Leki w grupie
„kortykosteroidy wziewne”
Kortykosteroidy wziewne (ICS – Inhaled Corticosteroids) to grupa leków przeciwzapalnych stosowanych głównie w terapii chorób obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Ich działanie polega na zmniejszaniu stanu zapalnego w drogach oddechowych poprzez hamowanie aktywności komórek zapalnych, zmniejszanie produkcji cytokin prozapalnych oraz redukcję obrzęku błony śluzowej oskrzeli.
Do najważniejszych substancji czynnych z grupy kortykosteroidów wziewnych należą: budezonid (Pulmicort, Budelin, Miflonide), flutykazon (Flixotide, Cutivate), beklometazon (Cortare, Becloforte), cyklezonid (Alvesco), mometazon (Asmanex) oraz flunisolid. Są one podawane głównie w postaci inhalatorów ciśnieniowych MDI (metered dose inhaler), inhalatorów proszkowych DPI (dry powder inhaler) lub nebulizacji.
Największą zaletą kortykosteroidów wziewnych jest ich miejscowe działanie przeciwzapalne, przy jednocześnie zminimalizowanym ryzyku działań ogólnoustrojowych, charakterystycznych dla kortykosteroidów podawanych doustnie czy parenteralnie. ICS wykazują wysoką skuteczność w kontrolowaniu objawów astmy, zmniejszają częstość zaostrzeń choroby, poprawiają czynność płuc oraz jakość życia pacjentów. W przypadku astmy są lekami pierwszego wyboru w terapii przewlekłej.
Stosowanie kortykosteroidów wziewnych wiąże się również z pewnymi zagrożeniami. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: kandydoza jamy ustnej i gardła, dysfonia (chrypka), kaszel po inhalacji oraz podrażnienie gardła. Przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek mogą wystąpić również ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak: zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, zahamowanie wzrostu u dzieci, łatwiejsze powstawanie siniaków czy zaćma.
Kortykosteroidy wziewne można podzielić ze względu na siłę działania przeciwzapalnego. Do kortykosteroidów o dużej sile działania zaliczamy flutykazon i mometazon, do grupy o średniej sile działania – budezonid i beklometazon, natomiast do grupy o małej sile działania – flunisolid. Istnieje również podział ze względu na generację leku – cyklezonid i mometazon należą do nowszej generacji i charakteryzują się korzystniejszym profilem bezpieczeństwa oraz mniejszą liczbą działań niepożądanych miejscowych.
Kortykosteroidy wziewne są często łączone z długo działającymi beta2-mimetykami (LABA) w jednym inhalatorze, co zwiększa skuteczność terapii i poprawia compliance pacjentów. Przykładami takich połączeń są: flutykazon z salmeterolem (Seretide), budezonid z formoterolem (Symbicort) czy beklometazon z formoterolem (Foster).