Interakcje leku
Zelefion 250 mg

Terbinafina, substancja czynna leku Zelefion, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez modulację enzymów układu cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C9, CYP3A4 oraz CYP2D6. Hamowanie metabolizmu terbinafiny przez cymetydynę zmniejsza jej klirens o 33%, natomiast flukonazol zwiększa Cmax i AUC terbinafiny odpowiednio o 52% i 69%. Podobne efekty obserwuje się przy stosowaniu ketokonazolu i amiodaronu. Z kolei ryfampicyna indukuje metabolizm terbinafiny, podwajając jej klirens, co może wymagać zwiększenia dawki lub unikania jednoczesnego stosowania. Terbinafina sama w sobie hamuje CYP2D6, co prowadzi do istotnego zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. zmniejszenie klirensu dezypraminy o 82%), beta-blokery, SSRI, leki przeciwarytmiczne (grupy 1A, 1B i 1C) oraz inhibitory MAO typu B, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Terbinafina, substancja czynna leku Zelefion, wchodzi w interakcje z wieloma lekami głównie za pośrednictwem układu enzymatycznego cytochromu P450. Interakcje te mogą wpływać zarówno na stężenie terbinafiny we krwi, jak i na stężenie innych równocześnie stosowanych leków.1

Wpływ innych leków na terbinafinę

Leki mogą wpływać na metabolizm terbinafiny poprzez indukcję lub hamowanie enzymów cytochromu P450, co prowadzi do zmiany stężenia terbinafiny w organizmie. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania takich leków, może być wymagane dostosowanie dawkowania leku Zelefion.2

Leki zwiększające stężenie terbinafiny

Niektóre leki mogą nasilać działanie terbinafiny lub zwiększać jej stężenie we krwi poprzez hamowanie jej metabolizmu:3

  • Cymetydyna – zmniejsza klirens terbinafiny o 33%, co prowadzi do zwiększonego stężenia leku w organizmie.4
  • Flukonazol – powoduje zwiększenie wartości Cmax i AUC terbinafiny odpowiednio o 52% i 69% poprzez hamowanie enzymów CYP2C9 i CYP3A4.5
  • Inne leki hamujące zarówno CYP2C9, jak i CYP3A4 (np. ketokonazol, amiodaron) – mogą powodować podobne zwiększenie wartości Cmax i AUC terbinafiny.6

Leki zmniejszające stężenie terbinafiny

Niektóre leki mogą osłabiać działanie terbinafiny lub zmniejszać jej stężenie we krwi poprzez przyspieszenie jej metabolizmu:7

  • Ryfampicyna – zwiększa klirens terbinafiny o 100%, co prowadzi do znacznego obniżenia jej stężenia w organizmie.8

Wpływ terbinafiny na inne leki

Badania in vitro oraz badania na zdrowych ochotnikach wykazały, że terbinafina wywiera nieistotny wpływ na metabolizm większości leków przetwarzanych przez układ enzymatyczny cytochromu P450 (np. terfenadyny, triazolamu, tolbutamidu, doustnych środków antykoncepcyjnych). Wyjątek stanowią leki metabolizowane przez enzym CYP2D6.9

Terbinafina nie wpływa na klirens antypiryny ani digoksyny.10

Wpływ terbinafiny na leki metabolizowane przez CYP2D6

Badania in vitro i in vivo wykazały, że terbinafina hamuje metabolizm leków przebiegający z udziałem enzymu CYP2D6. Ma to szczególne znaczenie kliniczne w przypadku jednoczesnego stosowania leków o wąskim indeksie terapeutycznym, które są metabolizowane głównie przez ten enzym.11

Do leków metabolizowanych przez CYP2D6, które mogą wchodzić w interakcje z terbinafiną, należą:12

  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – terbinafina może zwiększać ich stężenie we krwi
  • Beta-blokery (leki blokujące receptory adrenergiczne β) – może dojść do nasilenia ich działania
  • Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – możliwe zwiększenie stężenia we krwi
  • Leki przeciwarytmiczne (grupy 1A, 1B i 1C) – potencjalne zwiększenie stężenia we krwi
  • Inhibitory MAO typu B – możliwe zwiększenie stężenia we krwi

Przykładowo, terbinafina zmniejsza klirens dezypraminy (trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny) aż o 82%, co prowadzi do znacznego zwiększenia jej stężenia w organizmie.13

Wpływ terbinafiny na wybrane leki

Kofeina: Terbinafina zmniejsza klirens dożylnie podawanej kofeiny o 19%, co może prowadzić do zwiększenia jej stężenia w organizmie.14

Cyklosporyna: Terbinafina zwiększa klirens cyklosporyny o 15%, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia cyklosporyny w organizmie.15

Doustne środki antykoncepcyjne: U pacjentek przyjmujących jednocześnie terbinafinę i doustne środki antykoncepcyjne zgłaszano nieliczne przypadki nieregularnego miesiączkowania. Częstość występowania tych zaburzeń nie przekracza jednak częstości ich naturalnego występowania u pacjentek stosujących wyłącznie doustne środki antykoncepcyjne.16

Interakcje z alkoholem

W dostępnych danych klinicznych nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji terbinafiny z alkoholem. Należy jednak pamiętać, że zarówno terbinafina, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może wpływać na metabolizm obu substancji.

Ponadto, ze względu na potencjalny wpływ terbinafiny na enzymy cytochromu P450, które uczestniczą również w metabolizmie alkoholu, nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznych. W trakcie leczenia terbinafiną zaleca się więc ostrożność w spożywaniu alkoholu, a w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem.

Tabela interakcji leku Zelefion

Lek/Substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Cymetydyna Hamowanie metabolizmu terbinafiny Zmniejszenie klirensu terbinafiny o 33% Umiarkowany Rozważyć zmniejszenie dawki terbinafiny
Flukonazol Hamowanie CYP2C9 i CYP3A4 Zwiększenie Cmax o 52% i AUC o 69% Istotny Rozważyć zmniejszenie dawki terbinafiny
Ketokonazol Hamowanie CYP2C9 i CYP3A4 Prawdopodobne zwiększenie stężenia terbinafiny Istotny Rozważyć zmniejszenie dawki terbinafiny
Amiodaron Hamowanie CYP2C9 i CYP3A4 Prawdopodobne zwiększenie stężenia terbinafiny Istotny Rozważyć zmniejszenie dawki terbinafiny
Ryfampicyna Indukcja metabolizmu terbinafiny Zwiększenie klirensu terbinafiny o 100% Bardzo istotny Rozważyć zwiększenie dawki terbinafiny lub unikać jednoczesnego stosowania
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne Hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę Zwiększenie stężenia tych leków, np. zmniejszenie klirensu dezypraminy o 82% Bardzo istotny Rozważyć zmniejszenie dawki tych leków lub ścisłe monitorowanie
Beta-blokery Hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę Potencjalne zwiększenie stężenia i nasilenie działania Istotny Monitorowanie działania terapeutycznego i działań niepożądanych
SSRI Hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę Potencjalne zwiększenie stężenia tych leków Istotny Monitorowanie działań niepożądanych, rozważyć redukcję dawki
Leki przeciwarytmiczne (grupy 1A, 1B i 1C) Hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę Potencjalne zwiększenie stężenia tych leków Bardzo istotny Ścisłe monitorowanie, rozważyć redukcję dawki
Inhibitory MAO typu B Hamowanie CYP2D6 przez terbinafinę Potencjalne zwiększenie stężenia tych leków Istotny Monitorowanie działań niepożądanych
Kofeina Hamowanie metabolizmu kofeiny Zmniejszenie klirensu kofeiny o 19% Niski Zwykle nie wymaga interwencji
Cyklosporyna Przyspieszenie metabolizmu cyklosporyny Zwiększenie klirensu cyklosporyny o 15% Umiarkowany Monitorowanie stężenia cyklosporyny
Doustne środki antykoncepcyjne Mechanizm niepewny Pojedyncze przypadki nieregularnego miesiączkowania Niski Nie wymaga interwencji
Alkohol Potencjalne wzajemne oddziaływanie na metabolizm wątrobowy Brak bezpośrednich danych klinicznych Nieokreślony Zachować ostrożność, unikać nadmiernego spożycia alkoholu
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl