Właściwości farmakodynamiczne leku Beclocomb

Beclocomb to złożony produkt leczniczy, sklasyfikowany w grupie farmakoterapeutycznej jako lek stosowany w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych. Należy do kategorii leków adrenergicznych stosowanych wziewnie, w połączeniu z kortykosteroidami lub innymi lekami (z wyjątkiem leków przeciwcholinergicznych). Produkt posiada kod ATC: R03 AK08.¹

Mechanizm działania i działanie farmakodynamiczne

Beclocomb zawiera dwie substancje czynne: beklometazonu dipropionian oraz formoterol, które charakteryzują się odmiennymi mechanizmami działania. Łączne działanie obu składników prowadzi do zmniejszenia częstości występowania zaostrzeń astmy, co jest typowe dla skojarzeń kortykosteroidów wziewnych z agonistami receptorów beta2-adrenergicznych.²

Beklometazonu dipropionian, stosowany wziewnie w zalecanych dawkach, wywiera działanie przeciwzapalne w płucach, co skutkuje zmniejszeniem nasilenia objawów astmy oraz częstości występowania zaostrzeń. Zaletą stosowania beklometazonu diproponianu wziewnie jest mniejsza częstość występowania działań niepożądanych w porównaniu do kortykosteroidów podawanych ogólnie.³

Formoterol jest selektywnym agonistą receptorów beta2-adrenergicznych, który powoduje rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli u pacjentów z odwracalną obturacją dróg oddechowych. Charakterystyczną cechą formoterolu jest szybkie działanie rozszerzające oskrzela, występujące w ciągu 1-3 minut po inhalacji, które utrzymuje się przez 12 godzin po podaniu pojedynczej dawki.⁴

Skuteczność kliniczna w leczeniu astmy

Terapia podtrzymująca

Badania kliniczne przeprowadzone wśród pacjentów dorosłych wykazały, że dodanie formoterolu do leczenia beklometazonem dipropionianem skutkowało złagodzeniem objawów astmy, poprawą czynności płuc oraz zmniejszeniem częstości występowania zaostrzeń choroby.⁵

W 24-tygodniowym badaniu klinicznym potwierdzono, że wpływ produktu leczniczego Beclocomb na czynność płuc był co najmniej taki sam, jak wpływ beklometazonu dipropionianu i formoterolu podawanych osobno, oraz większy niż działanie samego beklometazonu dipropionianu.⁶

Terapia podtrzymująca i doraźna

Skuteczność produktu Beclocomb w terapii podtrzymującej i doraźnej oceniano w 48-tygodniowym badaniu z udziałem 1701 pacjentów z niedostatecznie kontrolowaną astmą o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim. Porównywano dwa schematy leczenia:

• Beclocomb jako terapia podtrzymująca (1 inhalacja 2 razy na dobę) i doraźna (do 8 inhalacji na dobę)
• Beclocomb jako terapia podtrzymująca (1 inhalacja 2 razy na dobę) oraz salbutamol jako lek doraźny

Wyniki jednoznacznie wykazały, że Beclocomb stosowany zarówno w terapii podtrzymującej, jak i doraźnej, istotnie wydłużał czas do wystąpienia pierwszego ciężkiego zaostrzenia w porównaniu do schematu z użyciem salbutamolu jako leku doraźnego (p<0,001 zarówno w populacji ITT, jak i PP).⁷

Częstość występowania ciężkich zaostrzeń astmy u pacjentów w ciągu roku uległa znacznemu zmniejszeniu w grupie stosującej terapię podtrzymującą i doraźną z użyciem Beclocomb (0,1476) w porównaniu do grupy stosującej salbutamol doraźnie (0,2239), co stanowi statystycznie istotne zmniejszenie (p<0,001). W grupie pacjentów stosujących Beclocomb jako terapię podtrzymującą i doraźną osiągnięto znaczącą klinicznie poprawę kontroli astmy. W obu grupach zaobserwowano zmniejszenie średniej liczby doraźnych inhalacji na dobę oraz zmniejszenie odsetka pacjentów stosujących lek doraźnie.⁸

Należy zaznaczyć, że ciężkie zaostrzenie zdefiniowano jako pogorszenie się astmy, skutkujące koniecznością hospitalizacji, wizyty na oddziale pomocy doraźnej lub leczenia steroidami działającymi ogólnoustrojowo przez okres dłuższy niż 3 dni.⁹

W innym badaniu klinicznym, u pacjentów z astmą, u których zastosowano metacholinę do wywołania skurczu oskrzeli, pojedyncza dawka Beclocomb powodowała szybkie rozszerzenie oskrzeli oraz natychmiastowe zmniejszenie objawów duszności, podobne do efektu uzyskiwanego po podaniu salbutamolu o mocy 200 mikrogramów/dawkę.¹⁰

