Azacitidine Zentiva
Proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, 25 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera azacytydynę w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, gdzie po przygotowaniu 1 ml zawiesiny zawiera 25 mg substancji czynnej. Stosowany jest u dorosłych pacjentów, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Wskazania obejmują leczenie zespołów mielodysplastycznych o pośrednim i wysokim ryzyku, przewlekłej białaczki mielomonocytowej oraz ostrej białaczki szpikowej z określoną liczbą blastów. Preparat jest wykorzystywany w terapii chorób nowotworowych krwi zgodnie z klasyfikacją WHO i systemem IPSS.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie Azacitidine Zentiva powinno być prowadzone pod nadzorem doświadczonego specjalisty, z uwzględnieniem premedykacji przeciwwymiotnej. Standardowa dawka początkowa wynosi 75 mg/m² powierzchni ciała, podawana podskórnie codziennie przez 7 dni, po czym następuje 21-dniowa przerwa, tworząc 28-dniowy cykl. Zaleca się minimum 6 cykli terapii, kontynuowanych do momentu korzyści klinicznych lub progresji choroby. Monitorowanie obejmuje badania czynności wątroby, stężenia kreatyniny, dwuwęglanów oraz pełną morfologię krwi przed każdym cyklem. Toksyczność hematologiczna definiowana jest jako nadir z liczbą płytek ≤ 50 x 10⁹/l i/lub ANC ≤ 1 x 10⁹/l, a regeneracja jako wzrost wartości komórek krwi o co najmniej 50% różnicy między wartością początkową a nadirem. W przypadku toksyczności hematologicznej zaleca się opóźnienie kolejnego cyklu do osiągnięcia regeneracji, z ewentualnym zmniejszeniem dawki o 50% jeśli regeneracja nie nastąpi w ciągu 14 dni.
Pacjenci z wyjściowymi parametrami WBC < 3,0 x 10⁹/l, ANC < 1,5 x 10⁹/l lub płytkami < 75 x 10⁹/l wymagają szczególnej oceny hematologicznej i ewentualnej modyfikacji dawkowania w zależności od stopnia zmniejszenia liczby komórek i komórkowości szpiku kostnego. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna zmiana dawki początkowej, jednak przy stężeniu dwuwęglanów < 20 mmol/l lub wzroście kreatyniny/BUN ≥ 2-krotności wartości wyjściowych i powyżej normy, dawkę należy zmniejszyć o 50% i opóźnić cykl. Nie ma formalnych zaleceń dla pacjentów z niewydolnością wątroby, jednak Azacitidine Zentiva jest przeciwwskazane u chorych z zaawansowanymi nowotworami wątroby. Preparat podaje się podskórnie, zmieniając regularnie miejsce iniekcji (ramię, udo, brzuch), unikając obszarów drażliwych lub uszkodzonych, a zawiesiny nie należy filtrować przed podaniem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
azacytydyna doustna, azot mocznikowy, chemioterapeutyk, czynność nerek, dwuwęglany w surowicy, działanie niepożądane, kreatynina w surowicy, krwinki białe, morfologia krwi, neutrofil, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy wątroby, nudności i wymioty, parametr hematologiczny, płytki krwi, premedykacja przeciwwymiotna, progresja choroby, regeneracja linii komórkowej, szpik kostny, test czynnościowy wątroby, toksyczność hematologiczna, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerki, zaburzenie czynności wątroby -
Działania niepożądane
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u 97% pacjentów. Najczęstsze i najcięższe powikłania obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak gorączka neutropeniczna (8,0% w badaniu AZA PH GL 2003 CL 001, 25,0% u pacjentów ≥65 lat z AML), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz neutropenię i leukopenię o nasileniu stopnia 3-4. Zakażenia, w tym zapalenie płuc (do 20,3% u starszych pacjentów z AML), posocznica neutropeniczna (0,8%) i zakażenia dróg moczowych (3,0%), stanowią istotne zagrożenie, często prowadząc do poważnych powikłań, a nawet zgonu. Dodatkowo, zdarzenia krwotoczne, takie jak krwotok mózgowy (0,5%) i żołądkowo-jelitowy (0,8%), wymagają szczególnej uwagi klinicznej.
