Właściwości farmakokinetyczne
Ipratropiowy bromek

Właściwości farmakokinetyczne bromku ipratropiowego

Bromek ipratropiowy, antagonista receptorów muskarynowych, wykazuje działanie terapeutyczne poprzez miejscowy wpływ na drogi oddechowe. Istotną cechą właściwości farmakokinetycznych tej substancji jest fakt, że czas występowania działania terapeutycznego (rozszerzenie oskrzeli) nie zależy od jej farmakokinetyki ogólnoustrojowej.¹

Dystrybucja po podaniu wziewnym

Po podaniu bromku ipratropiowego drogą wziewną w postaci aerozolu inhalacyjnego, 10-30% dawki zostaje zdeponowane w drogach oddechowych. Dokładna ilość zależy od składu preparatu oraz zastosowanej techniki inhalacji. Przeważająca część dawki inhalacyjnej (70-90%) jest połykana i przechodzi przez przewód pokarmowy.²

Biodostępność

Biodostępność bromku ipratropiowego wykazuje istotne różnice w zależności od drogi podania. Po doustnym podaniu (lub po połknięciu części dawki inhalacyjnej), biodostępność wynosi zaledwie około 2%, co wskazuje na bardzo słabą absorpcję tej substancji z przewodu pokarmowego. Ta niska biodostępność powoduje, że połknięta część leku nie ma istotnego wpływu na jego stężenie w osoczu.³

Frakcja leku, która dociera do płuc, charakteryzuje się natomiast niemal całkowitą biodostępnością i bardzo szybką absorpcją do krwiobiegu, zachodzącą w ciągu kilku minut od inhalacji.⁴

Całkowita biodostępność ogólnoustrojowa bromku ipratropiowego po inhalacji (uwzględniająca zarówno część dawki zdeponowaną w płucach, jak i część wchłoniętą z przewodu pokarmowego) wynosi od 7% do 28%, co wykazano na podstawie danych dotyczących wydalania substancji przez nerki w okresie 0-24 godzin.⁵

Parametry dystrybucji

Parametry farmakokinetyczne opisujące dystrybucję bromku ipratropiowego w organizmie wyznaczono na podstawie pomiarów stężenia w osoczu po podaniu dożylnym. Po podaniu dożylnym obserwuje się szybkie, dwufazowe zmniejszenie stężenia leku w osoczu. Objętość dystrybucji (Vz) wynosi 338 l (około 4,6 l/kg), co wskazuje na szeroki zakres dystrybucji substancji w tkankach.⁶

Bromek ipratropiowy w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza – poniżej 20%. Jako czwartorzędowa amina nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza jego działanie ośrodkowe.⁷

Eliminacja i metabolizm

Okres półtrwania bromku ipratropiowego w końcowej fazie eliminacji wynosi około 1,6 godziny. Całkowity klirens substancji osiąga wartość 2,3 l/min.⁸

Większa część dawki dostępnej ogólnoustrojowo (około 60%) jest metabolizowana, najprawdopodobniej w wątrobie. Metabolity wykrywane w moczu charakteryzują się słabym powinowactwem do receptorów muskarynowych i są uznawane za farmakologicznie nieaktywne.⁹

Około 40% dawki dostępnej ogólnoustrojowo jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem. Klirens nerkowy bromku ipratropiowego wynosi około 0,9 l/min. Po podaniu doustnym mniej niż 1% dawki wydalane jest przez nerki, co potwierdza bardzo niski stopień absorpcji tej substancji z przewodu pokarmowego.¹⁰

Badania bilansu wydalania przeprowadzone z użyciem bromku ipratropiowego znakowanego radioaktywnie po podaniu dożylnym wskazują, że mniej niż 10% dawki znakowanej radioaktywnie (zarówno w postaci niezmienionej, jak i w formie metabolitów) jest wydalane z żółcią i kałem. Główną drogą eliminacji bromku ipratropiowego są nerki.¹¹

Charakterystyka farmakokinetyczna bromku ipratropiowego – główne parametry

¹²