Działania niepożądane
Escitil 20 mg
Escytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) dostępnym w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu wraz z kontynuacją leczenia. Do najczęstszych działań należą zaburzenia psychiczne (lęk, niepokój, zmniejszenie popędu płciowego), neurologiczne (bóle głowy, bezsenność, senność), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz skórne (zwiększone pocenie się, wysypka). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, a także myśli i zachowania samobójcze, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi chorobami serca, hipokalemią oraz u kobiet.
- Działania niepożądane escytalopramu – charakterystyka kliniczna
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Szczegółowe działania niepożądane według układów narządowych
- Szczególne zagrożenia kliniczne związane z escytalopramem
- Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca
- Myśli i zachowania samobójcze
- Zwiększone ryzyko złamań
- Zespół serotoninowy
- Objawy z odstawienia po zaprzestaniu leczenia
- Raportowanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane escytalopramu – charakterystyka kliniczna
Escytalopram, dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 10 mg i 20 mg, należy do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Podczas terapii tym lekiem występuje szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia leczenia. Działania niepożądane są najczęściej obserwowane w pierwszym lub drugim tygodniu terapii, a ich nasilenie oraz częstość występowania zazwyczaj zmniejszają się w miarę kontynuowania leczenia.1
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Reakcje niepożądane na escytalopram zostały udokumentowane zarówno w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych, jak i w postaci zgłoszeń spontanicznych po wprowadzeniu leku do obrotu. Dane dotyczące częstości występowania pochodzą z badań klinicznych i nie są skorygowane względem wyników dla grupy placebo.2
Częstość występowania działań niepożądanych określono według następującej klasyfikacji:1/10), często (> 1/100 do 1/1000 do 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często – występujące częściej niż u 1 na 10 pacjentów
- Często – występujące u 1 na 100 do 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często – występujące u 1 na 1000 do 1 na 100 pacjentów
- Rzadko – występujące u 1 na 10 000 do 1 na 1000 pacjentów
- Bardzo rzadko – występujące rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana – nie można określić na podstawie dostępnych danych
Szczegółowe działania niepożądane według układów narządowych
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | – | – | – | – | Trombocytopenia |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | – | – | – | Reakcje anafilaktyczne |
| Zaburzenia endokrynologiczne | – | – | – | – | Nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego (ADH) |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | – | Zmniejszenie łaknienia, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała | – | – | Hiponatremia, jadłowstręt |
| Zaburzenia psychiczne | – | Lęk, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe sny, zmniejszenie popędu płciowego (kobiety i mężczyźni), brak orgazmu (kobiety), bruksizm | Pobudzenie, nerwowość, napady panicznego lęku, stany splątania | Agresja, depersonalizacja, omamy | Mania, myśli i zachowania samobójcze |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, bezsenność, senność | Zawroty głowy, parestezje, drżenie | Zaburzenia smaku, zaburzenia snu, omdlenie | Zespół serotoninowy | Dyskinezje, zaburzenia ruchu, drgawki, akatyzja/niepokój ruchowy |
| Zaburzenia oka | – | – | Rozszerzenie źrenic, zaburzenia widzenia | – | – |
| Zaburzenia ucha i błędnika | – | – | Szumy uszne | – | – |
| Zaburzenia serca | – | – | Tachykardia, bradykardia | – | Wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes |
| Zaburzenia naczyniowe | – | – | – | – | Niedociśnienie ortostatyczne |
| Zaburzenia układu oddechowego | – | Zapalenie zatok, ziewanie | Krwawienie z nosa | – | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Biegunka, zaparcie, wymioty, suchość w jamie ustnej | – | – | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy) |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | – | – | – | Zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | – | Zwiększone pocenie się | Pokrzywka, łysienie, wysypka, świąd | – | Siniaki, obrzęki naczynioruchowe |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | – | Bóle stawów, bóle mięśni | – | – | – |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | – | – | – | Zatrzymanie moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego | – | Zaburzenia wytrysku, impotencja (mężczyźni) | Krwotok maciczny, krwotok miesięczkowy (kobiety) | – | Mlekotok (kobiety), priapizm (mężczyźni) |
| Zaburzenia ogólne | – | Uczucie zmęczenia | Gorączka | – | Obrzęk |
Szczególne zagrożenia kliniczne związane z escytalopramem
Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca
Po wprowadzeniu escytalopramu do obrotu raportowano przypadki wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Poważne powikłania kardiologiczne występują szczególnie u kobiet, u osób z hipokalemią oraz u pacjentów z wcześniej istniejącym wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca.4
Myśli i zachowania samobójcze
Zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych w czasie leczenia escytalopramem lub wkrótce po zaprzestaniu leczenia. Jest to poważne działanie niepożądane wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.5
Zwiększone ryzyko złamań
Badania epidemiologiczne przeprowadzone głównie wśród pacjentów w wieku 50 lat i więcej wskazują na zwiększone ryzyko złamań kości u osób przyjmujących inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (w tym escytalopram) oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Mechanizm tego działania nie został jednak w pełni wyjaśniony.6
Zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy to rzadko występujące, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie, które może wystąpić podczas leczenia escytalopramem. Charakteryzuje się triadą objawów: zaburzenia świadomości, objawy autonomiczne i zaburzenia nerwowo-mięśniowe. Wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia objawowego.7
Objawy z odstawienia po zaprzestaniu leczenia
Odstawienie leków z grupy SSRI, w tym escytalopramu, szczególnie nagłe, może prowadzić do wystąpienia objawów z odstawienia. Najczęściej raportowane reakcje obejmują:8
- Zawroty głowy
- Zaburzenia czuciowe (w tym parestezje i wrażenie porażenia prądem elektrycznym)
- Zaburzenia snu (bezsenność i wyraziste sny)
- Pobudzenie lub niepokój
- Nudności i/lub wymioty
- Drżenia
- Stany splątania
- Nadmierne pocenie się
- Bóle głowy
- Biegunka
- Kołatanie serca
- Chwiejność emocjonalna
- Drażliwość
- Zaburzenia widzenia
Objawy te mają zazwyczaj nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą mieć ciężki przebieg i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Z tego powodu zaleca się stopniowe odstawianie escytalopramu poprzez systematyczne zmniejszanie dawki.9
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania escytalopramu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania