Leki w grupie
„alkaloidy Vinca”
Alkaloidy Vinca (alkaloidy barwinka) to grupa naturalnych związków pozyskiwanych z rośliny barwinek różowy (Catharanthus roseus, dawniej Vinca rosea). Działają one jako środki przeciwnowotworowe poprzez wiązanie się z tubuliną i hamowanie jej polimeryzacji, co zatrzymuje mitozę komórek w fazie metafazy. W efekcie blokują podział komórek nowotworowych, prowadząc do ich śmierci.
Do głównych alkaloidów Vinca należą: winkrystyna, winblastyna, winorelbina i windezyna. Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające winkrystynę (Vincristine Teva, Vincristin-Richter), winblastynę (Vinblastin-Richter) oraz winorelbinę (Navelbine, Navirel, Neocitec, Vinorelbine Accord, Vinorelbine Alvogen).
Leki z tej grupy stosowane są w leczeniu wielu nowotworów, w tym chłoniaków, białaczek, mięsaków, a także guzów litych, takich jak rak piersi czy rak płuca. Winorelbina, półsyntetyczna pochodna, wykazuje większą skuteczność w przypadku nowotworów litych, natomiast winkrystyna i winblastyna są częściej wykorzystywane w nowotworach układu krwiotwórczego.
Główną zaletą alkaloidów Vinca jest ich skuteczność w hamowaniu proliferacji komórek nowotworowych oraz możliwość stosowania w schematach wielolekowych, co zwiększa efektywność terapii przeciwnowotworowej. Wykazują one również aktywność w przypadku nowotworów opornych na inne cytostatyki.
Do najpoważniejszych działań niepożądanych alkaloidów Vinca należą: neurotoksyczność (szczególnie w przypadku winkrystyny), prowadząca do neuropatii obwodowej; mielosupresja skutkująca neutropenią i trombocytopenią; zaparcia i niedrożność porażenna jelit; oraz reakcje miejscowe przy wynacieku leku poza naczynie, prowadzące do martwicy tkanek. Każdy z alkaloidów ma nieco odmienny profil toksyczności – winkrystyna powoduje głównie neurotoksyczność, podczas gdy winblastyna i winorelbina wywołują silniejszą mielosupresję.
Ze względu na mechanizm działania, alkaloidy Vinca klasyfikuje się jako leki przeciwmitotyczne lub inhibitory wrzeciona podziałowego. Stanowią one podgrupę większej rodziny leków cytotoksycznych. Warto zaznaczyć, że mimo podobnego mechanizmu działania, każdy z alkaloidów Vinca ma swoiste wskazania kliniczne i jest stosowany w określonych protokołach leczenia przeciwnowotworowego.
Lista leków w tej grupie
-
Vinorelbine Zentiva – Kapsułki miękkie – 30 mg
Produkt leczniczy zawiera winorelbinę w formie winianu w dawkach 20 mg, 30 mg oraz 80 mg, a także sorbitol jako substancję pomocniczą. Postać leku to miękkie kapsułki wypełnione przezroczystym lub lekko żółtawym płynem. Stosuje się go u dorosłych w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuc oraz raka piersi, zarówno jako monoterapię, jak i w skojarzeniu z innymi lekami. Lek może być również używany jako leczenie uzupełniające w niedrobnokomórkowym raku płuc wraz z chemioterapią opartą na platynie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Navelbine – Kapsułki miękkie – 30 mg
Produkt leczniczy zawiera winorelbinę w postaci winorelbiny winianu oraz substancje pomocnicze, takie jak etanol i sorbitol. Dostępny jest w postaci kapsułek miękkich o dawkach 20 mg i 30 mg. Stosuje się go u dorosłych pacjentów w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca oraz zaawansowanego raka piersi. Lek może być używany zarówno jako monoterapia, jak i w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Navelbine – Kapsułki miękkie – 20 mg
Produkt leczniczy zawiera winorelbinę winian w dawkach 20 mg lub 30 mg, a także substancje pomocnicze, takie jak etanol i sorbitol. Stosowany jest u dorosłych pacjentów w terapii zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca oraz zaawansowanego raka piersi. Lek może być podawany jako monoterapia lub w skojarzeniu z chemioterapią. Jest również wykorzystywany jako leczenie uzupełniające podczas terapii opartej na platynie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Navelbine – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 10 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera winorelbina w postaci winianu winorelbiny, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Substancja ta wykorzystywana jest u dorosłych pacjentów w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca oraz zaawansowanego raka piersi. Może być stosowana zarówno jako monoterapia, jak i w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami. Preparat przeznaczony jest do podawania dożylnego w ramach terapii nowotworowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku