mepiwakaina, ropiwakaina oraz lewobupiwakaina. Różnią się one między sobą siłą działania, czasem wystąpienia efektu znieczulającego, długością działania oraz profilem bezpieczeństwa. Wybór konkretnego preparatu zależy od rodzaju zabiegu, jego długości oraz indywidualnych cech pacjenta.
Środki znieczulenia miejscowego znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny, takich jak stomatologia, chirurgia, położnictwo, okulistyka czy dermatologia. Mogą być podawane na różne sposoby: powierzchniowo (w formie żelu, kremu lub sprayu), poprzez nasiękowe infiltracje tkanek, w blokadach nerwów czy znieczuleniu przewodowym i regionalnym (np. znieczulenie podpajęczynówkowe czy zewnątrzoponowe).
Działania niepożądane środków znieczulenia miejscowego mogą obejmować reakcje miejscowe (przejściowe parestezje, przedłużone znieczulenie) oraz ogólnoustrojowe (związane z toksycznym działaniem na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy w przypadku zbyt dużego stężenia leku we krwi). Najpoważniejsze powikłania, takie jak drgawki czy zapaść sercowo-naczyniowa, występują rzadko i są zwykle związane z przypadkowym podaniem donaczyniowym lub przedawkowaniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Ophtesic 20 mg/g
Przedawkowanie żelu do oczu Ophtesic, zawierającego lidokainy chlorowodorek w stężeniu 20 mg/g, wiąże się przede wszystkim z ryzykiem poważnych powikłań miejscowych. Długotrwałe stosowanie leku może prowadzić do progresywnego i nieodwracalnego zmętnienia rogówki oraz jej owrzodzenia, co skutkuje trwałą utratą ostrości wzroku. Uszkodzenia te mają charakter miejscowy i rozwijają się w wyniku przewlekłej ekspozycji na miejscowy środek znieczulający, przekraczającej zalecany okres terapeutyczny. Objawy takie jak trwałe zmętnienie rogówki, owrzodzenie oraz częściowa lub całkowita utrata wzroku stanowią poważne konsekwencje kliniczne przedawkowania.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ropivacaine Kabi 2 mg/ml
Ropivacaine Kabi, stosowana jako środek znieczulenia miejscowego, może wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjenta, co jest istotne w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Wpływ ten jest zależny od dawki i stężenia leku: 2 mg/ml (20 mg/10 ml lub 40 mg/20 ml) wywołuje łagodny do umiarkowanego efekt, 7,5 mg/ml (75 mg/10 ml lub 150 mg/20 ml) umiarkowany do znacznego, a 10 mg/ml (100 mg/10 ml lub 200 mg/20 ml) znaczny wpływ na funkcje psychomotoryczne. Efekt ten może wystąpić nawet bez wyraźnych objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i jest modulowany przez rodzaj znieczulenia, indywidualną wrażliwość pacjenta oraz interakcje z innymi lekami działającymi na OUN.
blokada nerwowa, czynność psychiczna, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, koordynacja ruchowa, lek miejscowo znieczulający, lek znieczulający miejscowo, objaw neurologiczny, ropiwakaina, środek znieczulenia miejscowego, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, właściwość leku, zabieg ambulatoryjny, zaburzenie funkcji psychomotorycznych, zaburzenie świadomości, zalecenie pooperacyjne, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek amyleiny – Wskazania do stosowania
Chlorowodorek amyleiny jest substancją czynną o działaniu miejscowo znieczulającym, stosowaną w preparacie Avenoc w stężeniu 0,5% (0,50 g/100 g maści) do leczenia objawów choroby hemoroidalnej. Jego mechanizm działania polega na blokowaniu przewodnictwa nerwowego w zakończeniach czuciowych, co skutkuje łagodzeniem bólu, pieczenia oraz świądu w okolicy odbytu. Preparat Avenoc, będący maścią doodbytniczą, zawiera dodatkowo ekstrakty roślinne: Ficaria verna TM (0,01 g/100 g) i Paeonia officinalis TM (0,01 g/100 g) o działaniu przeciwzapalnym oraz Adrenalinum 3DH (0,05 g/100 g) wykazujące efekt obkurczający naczynia krwionośne, co wspomaga kompleksowe leczenie dolegliwości hemoroidalnych.
