Właściwości farmakokinetyczne
Beclocomb (100 mcg + 6 mcg)/dawkę

Produkt leczniczy Beclocomb zawiera beklometazonu dipropionian (kortykosteroid) oraz formoterol (długo działający β2-agonista). Farmakokinetyka obu składników została szczegółowo zbadana w różnych populacjach, w tym u zdrowych ochotników, pacjentów z astmą i POChP oraz u dzieci i młodzieży. Po podaniu wziewnym produktu złożonego, AUC i Cmax aktywnego metabolitu beklometazonu 17-monopropionianu były odpowiednio o 35% i 19% niższe niż po podaniu samego beklometazonu dipropionianu CFC, z szybszym wchłanianiem (0,5 h vs 2 h). Formoterol wykazywał podobne Cmax po podaniu złożonym i osobnym. Stosowanie spejsera AeroChamber Plus zwiększało depozycję płucną i dostarczanie obu substancji czynnych (o 41% i 45%), bez istotnego wzrostu ogólnoustrojowego narażenia. Depozycja płucna wynosiła około 31-34% dawki nominalnej w różnych grupach pacjentów. U młodzieży i dzieci stwierdzono brak biorównoważności w stosunku do podawanych osobno składników, z niższymi wartościami AUC i Cmax dla beklometazonu 17-monopropionianu, co może mieć nieznane znaczenie kliniczne przy przewlekłym stosowaniu.

Właściwości farmakokinetyczne produktu Beclocomb

Produkt leczniczy Beclocomb zawiera dwie substancje czynne: beklometazonu dipropionian (kortykosteroid) oraz formoterol (długo działający β2-agonista). Profil farmakokinetyczny obu składników został dokładnie zbadany zarówno w formie połączonej, jak i pojedynczej.1

Badania porównawcze z produktem złożonym

Przeprowadzono badanie farmakokinetyczne u zdrowych ochotników, którym podawano pojedynczą dawkę produktu Beclocomb (4 inhalacje po 100+6 mikrogramów) lub pojedyncze dawki beklometazonu dipropionianu CFC (4 inhalacje po 250 mikrogramów) i formoterolu HFA (4 inhalacje po 6 mikrogramów). Wyniki wykazały, że pole pod krzywą (AUC) dla głównego aktywnego metabolitu beklometazonu dipropionianu – beklometazonu 17-monopropionianu oraz jego maksymalne stężenie w osoczu były odpowiednio o 35% i 19% mniejsze po podaniu produktu złożonego w porównaniu do podania samego niedrobnego beklometazonu dipropionianu CFC. Z drugiej strony, szybkość wchłaniania po podaniu produktu złożonego była większa (0,5 h vs 2 h).2

W przypadku formoterolu, maksymalne stężenie w osoczu było podobne po jego podaniu w postaci preparatu złożonego, jak i po podaniu obu substancji oddzielnie. Całkowite narażenie ogólnoustrojowe było nieznacznie większe po podaniu produktu leczniczego Beclocomb niż po podaniu obu substancji oddzielnie. Badania nie wykazały dowodów na występowanie interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych (ogólnoustrojowych) między beklometazonu dipropionianem a formoterolem.3

Wpływ komory inhalacyjnej na farmakokinetykę

Badania u zdrowych ochotników wykazały, że stosowanie spejsera AeroChamber Plus w porównaniu do standardowych inhalatorów zwiększa dostarczanie do płuc aktywnego metabolitu beklometazonu dipropionianu oraz formoterolu, odpowiednio o 41% i 45%. Całkowite narażenie ogólnoustrojowe pozostało bez zmian dla formoterolu, natomiast dla beklometazonu 17-monopropionianu zmniejszyło się o 10%, a dla niezmienionego beklometazonu dipropionianu uległo zwiększeniu.4

Badania depozycji płucnej

Przeprowadzono badanie depozycji w płucach u pacjentów ze stabilnym POChP, zdrowych ochotników i pacjentów z astmą. Wykazano, że średnio 33% dawki nominalnej osadza się w płucach pacjentów chorych na POChP, w porównaniu do 34% u osób zdrowych i 31% u pacjentów z astmą. Stężenia w osoczu beklometazonu 17-monopropionianu i formoterolu były porównywalne pomiędzy trzema grupami w ciągu 24 godzin po inhalacji. Całkowite stężenie beklometazonu dipropionianu było większe u pacjentów chorych na POChP w porównaniu z pacjentami chorymi na astmę i zdrowymi ochotnikami.5

Właściwości farmakokinetyczne u dzieci i młodzieży

Młodzież (12-17 lat)

Badania farmakokinetyczne wykazały, że beklometazonu dipropionian i fumaran formoterol nie były biorównoważne w stosunku do podawanych osobno substancji o bardzo drobnych rozmiarach cząstek u młodzieży z astmą w wieku od 12 do 17 lat. Wynik ten był niezależny od zastosowania komory inhalacyjnej (Aerochamber Plus).6

W przypadku niezastosowania komory inhalacyjnej, dostępne dane wskazują na niższe maksymalne stężenie w osoczu wziewnego kortykosteroidu z dipropionianu beklometazonu i fumaranu formoterolu w porównaniu do osobnego połączenia (punktowe oszacowanie stosunków skorygowanych średnich geometrycznych dla Cmax beklometazonu 17-monopropionianu 84,38%, 90% CI 70,22; 101,38).7

Gdy dipropionian beklometazonu i fumaran formoterolu zastosowano z komorą inhalacyjną, maksymalne stężenie formoterolu w osoczu wzrosło o około 68% w porównaniu do osobnego połączenia składników (punktowe oszacowanie stosunków skorygowanych średnich geometrycznych dla Cmax 168,41, 90% CI 138,2; 205,2). Znaczenie kliniczne tych różnic w przypadku przewlekłego stosowania nie jest znane.8

Całkowite ogólnoustrojowe narażenie na formoterol (AUC0-t) było równoważne w porównaniu do osobnego połączenia składników, niezależnie od tego czy zastosowano komorę inhalacyjną, czy jej nie zastosowano. W przypadku beklometazonu 17-monopropionianu wykazano równoważność tylko wtedy, gdy nie zastosowano komory inhalacyjnej, podczas gdy 90% CI AUC0-t było nieco poza przedziałem równoważności, gdy zastosowano komorę inhalacyjną (punktowe oszacowanie stosunków skorygowanych średnich geometrycznych 89,63% CI, 79,93; 100,50).9

Dipropionian beklometazonu i fumaran formoterolu stosowane bez użycia komory inhalacyjnej, u młodzieży, powodowały niższą całkowitą ekspozycję ogólnoustrojową na beklometazonu 17-monopropionian lub równoważną na formoterol (AUC0-t) w porównaniu z tą obserwowaną u dorosłych. Ponadto średnie maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) dla obu substancji były niższe u młodzieży niż u dorosłych.10

Dzieci (5-11 lat)

W badaniu farmakokinetycznym z pojedynczą dawką dipropionianu beklometazonu i fumaranu formoterolu, jako pediatryczne eksperymentalne połączenie o mocy 50+6 mikrogramów na dawkę podane poprzez Aerochamber Plus, nie wykazano biorównoważności w stosunku do osobnego połączenia beklometazonu dipropionianu i formoterolu, podawanego dzieciom chorym na astmę w wieku od 5 do 11 lat.11

Wyniki badań wskazują na niższe AUC0-t i maksymalne stężenie w osoczu wziewnego kortykosteroidu z dipropionianu beklometazonu i fumaranu formoterolu o mocy 50+6 mikrogramów w porównaniu z osobnym połączeniem składników (punktowe oszacowanie stosunków skorygowanych średnich geometrycznych dla beklometazonu 17-monopropionianu AUC0-t: 81%, 90% CI 69,7; 94,8; Cmax: 82%, 90% CI 70,1; 94,7).12