Reakcje żołądkowo-jelitowe, głównie nudności i wymioty, występują u 60,6% pacjentów, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (stopień 1-2). Reakcje w miejscu podania są najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (77,1%), obejmującymi rumień, ból, zasinienie i stwardnienie, z rzadkimi przypadkami martwicy. Szczególnie istotne jest intensywne monitorowanie pacjentów, zwłaszcza osób powyżej 65 roku życia z AML i >30% blastów w szpiku, u których ryzyko ciężkich działań niepożądanych jest znacznie podwyższone. Wczesne wykrywanie i odpowiednie leczenie powikłań hematologicznych, zakażeń oraz zdarzeń krwotocznych są kluczowe dla bezpiecznego stosowania azacytydyny i minimalizacji ryzyka zgonu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
duszność, działanie immunosupresyjne, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja hematologiczna, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, wybroczyny, zakażenie, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza -
Interakcje leku
Azacytydyna wykazuje minimalne ryzyko interakcji farmakokinetycznych, gdyż jej metabolizm nie angażuje izoenzymów cytochromu P450 (CYP), UDP-glukuronozylotransferaz (UGT), sulfotransferaz (SULT) ani transferaz glutationowych. Brak formalnych badań klinicznych potwierdzających interakcje lekowe stanowi ograniczenie, jednak dostępne dane wskazują na niskie prawdopodobieństwo hamowania lub indukcji tych enzymów. Mimo to, ze względu na cytotoksyczny charakter azacytydyny, istnieje potencjalne ryzyko pośredniego wpływu na metabolizm innych leków poprzez zaburzenia funkcji wątroby. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków o działaniu mielosupresyjnym, nefrotoksycznym lub hepatotoksycznym, a także podczas terapii z lekami przeciwzakrzepowymi, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak trombocytopenia i krwawienia.
Spożywanie alkoholu podczas terapii azacytydyną jest niezalecane z powodu potencjalnego nasilenia hepatotoksyczności oraz mielosupresji, co może zwiększać ryzyko infekcji, krwawień i uszkodzenia wątroby. Zaleca się unikanie szczepionek żywych w trakcie leczenia oraz przez pewien okres po jego zakończeniu ze względu na immunosupresję. W praktyce klinicznej konieczne jest dokładne zebranie wywiadu lekowego, regularne monitorowanie morfologii krwi oraz funkcji wątroby i nerek, a także indywidualne dostosowanie terapii w oparciu o stan pacjenta i potencjalne ryzyko interakcji farmakodynamicznych. Edukacja pacjenta dotycząca konieczności konsultacji przed wprowadzeniem nowych leków lub suplementów jest kluczowa dla bezpieczeństwa terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
azacytydyna, działanie niepożądane, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, krwawienie, lek cytotoksyczny, lek hepatotoksyczny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwzakrzepowy, mielosupresja, morfologia krwi, parametr krzepnięcia, sulfotransferaza, supresja szpiku kostnego, szczepionka żywa, transferaza glutationowa, trombocytopenia, UDP-glukuronozylotransferaza -
Profil bezpieczeństwa leku
Azacytydyna jest przeciwwskazana u kobiet karmiących ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią. W przypadku prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn zaleca się zachowanie ostrożności z uwagi na zgłaszane zmęczenie podczas terapii. Brak jest danych dotyczących interakcji azacytydyny z alkoholem, co wskazuje na brak specyficznych zaleceń w tym zakresie. U pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikacji dawki, jednak ze względu na potencjalne zmniejszenie czynności nerek zaleca się ich monitorowanie.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą otrzymywać azacytydynę bez początkowej korekty dawki, jednak wymagana jest ścisła kontrola parametrów nerkowych, takich jak kreatynina, BUN oraz dwuwęglany, z możliwością zmniejszenia dawki lub opóźnienia cyklu w przypadku pogorszenia funkcji. W przypadku zaburzeń czynności wątroby, zwłaszcza ciężkiej niewydolności, konieczna jest ostrożność i uważna obserwacja, mimo braku formalnych badań. Azacytydyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby, natomiast w innych przypadkach nie wymaga się modyfikacji dawki początkowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
-
Przeciwwskazania
Azacitidine Zentiva (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azacytydynę lub substancje pomocnicze, u osób z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby oraz u kobiet karmiących piersią. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy skórne, układowe lub anafilaktyczne, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. W przypadku karmienia piersią, ze względu na ryzyko przenikania leku do mleka i potencjalne działania niepożądane u niemowląt, konieczne jest zaprzestanie karmienia na czas leczenia.
Wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (inne niż zaawansowane nowotwory), zaburzeniami czynności nerek, ciężkimi zaburzeniami szpiku kostnego (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) oraz aktywnymi, niekontrolowanymi zakażeniami. W przypadku wystąpienia przeciwwskazań przed lub w trakcie terapii, należy odstąpić od stosowania azacytydyny lub przerwać leczenie, rozważając alternatywne opcje terapeutyczne. Szczegółowa ocena przeciwwskazań jest kluczowa dla minimalizacji ryzyka działań niepożądanych i zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacitidine Zentiva, azacytydyna, hepatotoksyczność, karmienie piersią, małopłytkowość, nadwrażliwość na substancję czynną, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór złośliwy wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, terapia azacytydyną, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie szpiku kostnego, zawiesina do wstrzykiwań -
Przedawkowanie
Przedawkowanie azacytydyny, szczególnie w dawce około 290 mg/m² powierzchni ciała podanej dożylnie, co stanowi niemal czterokrotność standardowej dawki początkowej (25 mg/ml), wiąże się z istotnym ryzykiem toksycznym. W opisywanym przypadku klinicznym dominowały objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności oraz wymioty, które mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych oraz kwasowo-zasadowych. Objawy te są bezpośrednim efektem toksycznego działania leku na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz ośrodek wymiotny, co wymaga szybkiej oceny i interwencji medycznej.
W przypadku podejrzenia przedawkowania azacytydyny nie istnieje specyficzne antidotum, dlatego postępowanie opiera się na monitorowaniu stanu klinicznego pacjenta oraz parametrów hematologicznych i biochemicznych, ze szczególnym uwzględnieniem morfologii krwi. Leczenie jest objawowe i wspomagające, mające na celu stabilizację funkcji życiowych oraz zapobieganie powikłaniom wynikającym z odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Personel medyczny powinien być przygotowany na natychmiastową interwencję oraz wdrożenie odpowiednich procedur diagnostyczno-terapeutycznych w celu minimalizacji ryzyka poważnych konsekwencji klinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
antidotum, azacytydyna, badanie krwi, dawka dożylna, dawka początkowa, leczenie objawowe, leczenie wspomagające, lek cytotoksyczny, morfologia krwi, ośrodek wymiotny, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, powierzchnia ciała, toksyczne działanie na przewód pokarmowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zawiesina do wstrzykiwań -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania azacytydyny wykazały istotny potencjał genotoksyczny, obejmujący indukcję mutacji genowych i aberracji chromosomowych in vitro, zarówno w modelach bakteryjnych, jak i komórkach ssaków. W badaniach rakotwórczości na myszach i szczurach stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów układu krwiotwórczego, chłonno-siateczkowego, płuc, skóry, sutków oraz jąder. Szczególnie istotne jest ryzyko rozwoju nowotworów hematologicznych u myszy po dootrzewnowym podawaniu azacytydyny trzy razy w tygodniu przez 52 tygodnie, co ma bezpośrednie implikacje dla terapii chorób hematologicznych.
