przewlekłe choroby zapalne jelit
Przewlekłe choroby zapalne jelit (PCZJ) to grupa schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, charakteryzujących się przewlekłym zapaleniem błony śluzowej przewodu pokarmowego. Dwie główne jednostki chorobowe zaliczane do tej grupy to choroba Leśniowskiego-Crohna (ChLC) oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG).
Etiopatogeneza PCZJ ma charakter wieloczynnikowy i obejmuje predyspozycje genetyczne, zaburzenia układu immunologicznego, czynniki środowiskowe oraz dysfunkcję mikrobioty jelitowej. Choroba Leśniowskiego-Crohna może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego od jamy ustnej do odbytu, zmiany zapalne mają charakter pełnościenny i nieciągły. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego ogranicza się do błony śluzowej okrężnicy, a zmiany rozszerzają się w sposób ciągły, począwszy od odbytnicy.
Objawy kliniczne PCZJ obejmują biegunki (często z domieszką krwi w WZJG), bóle brzucha, utratę masy ciała, zmęczenie, a także objawy pozajelitowe, takie jak zmiany stawowe, skórne, oczne czy wątrobowe. Diagnostyka opiera się na badaniach endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badaniach obrazowych (USG, TK, MR) oraz markerach laboratoryjnych zapalenia i kału.
Leczenie PCZJ ma charakter wielokierunkowy i obejmuje farmakoterapię (aminosalicylany, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leki biologiczne), leczenie żywieniowe oraz w wybranych przypadkach interwencje chirurgiczne. Terapia powinna być zindywidualizowana i dostosowana do aktywności choroby, jej lokalizacji, fenotypu oraz występowania powikłań. Celem leczenia jest uzyskanie i utrzymanie remisji klinicznej oraz endoskopowej, poprawa jakości życia pacjentów oraz zapobieganie powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
All-rac-α-tokoferol – Wskazania do stosowania
All-rac-α-tokoferol (witamina E) w preparacie Vitalipid N Adult występuje w stężeniu 0,91 mg/ml, co odpowiada 1 IU witaminy E, i jest kluczowym składnikiem suplementacji witamin rozpuszczalnych w tłuszczach podczas żywienia pozajelitowego u dorosłych oraz dzieci powyżej 11 roku życia. Preparat dedykowany jest pacjentom wymagającym długotrwałego żywienia pozajelitowego, zwłaszcza w stanach takich jak niewydolność przewodu pokarmowego, zespół krótkiego jelita, przewlekłe choroby zapalne jelit, ciężkie stany kataboliczne czy okres okołooperacyjny u pacjentów niedożywionych. Vitalipid N Adult zawiera również witaminy A (99 μg/ml, 330 IU/ml), D2 (0,5 μg/ml, 20 IU/ml) oraz K1 (15 μg/ml), co umożliwia kompleksowe uzupełnienie zapotrzebowania na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach podczas jednej infuzji. Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 300 mOsm/kg wody i pH około 8, a witamina E znajduje się w fazie olejowej emulsji typu olej w wodzie.
all-rac-α-tokoferol, błona komórkowa, ergokalcyferol, fitomenadion, koncentrat do sporządzania emulsji, niewydolność przewodu pokarmowego, przewlekłe choroby zapalne jelit, resekcja jelita, retynolu palmitynian, stan kataboliczny, stres oksydacyjny, układ odpornościowy, uraz wielonarządowy, Vitalipid N Adult, witamina A, witamina D2, witamina E, witamina K1, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, właściwości antyoksydacyjne, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Merkaptopuryna – Wskazania do stosowania
Merkaptopuryna, zawarta w preparacie Mercaptopurinum VIS 50 mg, jest cytostatykiem hamującym syntezę puryn, stosowanym głównie w leczeniu chorób rozrostowych układu krwiotwórczego, zwłaszcza białaczek: ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), ostrej białaczki mieloblastycznej (AML) oraz przewlekłej białaczki granulocytowej. Lek odgrywa kluczową rolę zarówno w fazie indukcji remisji, dążącej do eliminacji komórek nowotworowych i normalizacji morfologii krwi, jak i w leczeniu podtrzymującym, mającym na celu utrzymanie remisji i zapobieganie nawrotom. Merkaptopuryna jest integralnym elementem złożonych schematów chemioterapii zgodnych z obowiązującymi protokołami terapeutycznymi.
6-merkaptopuryna, choroba Leśniowskiego-Crohna, glikokortykosteroidy, indukcja remisji, laktoza, leczenie podtrzymujące, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, merkaptopuryna, morfologia krwi, nieswoiste zapalenia jelit, nietolerancja laktozy, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, przewlekła białaczka granulocytowa, przewlekłe choroby zapalne jelit, schemat chemioterapii, synteza puryn, szpik kostny, terapia indukcyjna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nurofen dla dzieci Junior truskawkowy
Lek Nurofen dla dzieci Junior truskawkowy, zawierający ibuprofen, powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, chorobami tkanki łącznej, zaburzeniami metabolizmu porfiryn, chorobami przewodu pokarmowego (w tym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Crohna), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób po dużych zabiegach chirurgicznych oraz u pacjentów z alergiami i chorobami układu oddechowego. U osób starszych istnieje zwiększone ryzyko powikłań, zwłaszcza krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji. Ibuprofen może maskować objawy infekcji, co wymaga monitorowania przebiegu choroby i konsultacji lekarskiej w przypadku utrzymujących się lub nasilających objawów. Ryzyko krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego wzrasta wraz z dawką, u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz u osób w podeszłym wieku, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz rozważenie terapii osłonowej (mizoprostol, inhibitory pompy protonowej) u pacjentów z grup ryzyka.
agregacja trombocytów, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, ból głowy z nadużywania leków, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitory COX-2, inhibitory pompy protonowej, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, katar sienny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, nerki, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, polipy nosa, porfiria ostra przerywana, porfiryny, przewlekłe choroby zapalne jelit, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wątroba, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lopacut 2 mg
Loperamid w postaci chlorowodorku loperamidu (2 mg w tabletkach powlekanych, preparat Lopacut) jest skutecznym lekiem przeciwbiegunkowym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Nie należy go stosować w ostrych biegunkach infekcyjnych, takich jak czerwonka z krwistą biegunką i wysoką gorączką, ostre wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego po antybiotykoterapii oraz bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella i Campylobacter. Hamowanie perystaltyki w tych stanach może maskować objawy, przedłużać infekcję i zwiększać ryzyko powikłań, takich jak toksyczne rozszerzenie okrężnicy czy perforacja jelita.
bakterie patogenne, bakteryjne zapalenie jelita cienkiego, chlorowodorek loperamidu, czerwonka, dyzenteria, gospodarka wodno-elektrolitowa, krwawa biegunka, megacolon toxicum, niedrożność jelita, niewydolność wątroby, odwodnienie, perforacja jelita, przewlekła biegunka, przewlekłe choroby zapalne jelit, remisja choroby, rozszerzenie okrężnicy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia perystaltyki - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nasienie Płesznika –
Przedawkowanie nasienia płesznika (Psyllii semen) prowadzi głównie do objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak dyskomfort w jamie brzusznej, wzdęcia oraz w cięższych przypadkach niedrożność jelit, która stanowi stan zagrożenia życia. Objawy te mogą mieć nasilenie od łagodnego do ciężkiego, a szczególnie narażone są osoby z istniejącymi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego, przewlekłymi chorobami zapalnymi jelit, historią częściowej niedrożności jelit oraz niedostateczną podażą płynów. W przypadku przedawkowania konieczne jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.
częściowa niedrożność jelit, dolegliwości przewodu pokarmowego, dyskomfort jamy brzusznej, działanie przeczyszczające, gazy jelitowe, leczenie objawowe, nasienie płesznika, niedrożność jelit, odwodnienie, podaż płynów, przewlekłe choroby zapalne jelit, Psyllium semen, wzdęcia, zaburzenia motoryki jelit, zaburzenia przewodu pokarmowego, zagęszczenie treści jelitowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Campto 20 mg/ml
Lek Campto (irynotekan chlorowodorek trójwodny) w stężeniu 20 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z przewlekłymi chorobami zapalnymi jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), niedrożnością jelita grubego, ciężkimi zaburzeniami czynności szpiku kostnego oraz u osób ze stężeniem bilirubiny w surowicy przekraczającym trzykrotność górnej granicy normy (GGN). Przeciwwskazaniem jest także stan sprawności według WHO >2 oraz nadwrażliwość na irynotekan lub substancje pomocnicze, w tym sorbitol (E420). Karmienie piersią stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko przenikania leku do mleka matki. W terapii skojarzonej należy uwzględnić przeciwwskazania dotyczące leków takich jak cetuksymab, bewacyzumab i kapecytabina. Ponadto, jednoczesne stosowanie preparatów dziurawca oraz żywych atenuowanych szczepionek jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności leku lub uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym u immunosupresyjnych pacjentów.
bewacyzumab, cetuksymab, choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, dziedziczna nietolerancja fruktozy, hiperbilirubinemia, inhibitor angiogenezy, irynotekan chlorowodorek trójwodny, kapecytabina, koncentrat do sporządzania roztworu, mielosupresja, nadwrażliwość na irynotekan, niedrożność jelita grubego, nietolerancja sorbitolu, przeciwciało monoklonalne, przewlekłe choroby zapalne jelit, stężenie bilirubiny w surowicy, supresja szpiku, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie funkcji wątroby, zakażenie szczepionkowe, żywa atenuowana szczepionka