adrenalina, Adrenalinum, blokada przewodnictwa nerwowego, błona śluzowa, chlorowodorek amyleiny, choroba hemoroidalna, dolegliwości hemoroidalne, działanie przeciwzapalne, Ficaria verna, hemoroidy, jaskółcze ziele, maść doodbytnicza, obkurczanie naczyń krwionośnych, Paeonia officinalis, piwonia lekarska, środek znieczulenia miejscowego, znieczulenie miejscowe, żylaki odbytu - Leksykon substancji czynnych
Ropiwakaina – Przeciwwskazania stosowania
Ropiwakaina, jako amidowy środek znieczulenia miejscowego, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Należą do nich przede wszystkim nadwrażliwość na ropiwakainę lub inne amidowe środki znieczulające oraz na składniki preparatu, w tym zawartość sodu (np. 3 mg sodu/ml w Ropimolu). Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie ropiwakainy w odcinkowym znieczuleniu dożylnym (blokada dożylna Biera) oraz w znieczuleniu okołoszyjkowym w położnictwie ze względu na ryzyko toksyczności systemowej i zagrożenie dla matki i płodu. Preparat Ropivacaine BioQ dodatkowo nie powinien być stosowany donaczyniowo, podpajęczynówkowo, śródmózgowo ani śródstawowo z powodu ryzyka neurotoksyczności i uszkodzenia tkanek. Hipowolemia stanowi istotne przeciwwskazanie ze względu na zwiększone ryzyko ciężkiej hipotonii i zaburzeń hemodynamicznych.
amidowy środek znieczulenia miejscowego, blokada dożylna Biera, choroba neurologiczna, dysfagia, działanie neurotoksyczne, hipotonia, hipowolemia, leczenie przeciwzakrzepowe, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odcinkowe znieczulenie dożylne, ropiwakaina, środek znieczulenia miejscowego, toksyczność systemowa, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wzmożone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie przewodzenia, zakażenie w miejscu wkłucia, znieczulenie okołoszyjkowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mepidont 3% 30 mg/ml
Mepidont 3% to roztwór do wstrzykiwań zawierający chlorowodorek mepiwakainy w stężeniu 30 mg/ml, dostępny w wkładach o pojemności 1,8 ml (54 mg substancji czynnej). Preparat jest wskazany do miejscowego znieczulenia w szerokim zakresie procedur stomatologicznych, zarówno zachowawczych (leczenie próchnicy, endodoncja, periodontologia nieoperacyjna, preparacja pod korony i mosty), jak i chirurgicznych (ekstrakcje, resekcje wierzchołków korzeni, implantacje, chirurgia periodontologiczna). Lek powinien być stosowany przez wykwalifikowany personel w warunkach gabinetu wyposażonego w sprzęt do monitorowania pacjenta i postępowania w przypadku działań niepożądanych.
chirurgia periodontologiczna, chirurgia stomatologiczna, chlorowodorek mepiwakainy, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, ekstrakcja zęba, inhibitor MAO, leczenie endodontyczne, leczenie kanałowe, mepiwakaina, nadciśnienie tętnicze, procedura periodontologiczna, procedura stomatologiczna, próchnica zębów, resekcja wierzchołka korzenia, środek obkurczający naczynia, środek znieczulenia miejscowego, stomatologia zachowawcza, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wazokonstriktor, zabieg chirurgiczny, zabieg stomatologiczny, zabieg zachowawczy, zaburzenie rytmu serca, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lidocaine Grindeks 20 mg/ml
Lidocaine Grindeks to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml, zawierający chlorowodorek lidokainy, przeznaczony wyłącznie dla pacjentów dorosłych. Każda ampułka o pojemności 5 ml zawiera 100 mg substancji czynnej. Lek jest wskazany do stosowania w różnych technikach znieczulenia miejscowego i regionalnego, takich jak dożylne znieczulenie miejscowe, znieczulenie nasiękowe, blokady nerwów oraz znieczulenie nadtwardówkowe (epiduralne). Preparat charakteryzuje się pH w zakresie 5,0-7,0 oraz osmolalnością 0,310-0,340 Osmol/kg, co zapewnia dobrą kompatybilność z tkankami. Produkt występuje jako klarowny, bezbarwny lub jasnożółty płyn bez widocznych cząstek.