Badania reprodukcyjne wykazały znaczną embriotoksyczność i teratogenność azacytydyny. U myszy podanie leku podczas organogenezy skutkowało 44% częstością wewnątrzmacicznego obumarcia zarodka oraz nieprawidłowościami rozwojowymi OUN, w tym zaburzeniami podniebienia twardego. U szczurów obserwowano liczne wady rozwojowe, takie jak egzencefalia, mikromelia, syndaktylia, mikrognacja oraz wytrzewienie. Ponadto, azacytydyna wpływa negatywnie na płodność samców, powodując zmniejszenie masy jąder i najądrzy, obniżenie liczby plemników oraz zwiększoną liczbę płodów nieprawidłowych i strat płodowych. Wyniki te podkreślają konieczność ostrożnej oceny stosunku korzyści do ryzyka u pacjentów w wieku rozrodczym leczonych Azacitidine Zentiva.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
aberracja chromosomowa, azacytydyna, centralny układ nerwowy, działanie onkogenne, działanie teratogenne, egzencefalia, embriotoksyczność, genotoksyczność, implantacja, małoocze, mikrognacja, mikromelia, mutacja genowa, nieprawidłowości OUN, nowotwór jądra, nowotwór układu krwiotwórczego, oligodaktylia, organogeneza, podniebienie twarde, przepuklina mózgowa, resorpcja, syndaktylia, toksyczność reprodukcyjna, układ chłonno-siateczkowy, wewnątrzmaciczne obumarcie zarodka, wytrzewienie -
Skład i postać leku
Azacitidine Zentiva jest dostępny jako liofilizowany proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o stężeniu 25 mg/ml, zawierający 100 mg azacytydyny na fiolkę. Po rekonstytucji 4 ml wody do wstrzykiwań uzyskuje się jednorodną, nieklarowną zawiesinę, w której każdy mililitr zawiera 25 mg substancji czynnej. Stabilność preparatu po przygotowaniu zależy od temperatury wody użytej do rekonstytucji: 60 minut w 25°C i 8 godzin w 2-8°C przy użyciu nieschłodzonej wody oraz do 22 godzin w 2-8°C przy użyciu schłodzonej wody. Produkt należy podawać podskórnie, stosując igłę 25G, w dawkach obliczanych na podstawie powierzchni ciała pacjenta (mg/m²), z zaleceniem dzielenia dawek powyżej 4 ml na dwa miejsca podania. Preparat nie powinien być mieszany z innymi lekami poza wodą do wstrzykiwań, a podczas przygotowania i podawania należy zachować szczególną ostrożność ze względu na cytotoksyczność azacytydyny.
Procedura przygotowania zawiesiny wymaga aseptycznego pobrania 4 ml wody do wstrzykiwań do fiolki z proszkiem, energicznego wstrząsania do uzyskania jednorodnej zawiesiny bez aglomeratów oraz unikania filtracji, która mogłaby usunąć substancję czynną. Po przygotowaniu zawiesinę należy zużyć natychmiast lub przechowywać maksymalnie do 8 godzin (nieschłodzona woda) lub 22 godzin (schłodzona woda) w temperaturze 2-8°C. Przed podaniem zawiesinę należy ponownie wymieszać i doprowadzić do temperatury pokojowej (20-25°C) w ciągu 30 minut. Miejsca podania powinny być rotowane, unikając obszarów z podrażnieniami. Niewykorzystane resztki leku należy utylizować zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów cytotoksycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
azacytydyna, fiolka z proszkiem, fiolka ze szkła, gazik nasączony alkoholem, guma bromobutylowa, guma chlorobutylowa, igła do wstrzyknięć podskórnych, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, podanie podskórne, powierzchnia ciała, produkt cytotoksyczny, produkt przeciwnowotworowy, reakcja w miejscu podania, rękawiczki chirurgiczne, stabilność chemiczna, substancja cytotoksyczna, woda do wstrzykiwań, zawiesina do wstrzykiwań -
Specjalne ostrzeżenia
Azacytydyna wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko powikłań hematologicznych, takich jak niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość, szczególnie w trakcie pierwszych dwóch cykli terapii. Zaleca się wykonywanie morfologii krwi przed każdym cyklem, a w razie potrzeby częściej, celem oceny odpowiedzi na leczenie i toksyczności. Konieczne jest dostosowanie dawki na podstawie wartości nadiru i odpowiedzi hematologicznej. Pacjenci powinni być poinstruowani o natychmiastowym zgłaszaniu gorączki i objawów krwawienia. U osób z dysfunkcją wątroby, zwłaszcza z albuminą <30 g/l i rozległym obciążeniem nowotworowym, obserwowano ryzyko śpiączki wątrobowej i zgonu, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania azacytydyny u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami wątroby.
