Właściwości farmakodynamiczne leku Kelzy PR

Kelzy PR należy do grupy farmakoterapeutycznej hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego, a dokładniej hormonalnych środków antykoncepcyjnych do stosowania ogólnego. Preparat zawiera progestageny i estrogeny w postaci produktu złożonego o stałej dawce i sklasyfikowany jest kodem ATC: G03AA16. Lek w postaci białych tabletek o przedłużonym uwalnianiu zawiera w swoim składzie 2 mg dienogestu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu, natomiast zielone tabletki są tabletkami placebo niezawierającymi substancji czynnych.¹

Mechanizm działania

Działanie antykoncepcyjne preparatu Kelzy PR opiera się na współdziałaniu wielu czynników, spośród których najistotniejszym jest zahamowanie owulacji. Skuteczność antykoncepcyjna wynika z synergistycznego działania dwóch substancji czynnych – dienogestu i etynyloestradiolu.²

Właściwości dienogestu

Dienogest jest pochodną nortestosteronu, jednak w przeciwieństwie do innych pochodnych, nie wykazuje działania androgennego. Charakteryzuje się natomiast aktywnością przeciwandrogenną, która wynosi około jednej trzeciej aktywności octanu cyproteronu. Mechanizm działania dienogestu opiera się na wiązaniu z receptorem progesteronowym ludzkiej macicy, przy czym powinowactwo tego wiązania wynosi tylko 10% w porównaniu do powinowactwa progesteronu. Pomimo tego stosunkowo słabego powinowactwa do receptora progesteronowego, dienogest wykazuje silne działanie progestagenne in vivo. Ważną cechą farmakodynamiczną dienogestu jest brak istotnej aktywności androgennej, mineralokortykosteroidowej lub glikokortykosteroidowej in vivo.³

Właściwości etynyloestradiolu

Etynyloestradiol jest silnie działającym, syntetycznym estrogenem, aktywnym po podaniu doustnym. Jest to substancja powszechnie stosowana w złożonych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych. Jego działanie estrogenne wpływa na regulację cyklu miesiączkowego oraz uzupełnia działanie progestagennej składowej preparatu.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna i profil bezpieczeństwa preparatu Kelzy PR zostały potwierdzone w dwóch wieloośrodkowych, europejskich badaniach klinicznych fazy III. Analizując zbiorczo wyniki tych badań, obliczono wskaźnik Pearla, który jest miarą skuteczności antykoncepcyjnej, wyrażoną jako liczba nieplanowanych ciąż na 100 kobietolat stosowania metody antykoncepcyjnej.⁵

Wskaźnik Pearla

Dla kobiet w wieku 18-35 lat wskaźnik Pearla uwzględniający zarówno błąd pacjentki, jak i niepowodzenie metody wyniósł 0,2 z górną granicą 95% przedziału ufności (CI) wynoszącą 0,77. Dla szerszej grupy wiekowej kobiet od 18 do 45 lat, wskaźnik Pearla również wyniósł 0,2, przy górnej granicy 95% CI wynoszącej 0,64.⁶

Obliczenia wskaźnika Pearla oparto na liczbie cykli ekspozycji w badaniach klinicznych III fazy, prowadzonych na obszarze Unii Europejskiej. Cykl ekspozycji zdefiniowano jako 28-dniowy cykl, w którym wystąpił co najmniej jeden wpis w dzienniku leczenia dotyczący przyjęcia produktu leczniczego Kelzy PR. Za cykl ekspozycji uznawano również cykl, w trakcie którego pacjentka zaszła w ciążę, niezależnie od tego, czy był to cykl 28-dniowy.⁷

Wyniki badań klinicznych

W połączonych badaniach klinicznych LPRI-424/301 i LPRI-424/302, prowadzonych u kobiet przyjmujących Kelzy PR przez 13 cykli 28-dniowych, odnotowano łącznie 2 potwierdzone ciąże, które wystąpiły podczas przyjmowania produktu. Jedna z nich była związana z niepowodzeniem metody, a druga z błędem pacjentki. Obie ciąże zgłoszono u pacjentek w wieku ≤ 35 lat.⁸

Łączny współczynnik ciąż po 13 cyklach u wszystkich kobiet stosujących produkt leczniczy Kelzy PR (FAS) w obu badaniach klinicznych wyniósł 0,15 (95% CI: 0,00; 0,36), natomiast w podgrupie wiekowej ≤ 35 lat współczynnik ten wyniósł 0,18 (95% CI: 0,00; 0,43).⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Istnieją ograniczone dane kliniczne dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, w tym preparatu Kelzy PR, u młodzieży w wieku poniżej 18 lat. Europejska Agencja Leków wstrzymała obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Kelzy PR w jednej lub kilku podgrupach populacji dzieci i młodzieży w dopuszczonym wskazaniu, zgodnie z warunkami zawartymi w decyzji dotyczącej planu badań dzieci i młodzieży (paediatric investigation plan, PIP).¹⁰