Całkowita ekspozycja ogólnoustrojowa na formoterol (AUC0-t) była równoważna do ekspozycji z połączenia osobnego składników, podczas gdy Cmax było nieco niższe dla dipropionianu beklometazonu i fumaranu formoterolu (50+6) w porównaniu z połączeniem osobnym składników (punktowe oszacowanie współczynników skorygowanej wartości geometrycznej 92%, 90% CI 78; 108).13

Właściwości farmakokinetyczne beklometazonu dipropionianu

Beklometazonu dipropionian jest prolekiem o słabym powinowactwie do receptorów glikokortykosteroidowych, który ulega hydrolizie z udziałem esteraz do aktywnego metabolitu beklometazonu 17-monopropionianu. Ten aktywny metabolit wykazuje większą miejscową aktywność przeciwzapalną w porównaniu do proleku.14

Wchłanianie, dystrybucja i metabolizm beklometazonu

Beklometazonu dipropionian podany wziewnie jest szybko wchłaniany z płuc. Przed wchłonięciem następuje jego intensywna przemiana do aktywnego metabolitu beklometazonu 17-monopropionianu z udziałem esteraz, które są obecne w większości tkanek. Dostępność ogólnoustrojowa aktywnego metabolitu jest wynikiem wchłaniania z płuc (36%) i wchłaniania z przewodu pokarmowego połkniętej części dawki.15

Biodostępność połkniętej części dawki beklometazonu dipropionianu jest nieznaczna, lecz w wyniku przemiany do beklometazonu 17-monopropionianu, zachodzącej przed dostaniem się do krwioobiegu, 41% dawki wchłania się jako aktywny metabolit. Zwiększanie wziewnej dawki prowadzi do w przybliżeniu liniowego zwiększenia narażenia ogólnoustrojowego.16

Bezwzględna biodostępność po podaniu wziewnym wynosi około 2% i 62% nominalnej dawki, odpowiednio dla niezmienionego beklometazonu dipropionianu i beklometazonu 17-monopropionianu.17

Po podaniu dożylnym, rozmieszczenie beklometazonu dipropionianu i jego aktywnego metabolitu charakteryzuje duży klirens osoczowy (odpowiednio 150 i 120 l/h), przy niewielkiej objętości dystrybucji w stanie stacjonarnym dla beklometazonu dipropionianu (20 l) i większej dystrybucji do tkanek dla jego aktywnego metabolitu (424 l). Stopień wiązania się z białkami osocza jest umiarkowanie duży.18

Eliminacja beklometazonu

Beklometazonu dipropionian jest wydalany w większości z kałem, głównie w postaci polarnych metabolitów. Wydalanie beklometazonu dipropionianu i jego metabolitów z moczem jest minimalne. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 0,5 h i 2,7 h, odpowiednio dla beklometazonu dipropionianu i beklometazonu 17-monopropionianu.19

Farmakokinetyka beklometazonu w szczególnych grupach pacjentów

Nie badano farmakokinetyki beklometazonu dipropionianu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Jednakże, ze względu na to, że beklometazonu dipropionian jest bardzo szybko metabolizowany z udziałem esteraz obecnych w soku jelitowym, surowicy, płucach i wątrobie do bardziej polarnych produktów (beklometazonu 21-monopropionianu, beklometazonu 17-monopropionianu i beklometazonu), zaburzenia czynności wątroby nie powinny znacząco wpływać na farmakokinetykę i profil bezpieczeństwa beklometazonu dipropionianu.20

Beklometazonu dipropionianu i jego metabolitów nie wykryto w moczu, dlatego nie należy spodziewać się zwiększenia ogólnoustrojowego narażenia na produkt u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.21

Właściwości farmakokinetyczne formoterolu

Wchłanianie i dystrybucja formoterolu

Po podaniu wziewnym, formoterol jest wchłaniany zarówno z płuc, jak i z przewodu pokarmowego. Część dawki połkniętej podczas inhalacji z użyciem inhalatora z dozownikiem (MDI: Metered Dose Inhaler), może wynosić od 60% do 90% dawki. Co najmniej 65% połkniętej dawki wchłania się z przewodu pokarmowego.22

Maksymalne stężenie w osoczu leku w postaci niezmienionej osiągane jest w ciągu 0,5 do 1 godziny po podaniu doustnym. Formoterol wiąże się z białkami osocza w 61-64%, z czego 34% wiąże się z albuminami. W zakresie stężeń osiąganych po podaniu dawek leczniczych nie dochodzi do wysycenia miejsc wiązania.23

Po podaniu doustnym okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 2 do 3 godzin. Wchłanianie formoterolu przebiega liniowo po podaniu wziewnym dawek od 12 do 96 μg formoterolu fumaranu.24

Metabolizm formoterolu

Formoterol jest intensywnie metabolizowany, głównie poprzez bezpośrednie wiązanie z grupą hydroksylofenolową. Produkt wiązania z kwasem glukuronowym jest nieaktywny. Drugim w kolejności procesem biotransformacji jest O-demetylacja, po której następuje sprzęganie z grupą 2′-hydroksylofenolową.25

W procesie O-demetylacji formoterolu uczestniczą izoenzymy cytochromu P450: CYP2D6, CYP2C19 i CYP2C9. Wydaje się, że głównym miejscem przemian metabolicznych jest wątroba. Formoterol w stężeniach mających znaczenie lecznicze nie hamuje aktywności enzymów CYP450.26

Eliminacja formoterolu

Skumulowane wydalanie formoterolu z moczem po podaniu wziewnym pojedynczej dawki za pomocą inhalatora proszkowego (DPI: Dry Powder Inhalers) zwiększało się liniowo dla dawek od 12 do 96 μg. Średnio, wydalane było odpowiednio 8% i 25% dawki formoterolu niezmienionego i dawki całkowitej.27

Na podstawie pomiaru stężeń w osoczu, mierzonych u 12 zdrowych ochotników po podaniu wziewnym pojedynczej dawki wynoszącej 120 μg, ustalono, że średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 10 godzin. Enancjomery (R,R) i (S,S) stanowiły odpowiednio około 40% i 60% dawki leku w postaci niezmienionej wydalonego z moczem. Względny stosunek obu enancjomerów nie zmieniał się w zakresie badanych dawek i nie stwierdzono dowodów na zwiększoną kumulację jednego enancjomeru względem drugiego po podaniu dawek wielokrotnych.28

Po podaniu doustnym (40 do 80 µg) produktu leczniczego zdrowym ochotnikom, 6% do 10% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej substancji czynnej z moczem; do 8% dawki wydalane było w postaci glukuronidu. W sumie 67% doustnej dawki formoterolu jest wydalane z moczem (głównie w postaci metabolitów), a pozostała część dawki jest wydalana z kałem. Klirens nerkowy formoterolu wynosi 150 ml/min.29

Farmakokinetyka formoterolu w szczególnych grupach pacjentów

Nie badano farmakokinetyki formoterolu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. Jednak ze względu na to, że formoterol jest eliminowany głównie w wyniku metabolizmu w wątrobie, można spodziewać się zwiększonej ekspozycji na lek u pacjentów z ciężką marskością wątroby.30

Parametr Beklometazonu dipropionian Beklometazonu 17-monopropionian Formoterol
Bezwzględna biodostępność po podaniu wziewnym 2% dawki nominalnej 62% dawki nominalnej
Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia 0,5 h (produkt złożony) vs 2 h (BDP CFC) 0,5-1 h
Wiązanie z białkami osocza Umiarkowanie duże Umiarkowanie duże 61-64% (34% z albuminami)
Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym 20 l 424 l
Klirens osoczowy 150 l/h 120 l/h
Klirens nerkowy 150 ml/min
Okres półtrwania w fazie eliminacji 0,5 h 2,7 h 10 h (wziewnie), 2-3 h (doustnie)
Główna droga wydalania Z kałem (jako metabolity) Z kałem (jako metabolity) 67% dawki doustnej z moczem (głównie jako metabolity)
Depozycja płucna 31% u pacjentów z astmą, 33% u pacjentów z POChP, 34% u osób zdrowych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl