Wskazania do stosowania
Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37-740 Mbq/ml
Jodek sodu Na 131I w roztworze do wstrzykiwań (aktywność 37-740 MBq/ml) jest radiofarmaceutykiem wykorzystywanym zarówno w diagnostyce, jak i terapii schorzeń tarczycy. Izotop 131I charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%), a także promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV. W diagnostyce umożliwia ocenę funkcji tarczycy w nadczynności i niedoczynności, a także morfologii i topografii gruczołu, w tym identyfikację ektopii oraz charakterystykę czynnościową zmian ogniskowych (guzki zimne, ciepłe i gorące). Ponadto stosowany jest jako dawka testowa do oceny kinetyki radiojodu, co pozwala na precyzyjne obliczenie aktywności terapeutycznej. W diagnostyce raka tarczycy służy do identyfikacji pozostałości tkanki po tyreoidektomii oraz lokalizacji przerzutów.
Wskazania do stosowania jodku sodu Na 131I
Jodek sodu Na 131I w postaci roztworu do wstrzykiwań (37-740 MBq/ml) jest radiofarmaceutykiem o szerokim zastosowaniu zarówno diagnostycznym, jak i terapeutycznym w schorzeniach tarczycy. Preparat zawiera promieniotwórczy izotop jodu [131I] o okresie półtrwania 8,02 dnia, emitujący promieniowanie gamma o energii 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) i 284 keV (6,1%), oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV.1
Zastosowanie diagnostyczne
W obszarze diagnostyki jodek sodu Na 131I znajduje zastosowanie w następujących przypadkach:2
- Diagnostyka zaburzeń czynności tarczycy – umożliwia ocenę funkcji tarczycy w stanach:
- Nadczynności tarczycy
- Niedoczynności tarczycy
- Ocena morfologii i topografii gruczołu tarczowego, co pozwala na określenie:
- Położenia tkanki tarczycowej, w tym identyfikacja ektopii
- Wielkości i kształtu gruczołu
- Charakterystyka czynnościowa zmian ogniskowych w tarczycy, z podziałem na:
- Guzki „zimne” – nie gromadzące jodu, potencjalnie podejrzane onkologicznie
- Guzki „ciepłe” – gromadzące jod w stopniu podobnym do prawidłowego miąższu tarczycy
- Guzki „gorące” – wykazujące zwiększone gromadzenie jodu w porównaniu do prawidłowej tkanki gruczołowej
Istotnym wskazaniem jest również podanie jodku sodu Na 131I jako dawki próbnej (dawki testowej) w celu oceny kinetyki radiojodu w tarczycy przed planowanym leczeniem. Badanie to pozwala określić wychwyt tarczycowy oraz efektywny okres półtrwania jodu w gruczole, co stanowi podstawę do precyzyjnego obliczenia aktywności terapeutycznej radiojodu koniecznej w leczeniu.3
W przypadku pacjentów z rozpoznanym zróżnicowanym rakiem tarczycy, jodek sodu Na 131I stosuje się w celach diagnostycznych do:4
- Identyfikacji pozostałości tkanki tarczycowej po zabiegu tyreoidektomii
- Wykrywania i lokalizacji przerzutów raka tarczycy
Zastosowanie terapeutyczne
Jodek sodu Na 131I w postaci roztworu do wstrzykiwań jest stosowany w leczeniu następujących stanów klinicznych:
Leczenie łagodnych chorób tarczycy
Terapia radioizotopowa z wykorzystaniem jodku sodu Na 131I znajduje zastosowanie w leczeniu następujących łagodnych schorzeń tarczycy:5
- Wole guzkowe obojętne – w przypadkach, gdy interwencja chirurgiczna jest przeciwwskazana lub pacjent odmawia leczenia operacyjnego
- Nadczynność tarczycy w przebiegu:
- Choroby Gravesa-Basedowa – szczególnie w przypadku nawrotu po leczeniu farmakologicznym lub jako leczenie pierwszego rzutu w wybranych przypadkach
- Guzek pojedynczy autonomiczny (tzw. „gorący” guzek tarczycy)
- Wole wieloguzkowe – zwłaszcza w przypadkach z towarzyszącą nadczynnością tarczycy lub przy dużych rozmiarach wola powodujących ucisk na struktury szyi
Leczenie nowotworów zróżnicowanych tarczycy
W przypadku zróżnicowanego raka tarczycy (obejmującego raka brodawkowatego i pęcherzykowego) jodek sodu Na 131I stosuje się w następujących sytuacjach klinicznych:6
- Ablacja pozostałej tkanki tarczycowej po leczeniu operacyjnym – podanie radiojodu po tyreoidektomii ma na celu zniszczenie resztkowej tkanki tarczycowej, co zmniejsza ryzyko wznowy miejscowej
- Sterylizacja pozostałych ognisk nowotworowych – w przypadkach, gdy nie można osiągnąć radykalnego usunięcia wszystkich komórek nowotworowych metodami chirurgicznymi
- Leczenie jodochwytnych przerzutów raka tarczycy – terapia ta jest skuteczna w przypadku przerzutów, które zachowały zdolność do wychwytu jodu i ma szczególne znaczenie przy lokalizacjach trudno dostępnych dla innych metod leczenia
Istotną zaletą terapii jodkiem sodu Na 131I w przypadku chorób nowotworowych tarczycy jest możliwość jednoczesnego oddziaływania na wszystkie ogniska choroby (w tym mikroogniska i mikroprzerzuty), które wykazują zdolność gromadzenia jodu, co znacząco wpływa na poprawę rokowania pacjentów.6
Uwagi dotyczące stosowania
Należy podkreślić, że jodek sodu Na 131I w postaci roztworu do wstrzykiwań (37-740 MBq/ml) jest preparatem, który łączy właściwości diagnostyczne i terapeutyczne, dzięki emisji promieniowania gamma (umożliwiającego obrazowanie) oraz promieniowania beta (wywierającego efekt terapeutyczny). Decyzja o zastosowaniu tego radiofarmaceutyku powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta, wyników badań laboratoryjnych i obrazowych oraz po wykluczeniu przeciwwskazań do terapii izotopowej.7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Działania niepożądane – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Interakcje leku – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Profil bezpieczeństwa leku – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Przeciwwskazania – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Przedawkowanie – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Skład i postać leku – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Właściwości farmakokinetyczne – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37
- Wskazania do stosowania – Jodek sodu Na 131I, roztwór do wstrzykiwań 37