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W 12-tygodniowym badaniu z udziałem młodzieży z astmą wykazano, że Beclocomb (beklometazonu dipropionian oraz formoterolu fumaran o mocy 100+6 mikrogramów) nie przewyższał skuteczności monoterapii beklometazonu dipropionianem w zakresie parametrów czynnościowych płuc (zmienna pierwotna: zmiana średniego szczytowego przepływu wydechowego (PEF) mierzonego przed podaniem porannej dawki leku w stosunku do wartości początkowej), ani w zakresie wtórnych zmiennych dotyczących skuteczności, ani w ocenie poprawy klinicznej.¹¹

Przeprowadzono również badanie działania rozszerzającego oskrzela po podaniu pojedynczej dawki beklometazonu dipropionianu oraz formoterolu fumaranu w pediatrycznej postaci eksperymentalnej o mocy 50+6 mikrogramów na dawkę, podawanego poprzez komorę inhalacyjną Aerochamber Plus dzieciom chorym na astmę w wieku od 5 do 11 lat. Działanie to było porównywalne z działaniem dostępnych w obrocie leków zawierających beklometazonu dipropionian i formoterolu fumaran podawanych osobno.¹²

W porównaniu do beklometazonu dipropionianu i formoterolu fumaranu podawanych osobno, preparat o mocy 50+6 mikrogramów nie wykazał większej skuteczności w odniesieniu do średniej wartości FEV1 ocenianej przez 12 godzin po porannym podaniu leku. Dolna granica 95% CI skorygowanej średniej różnicy wyniosła -0,047 L i była większa niż wcześniej ustalony limit porównywalnej skuteczności wynoszący -0,1 L.¹³

W 12-tygodniowym badaniu, beklometazonu dipropionian i formoterolu fumaran o mocy 50+6 mikrogramów na dawkę, podawany poprzez komorę inhalacyjną Aerochamber Plus dzieciom chorym na astmę w wieku od 5 do 11 lat, nie okazał się lepszy w porównaniu do monoterapii beklometazonu dipropionianem. Jednocześnie nie okazał się gorszy w porównaniu do leczenia beklometazonu dipropionianem i formoterolu fumaranem podawanymi osobno, pod względem parametrów czynnościowych płuc (zmienna pierwotna: zmiana porannego FEV1 przed podaniem leku).¹⁴

Skuteczność w leczeniu POChP

Skuteczność produktu Beclocomb w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oceniono w dwóch 48-tygodniowych badaniach klinicznych. Badania te miały na celu ocenę wpływu leku na czynność płuc oraz na wskaźnik zaostrzeń choroby, definiowany jako konieczność zastosowania doustnych steroidów i/lub antybiotyków i/lub hospitalizacje, u pacjentów z ciężką postacią POChP (30% < FEV1 < 50%).¹⁵

W pierwszym badaniu klinicznym wykazano znaczącą poprawę czynności płuc (pierwszorzędowy punkt końcowy zmiany FEV1 przed podaniem dawki leku) po zastosowaniu Beclocomb w porównaniu do monoterapii formoterolem. Po 12 tygodniach leczenia skorygowana średnia różnica między produktem Beclocomb a formoterolem wynosiła 69 ml. Poprawa utrzymywała się podczas każdej wizyty w trakcie całego 48-tygodniowego okresu leczenia.¹⁶

W drugim badaniu, obejmującym 1199 pacjentów z ciężkim POChP leczonych przez 48 tygodni, wykazano, że średnia liczba zaostrzeń choroby na jednego pacjenta w ciągu roku (współczynnik zaostrzeń, wspólny pierwszorzędowy punkt końcowy) zmniejszyła się istotnie statystycznie u pacjentów stosujących Beclocomb w porównaniu do pacjentów leczonych formoterolem. Skorygowany średni współczynnik zaostrzeń wynosił 0,80 w grupie stosującej Beclocomb w porównaniu do 1,12 w grupie stosującej formoterol (skorygowany współczynnik 0,72, p<0,001).¹⁷

Dodatkowo, stosowanie produktu Beclocomb istotnie statystycznie wydłużyło czas do wystąpienia pierwszego zaostrzenia w porównaniu do leczenia formoterolem. Przewagę produktu Beclocomb nad formoterolem pod względem współczynnika zaostrzeń choroby potwierdzono również w podgrupach pacjentów przyjmujących jednocześnie tiotropiowy bromek (około 50% w każdej leczonej podgrupie) lub nieprzyjmujących tego leku.¹⁸

Drugie badanie kliniczne, będące badaniem randomizowanym, złożonym z trzech równoległych grup i przeprowadzonym z udziałem 718 pacjentów, potwierdziło przewagę leczenia produktem Beclocomb w porównaniu z leczeniem formoterolem w zakresie zmian wartości FEV1 przed podaniem leku i na końcu leczenia (48 tygodni). Badanie to wykazało również, że produkt Beclocomb ma nie mniejszą skuteczność niż produkt złożony zawierający budezonid z formoterolem w ustalonych dawkach pod względem tego samego parametru.¹⁹