badanie cytologiczne szyjki macicy
Badanie cytologiczne szyjki macicy jest podstawowym badaniem przesiewowym wykonywanym w celu wczesnego wykrywania zmian przedrakowych i raka szyjki macicy. Polega na pobraniu komórek z tarczy i kanału szyjki macicy za pomocą specjalnej szczoteczki lub szpatułki, a następnie ocenie mikroskopowej pod kątem obecności nieprawidłowych komórek.
Badanie to pozwala na wykrycie zmian dysplastycznych będących stanem przedrakowym, infekcji HPV (wirusa brodawczaka ludzkiego) odpowiedzialnego za rozwój raka, a także stanów zapalnych i infekcji dróg rodnych. Dzięki regularnemu wykonywaniu badań cytologicznych możliwe jest zmniejszenie umieralności z powodu raka szyjki macicy nawet o 80%.
Według aktualnych rekomendacji, badania cytologiczne powinny być wykonywane u kobiet od 25. do 65. roku życia, co 3 lata (przy prawidłowych wynikach). W przypadku kobiet z grupy podwyższonego ryzyka (np. zakażonych HIV, po przeszczepach narządów, leczonych immunosupresyjnie) zaleca się częstsze wykonywanie badania. Interpretacja wyników najczęściej odbywa się według systemu Bethesda, który klasyfikuje zmiany od prawidłowych po wysoko dysplastyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Diagnostyka i diagnoza
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z roczną zachorowalnością około 14 milionów w USA. Większość zakażeń przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie w ciągu 2 lat, jednak przewlekłe zakażenia mogą prowadzić do brodawek płciowych, zmian przednowotworowych oraz nowotworów m.in. szyjki macicy, sromu, pochwy, penisa, odbytu i jamy ustnej. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, testach cytologicznych (Pap), testach molekularnych wykrywających DNA/RNA HPV (np. Hybrid Capture II o czułości ~90%), kolposkopii oraz biopsji. Testy HPV, szczególnie wykrywające typy wysokiego ryzyka (HPV 16 i 18), są bardziej czułe niż cytologia i stanowią obecnie podstawę badań przesiewowych u kobiet w wieku 25-65 lat, zalecanych co 5 lat. Wspólne testowanie (co-testing) cytologii i testu HPV zwiększa wykrywalność zmian przedrakowych. Interpretacja wyników uwzględnia obecność nieprawidłowości cytologicznych (ASC-US, LSIL, HSIL) i wynik testu HPV, co determinuje dalsze postępowanie, w tym powtórkę badań lub kolposkopię.
anoskopia, badanie cytologiczne, badanie cytologiczne szyjki macicy, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie przesiewowe, biopsja, biopsja celowana, brodawki narządów płciowych, brodawki płciowe, co-testing, cytologia analna, elektrokoagulacja, genotyp HPV, HPV wysokiego ryzyka, HSIL, immunohistochemia p16, kolposkopia, konizacja, krioterapia, LEEP, LSIL, niedrożność dróg żółciowych, rak szyjki macicy, reakcja łańcuchowa polimerazy, strefa transformacji, szczepionka przeciwko HPV, test Papanicolaou, test z kwasem octowym, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiany przednowotworowe - Leksykon chorób i schorzeń
Atrofia pochwy – Epidemiologia
Atrofia pochwy (GSM) dotyka od 10% do nawet 90% kobiet po menopauzie, z nasileniem objawów rosnącym wraz z wiekiem i czasem od menopauzy. Badanie ANGEL wykazało częstość występowania 19,2% u kobiet 40-45 lat i 53,8% u kobiet 52-55 lat, a dane longitudinalne wskazują na 65% rok po menopauzie i 83-87% po 6 latach. Objawy kliniczne, takie jak bladość błony śluzowej (90%), kruchość (80%) i wybroczyny (51%), nasilają się z czasem. Czynniki ryzyka obejmują wiek >50 lat, menopauzę, chirurgiczne usunięcie jajników, terapię przeciwnowotworową (chemioterapia, radioterapia, terapia hormonalna), brak aktywności seksualnej oraz palenie tytoniu. Szczególnie narażone są pacjentki onkologiczne, u których częstość atrofii waha się od 19% do 91%, zwłaszcza po leczeniu inhibitorami aromatazy, tamoksyfenem czy radioterapii. Mimo wysokiej częstości, tylko 25-30% kobiet zgłasza objawy, a zaledwie 7% stosuje terapię, co wynika z wstydu, braku świadomości i niedostatecznej edukacji personelu medycznego.
atrofia pochwy, atrofia sromu i pochwy, atroficzne zapalenie pochwy, badanie cytologiczne szyjki macicy, chemioterapia, dyspareunia, estrogen dopochwowy, indeks dojrzewania pochwy, inhibitor aromatazy, krwawienie międzymiesiączkowe, nowotwór ginekologiczny, ospemifen, pH pochwy, prasteron, radioterapia, rak endometrium, rak piersi, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, suchość pochwy, tamoksyfen, terapia endokrynna, terapia hormonalna, wybroczyny, zespół genitourologiczny menopauzy