blokada nerwu, blokada przewodnictwa nerwowego, chlorowodorek lidokainy, korzeń nerwowy, lek znieczulający miejscowo, lidokaina, powikłanie oddechowe, powikłanie sercowo-naczyniowe, przestrzeń nadtwardówkowa, roztwór do wstrzykiwań, środek znieczulenia miejscowego, znieczulenie dożylne, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sufentanil hameln 50 mcg/ml
Sufentanyl, będący silnym syntetycznym opioidowym środkiem przeciwbólowym z grupy agonistów receptorów μ (kod ATC: N01AH03), charakteryzuje się 7-10-krotnie większym powinowactwem do receptorów μ w porównaniu z fentanylem, co przekłada się na silniejsze działanie analgetyczne przy zachowaniu stabilności hemodynamicznej i dobrego utlenowania mięśnia sercowego. Po dożylnym podaniu maksymalny efekt przeciwbólowy osiąga się w ciągu kilku minut, a farmakokinetyka leku cechuje się szybkim początkiem działania, ograniczoną kumulacją oraz szybką eliminacją. Sufentanyl nie wywołuje uwalniania histaminy ani objawów hemolizy, co stanowi korzystny profil bezpieczeństwa. Wskaźnik bezpieczeństwa terapeutycznego (LD50/ED50) wynosi 25 211, znacznie przewyższając fentanyl (277) i morfinę (69,5). Działania niepożądane obejmują potencjalną bradykardię, a depresję oddechową można skutecznie odwrócić naloksonem.
antagonista receptorów opioidowych, bezpieczeństwo terapeutyczne, ból pooperacyjny, bradykardia, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, hemoliza, histamina, nalokson, opioidy, pankuronium, perfuzja mięśnia sercowego, receptor μ, środek przeciwbólowy, środek znieczulenia miejscowego, stabilność hemodynamiczna, sufentanyl, terapia skojarzona, układ przywspółczulny, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xylodont 2% 20 mg/ml
Produkt leczniczy Xylodont 2% zawiera lidokainę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), co odpowiada 36 mg lidokainy w pojedynczym wkładzie o objętości 1,8 ml. Lek jest przeznaczony wyłącznie do znieczulenia miejscowego w zabiegach stomatologicznych, podawany drogą iniekcji w tkanki jamy ustnej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania Xylodont 2% jest nadwrażliwość na lidokainę lub inne składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na środki znieczulenia miejscowego z grupy amidów. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody znieczulenia lub preparaty z innych grup chemicznych.
alergia na lidokainę, grupa amidów, konsultacja alergologiczna, lek przeciwzakrzepowy, lidokainy chlorowodorek, nadwrażliwość na składniki leku, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, środek znieczulenia miejscowego, użytek stomatologiczny, zabieg stomatologiczny, zaburzenie krzepnięcia, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Scandivin 30 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mepiwakainy chlorowodorku, substancji czynnej Scandivin 30 mg/ml, wykazały korzystny profil toksykologiczny. Ocena toksyczności ogólnej po podaniu pojedynczej i wielokrotnej dawki potwierdziła dobry margines bezpieczeństwa. Kompleksowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, a test mikrojądrowy u myszy potwierdził brak mutagenności. Badania teratogenności na modelach zwierzęcych nie wykazały wad rozwojowych, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogenność, mepiwakaina chlorowodorek, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, praktyka stomatologiczna, profil bezpieczeństwa leku, środek znieczulenia miejscowego, test mikrojądrowy, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe płodu, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Procto-Glyvenol (50 mg + 20 mg)/g
Procto-Glyvenol w kremie doodbytniczym zawiera trybenzoid (50 mg/g) oraz chlorowodorek lidokainy (20 mg/g) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek składnik preparatu, w tym substancje czynne i pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość nadwrażliwości krzyżowej u osób uczulonych na miejscowe środki znieczulenia amidowe, takie jak bupiwakaina, mepiwakaina czy prilokaina. Ponadto, preparat zawiera parabeny (metylu i propylu parahydroksybenzoesan) oraz alkohol cetylowy, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub miejscowe podrażnienia skóry.
alkohol cetylowy, budowa amidowa, bupiwakaina, chlorowodorek lidokainy, choroba proktologiczna, krem doodbytniczy, mepiwakaina, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, paraben, podrażnienie skóry, postępowanie terapeutyczne, prilokaina, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, środek znieczulenia miejscowego, wywiad alergologiczny