Właściwości farmakokinetyczne budezonidu

Skuteczność terapeutyczna produktu Budesonide Easyhaler wynika bezpośrednio z aktywności macierzystej substancji czynnej – budezonidu, który występuje w postaci mieszaniny dwóch epimerów: 22R i 22S. Badania powinowactwa do receptorów glikokortykosteroidowych wykazały, że epimer 22R charakteryzuje się dwukrotnie wyższą aktywnością w porównaniu do epimeru 22S. Istotnym jest fakt, że pomiędzy epimerami nie zachodzi interkonwersja, a końcowy okres półtrwania dla obu form jest identyczny i wynosi 2-3 godziny.¹

Po podaniu wziewnym u pacjentów z astmą, około 15-25% dawki budezonidu dociera do płuc. Znacząca część przyjętej wziewnie dawki pozostaje w jamie ustnej i gardle, skąd jest połykana, jeśli pacjent nie przepłucze jamy ustnej po inhalacji.²

Wchłanianie budezonidu

W przypadku podania wziewnego, maksymalne stężenie budezonidu w osoczu pojawia się stosunkowo szybko – po około 30 minutach od inhalacji. Większość dawki budezonidu dostarczonej do płuc ulega wchłonięciu do krążenia ogólnoustrojowego.³

Natomiast przy podaniu doustnym, maksymalne stężenie budezonidu w osoczu jest osiągane po około 1-2 godzinach. Całkowita dostępność biologiczna przy tej drodze podania wynosi 6-13%. Warto zaznaczyć, że 85-95% dawki budezonidu obecnej w osoczu wiąże się z białkami.⁴

Dystrybucja budezonidu

Budezonid charakteryzuje się objętością dystrybucji wynoszącą około 3,0 l/kg. Stopień wiązania z białkami osocza jest wysoki i wynosi średnio 85-90%, co wpływa na biodostępność substancji czynnej w organizmie.⁵

Metabolizm i eliminacja budezonidu

Główną drogą eliminacji budezonidu z organizmu jest metabolizm wątrobowy. Substancja czynna ulega szybkiej i intensywnej biotransformacji w wątrobie, gdzie przy udziale enzymu cytochromu P450 3A4 przekształcana jest do dwóch głównych metabolitów. Istotne jest, że aktywność glikokortykosteroidowa tych metabolitów, określona w badaniach in vitro, stanowi mniej niż 1% aktywności związku macierzystego.⁶

W płucach oraz w surowicy ludzkiej zaobserwowano nieznaczną inaktywację metaboliczną budezonidu. Produkt metabolizmu budezonidu jest wydalany z organizmu zarówno z moczem, jak i z kałem w postaci metabolitów sprzężonych i niesprzężonych.⁷

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka budezonidu stosowanego w dawkach leczniczych wykazuje proporcjonalność do dawki, co oznacza, że stężenie w osoczu wzrasta liniowo wraz ze zwiększaniem dawki leku w zakresie terapeutycznym.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u dzieci z astmą w wieku 4-6 lat wykazały, że ogólnoustrojowy klirens budezonidu w tej grupie wiekowej wynosi około 0,5 l/min. W przeliczeniu na kilogram masy ciała, klirens u dzieci jest znacząco wyższy – około 50% większy niż u pacjentów dorosłych.⁹

U dzieci chorych na astmę okres półtrwania budezonidu po inhalacji wynosi około 2,3 godziny, co jest wartością zbliżoną do okresu półtrwania obserwowanego u zdrowych osób dorosłych.¹⁰

Farmakokinetyka u pacjentów z chorobami wątroby

U pacjentów z chorobami wątroby może występować zwiększona ekspozycja na budezonid, co wynika z potencjalnie obniżonego metabolizmu wątrobowego i zmniejszonego klirensu substancji czynnej.¹¹ Należy to uwzględnić podczas ustalania schematu dawkowania u tej grupy pacjentów i dokładnie monitorować efekty kliniczne terapii.