U pacjentów leczonych azacytydyną, zwłaszcza w połączeniu z innymi chemioterapeutykami, odnotowano zaburzenia czynności nerek, w tym podwyższone stężenie kreatyniny, niewydolność nerek oraz nerkową kwasicę cewkową (stężenie dwuwęglanów <20 mmol/l, potasu <3 mmol/l). Zaleca się monitorowanie funkcji nerek i stężenia dwuwęglanów przed każdym cyklem oraz rozważenie redukcji dawki lub przerwania terapii w przypadku nieprawidłowości. Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi lub płucnymi wymagają szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko zdarzeń sercowych. Należy również monitorować objawy zespołu różnicowania (np. niewydolność oddechowa, obrzęki, gorączka), który wymaga przerwania leczenia i podania dożylnych kortykosteroidów. W przypadku zespołu rozpadu guza u pacjentów z dużą masą nowotworu wskazana jest intensywna obserwacja i profilaktyka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Azacitidine Zentiva
azacytydyna, bezmocz, dwuwęglany w surowicy, hipokaliemia, kreatynina w surowicy, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, naciek płucny, nadir, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, parametry hemodynamiczne, przewlekła białaczka szpikowa, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, testy wątrobowe, toksyczność hematologiczna, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zastoinowa niewydolność serca, zespół kwasu retinowego, zespół różnicowania, zespół rozpadu guza -
Właściwości farmakodynamiczne
Azacytydyna, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, jest stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) u dorosłych. Mechanizm działania obejmuje cytotoksyczność wobec proliferujących komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co może przywracać prawidłową ekspresję genów regulujących cykl komórkowy i apoptozę. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) wydłużyła medianę całkowitego przeżycia do 24,46 miesięcy w porównaniu do 15,02 miesięcy w grupie kontrolnej (HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77; p=0,0001). Ponadto, leczenie zmniejszyło częstość cytopenii i zapotrzebowanie na przetoczenia krwi, przy czym 45% pacjentów zależnych od transfuzji erytrocytów stało się niezależnych (p<0,0001). Odpowiedź ogólna (CR+PR) wyniosła 29% w grupie azacytydyny vs. 12% w grupie kontrolnej (p=0,0001), a poprawa hematologiczna według niezależnej komisji rewizyjnej (IRC) dotyczyła 49% pacjentów leczonych azacytydyną (p<0,0001).
W badaniu AZA-AML-001 u pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) niekwalifikujących się do przeszczepienia, azacytydyna w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 6 cykli) wykazała medianę przeżycia 10,4 miesiąca vs. 6,5 miesiąca w grupie kontrolnej (p=0,1009; HR=0,85; 95% CI: 0,69-1,03), z istotnym statystycznie wskaźnikiem ryzyka po korekcie czynników prognostycznych (HR=0,80; p=0,0355). Odpowiedź całkowita (CR+CRi) według IRC wyniosła 27,8% vs. 25,1% (p=0,5384). Leczenie poprawiło morfologię krwi i zmniejszyło zapotrzebowanie na transfuzje: 38,5% pacjentów zależnych od transfuzji erytrocytów stało się niezależnych (mediana czasu 13,9 miesiąca). W badaniach pediatrycznych (AZA-JMML-001, AZA-AML-004) azacytydyna wykazała aktywność u dzieci z JMML oraz stabilizację molekularną u części pacjentów z nawrotem AML, jednak ze względu na ograniczoną liczebność próby nie można jednoznacznie ocenić skuteczności w tej populacji. Terapia azacytydyną charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa i nie powoduje istotnego pogorszenia jakości życia (EORTC QLQ-C30).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
analog pirymidyny, azacytydyna, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, cytotoksyczność, ekspresja genów, hipometylacja DNA, komórki krwiotwórcze szpiku kostnego, lek przeciwnowotworowy, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, morfologia krwi obwodowej, nawrót molekularny, niedokrwistość oporna na leczenie, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita, remisja częściowa, zespół mielodysplastyczny -
Właściwości farmakokinetyczne
Azacytydyna, stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS) oraz innych chorób hematologicznych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu podskórnym dawki 75 mg/m², osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/ml w 0,5 godziny. Całkowita biodostępność wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawki do ekspozycji (AUC i Cmax) w zakresie 25-100 mg/m². Po dożylnym podaniu objętość dystrybucji wynosi średnio 76 ± 26 litrów, a klirens układowy 147 ± 47 l/godz. Metabolizm azacytydyny odbywa się głównie przez spontaniczną hydrolizę i deaminację z udziałem deaminazy cytydynowej, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, UGT, SULT czy GST, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych związanych z tymi enzymami. Okres półtrwania (t½) po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a eliminacja następuje głównie przez nerki, z wydaleniem 50-85% dawki w moczu.
Farmakokinetyka azacytydyny u pacjentów pediatrycznych z MDS, JMML oraz ostrą białaczką szpikową (AML) jest porównywalna do dorosłych, z Cmax w zakresie 1066-1797 ng/ml i AUC0-∞ od 240 do 607 ng·h/ml w zależności od grupy chorobowej. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się umiarkowany wzrost ekspozycji (AUC i Cmax) o 11-66% w zależności od stopnia niewydolności, jednak wartości te pozostają w zakresie obserwowanym u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, co pozwala na stosowanie azacytydyny bez początkowej modyfikacji dawki, pod warunkiem monitorowania toksyczności. Brak jest danych dotyczących wpływu niewydolności wątroby, płci, wieku, rasy oraz polimorfizmów deaminazy cytydynowej na farmakokinetykę leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
białaczka mielomonocytowa, biodostępność leku, choroby hematologiczne, cytochrom P450, deaminaza cytydynowa, ekspozycja osocza, farmakokinetyka, frakcje wątrobowe, hepatocyty ludzkie, hydroliza spontaniczna, izoenzymy CYP, nawrót molekularny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, ostra białaczka szpikowa, podanie podskórne, pole pod krzywą AUC, remisja całkowita, stężenie w osoczu, sulfotransferazy, zespół mielodysplastyczny -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Azacytydyna, stosowana w postaci leku Azacitidine Zentiva (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań), może wywoływać zmęczenie, które istotnie obniża zdolności psychomotoryczne pacjentów. Zmęczenie to jest głównym działaniem niepożądanym wpływającym na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Lek charakteryzuje się niewielkim lub umiarkowanym wpływem na zdolność do wykonywania czynności wymagających koncentracji, precyzji i szybkiego czasu reakcji, co wymaga od pacjentów zachowania szczególnej ostrożności podczas takich aktywności. Wskazane jest indywidualne dostosowanie zaleceń dotyczących prowadzenia pojazdów, uwzględniające nasilenie zmęczenia, charakter pracy, harmonogram podawania leku oraz współistniejące schorzenia i farmakoterapię.
Lekarz przepisujący Azacitidine Zentiva ma obowiązek poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, szczególnie podkreślając ryzyko kumulacji zmęczenia w trakcie terapii. Dokumentacja medyczna powinna zawierać potwierdzenie przekazania tych informacji, co jest istotne zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta, jak i odpowiedzialności prawnej lekarza. W trakcie wizyt kontrolnych zaleca się aktywne monitorowanie objawów zmęczenia oraz ich wpływu na funkcjonowanie pacjenta, co umożliwia bieżącą modyfikację zaleceń i minimalizację ryzyka wypadków komunikacyjnych oraz innych zdarzeń niepożądanych związanych z obniżoną sprawnością psychomotoryczną.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacitidine Zentiva, azacytydyna, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, harmonogram podawania leku, konsultacja lekarska, liofilizowany proszek, objaw niepożądany, sprawność psychomotoryczna, współwystępowanie chorób, zawiesina do wstrzykiwań, zdolność psychomotoryczna, zmęczenie -
Wskazania do stosowania
Azacitidine Zentiva (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z hematologicznymi schorzeniami, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według Międzynarodowego Punktowego Systemu Rokowniczego (IPSS), przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez choroby mieloproliferacyjnej, ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją oraz AML z ponad 30% blastów w szpiku zgodnie z klasyfikacją WHO. Kluczowe jest precyzyjne określenie odsetka blastów w szpiku oraz klasyfikacja ryzyka, które determinują kwalifikację do terapii azacytydyną i rokowanie pacjenta.
Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań, gdzie każda fiolka zawiera 100 mg azacytydyny, a po rekonstytucji stężenie wynosi 25 mg/ml. Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w stosowaniu chemioterapii, z uwzględnieniem dokładnej diagnostyki hematologicznej oraz oceny stanu klinicznego pacjenta. Decyzja o wdrożeniu terapii powinna brać pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko, zwłaszcza u pacjentów niekwalifikujących się do standardowej chemioterapii indukcyjnej ze względu na wiek, stan ogólny lub choroby współistniejące.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
AML, Azacitidine Zentiva, azacytydyna, blasty w szpiku kostnym, charakterystyka produktu leczniczego, chemioterapeutyk, chemioterapia indukcyjna, choroba mieloproliferacyjna, CMML, diagnostyka hematologiczna, HSCT, IPSS, liofilizowany proszek, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, stratyfikacja ryzyka, substancja czynna, WHO, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny