Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Escitil 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się częściowo na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobieństwo profili toksykologicznych, wykazały potencjalną kardiotoksyczność obu substancji u szczurów. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC), przy czym maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC escytalopramu wynosiło 3-4-krotność ekspozycji klinicznej. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę wieńcową, jednak nie jest do końca poznany. Długoterminowe podawanie escytalopramu i cytalopramu indukowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, obserwowaną przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, z odwracalnością zmian po odstawieniu leku. W badaniach rozwojowych escytalopram wykazywał embriotoksyczność przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, manifestującą się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych, co wskazuje na brak teratogenności.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku
Ocena bezpieczeństwa escytalopramu w warunkach przedklinicznych opiera się na niepełnym zestawie konwencjonalnych badań, co wynika z udokumentowanego podobieństwa profili toksykologicznych escytalopramu i cytalopramu w badaniach na szczurach. Z tego względu dane przedkliniczne dotyczące cytalopramu mają zastosowanie również w przypadku escytalopramu.1
Kardiotoksyczność w badaniach na szczurach
Porównawcze badania toksykologiczne przeprowadzone na szczurach wykazały, że zarówno escytalopram, jak i cytalopram mogą wywierać toksyczne działanie na mięsień sercowy. Obserwowano przypadki zastoinowej niewydolności serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność wykazuje silniejszą korelację z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją wyrażoną jako AUC (pole pod krzywą stężenia). Maksymalne stężenia w osoczu przy braku działań niepożądanych były ośmiokrotnie wyższe od stężeń osiąganych podczas stosowania klinicznego.2
Ekspozycja na escytalopram wyrażona jako AUC była zaledwie 3-4 razy większa niż ekspozycja kliniczna, podczas gdy dla S-enancjomeru cytalopramu wartości te były 6-7 razy większe. Przypuszcza się, że mechanizm kardiotoksyczności wiąże się z silnym wpływem na aminy biogenne, co prowadzi do efektów hemodynamicznych, w tym zmniejszenia przepływu krwi w naczyniach wieńcowych i niedokrwienia mięśnia sercowego. Dokładny mechanizm tego działania pozostaje jednak niewyjaśniony.3
Warto podkreślić, że doświadczenia kliniczne w stosowaniu cytalopramu oraz dane z badań klinicznych escytalopramu nie wskazują na korelację między obserwacjami przedklinicznymi a działaniem leku w praktyce klinicznej.4
Fosfolipidoza w badaniach długoterminowych
W długoterminowych badaniach na szczurach odnotowano zwiększenie zawartości fosfolipidów w niektórych tkankach po podawaniu escytalopramu i cytalopramu. Zjawisko to określane jako fosfolipidoza obserwowano szczególnie w płucach, najądrzach i wątrobie. W przypadku najądrzy i wątroby efekt ten występował przy ekspozycji na lek zbliżonej do tej, jakiej doświadczają ludzie podczas terapii. Co istotne, zmiany te były odwracalne po zaprzestaniu podawania leku.5
Należy zaznaczyć, że kumulacja fosfolipidów u zwierząt jest zjawiskiem obserwowanym w związku ze stosowaniem wielu leków o właściwościach amfifilnych kationów. Kliniczne znaczenie tego zjawiska u ludzi nie zostało ustalone.6
Toksyczność rozwojowa
Badania toksycznego oddziaływania na rozwój przeprowadzone na szczurach wykazały działanie embriotoksyczne escytalopramu przy ekspozycji przekraczającej poziomy obserwowane w praktyce klinicznej. Embriotoksyczność przejawiała się jako:
- Zmniejszenie masy ciała płodów
- Przemijające opóźnienie kostnienia
Istotnym jest, że nie stwierdzono zwiększonej częstości występowania wad rozwojowych, co wskazuje na brak działania teratogennego przy badanych poziomach ekspozycji.7
Dodatkowo, badania obejmujące okres przed- i pourodzeniowy wykazały zmniejszenie przeżywalności potomstwa w okresie laktacji. Efekt ten występował przy ekspozycji przekraczającej poziomy terapeutyczne stosowane u ludzi.8
Wpływ na płodność
Badania na zwierzętach wykazały, że cytalopram w dawkach znacznie przekraczających stosowane klinicznie u ludzi prowadzi do następujących efektów związanych z płodnością:
- Spadek wskaźnika płodności
- Obniżenie wskaźnika ciąż
- Zmniejszenie liczby zagnieżdżeń
- Zwiększenie liczby nieprawidłowych plemników
Warto podkreślić, że dla escytalopramu nie przeprowadzono analogicznych badań dotyczących wpływu na płodność u zwierząt, dlatego brak jest bezpośrednich danych w tym zakresie.9
| Parametr | Escytalopram | Cytalopram | Porównanie z ekspozycją kliniczną |
|---|---|---|---|
| AUC – ekspozycja całkowita | 3-4 razy większa niż kliniczna | 6-7 razy większa niż kliniczna (S-enancjomer) | Wartości przy których obserwowano kardiotoksyczność |
| Maksymalne stężenie w osoczu | 8 razy większe od stężeń klinicznych (wartość bez działań niepożądanych) | Silniejsza korelacja z kardiotoksycznością niż AUC | |
| Fosfolipidoza | Obserwowana przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej (najądrzach i wątrobie) | Efekt odwracalny po zakończeniu podawania | |
| Embriotoksyczność | Obserwowana przy ekspozycji większej niż kliniczna | Brak zwiększonej częstości wad rozwojowych | |
| Wpływ na płodność | Brak danych | Negatywny wpływ w dawkach znacznie przekraczających kliniczne | Dla escytalopramu brak bezpośrednich danych |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania