Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Przy przepisywaniu pregabaliny (Linefor) pacjentkom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży lub karmiącym piersią, lekarz powinien przekazać szczegółowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu leku na płodność, przebieg ciąży oraz możliwości karmienia piersią. Wymagana jest dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka w każdym indywidualnym przypadku.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Wszystkie pacjentki w wieku rozrodczym muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas całego okresu leczenia pregabaliną. Jest to bezwzględny wymóg terapeutyczny, o którym należy wyraźnie poinformować pacjentkę przed rozpoczęciem farmakoterapii.²

Stosowanie pregabaliny w ciąży

Przekazując informacje pacjentce, lekarz powinien podkreślić, że badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ pregabaliny na rozród. Istotnym faktem, o którym należy poinformować, jest zdolność pregabaliny do przenikania przez barierę łożyskową, co udowodniono zarówno w badaniach na szczurach, jak i obserwuje się u ludzi.³

Szczególnie ważne jest poinformowanie o danych pochodzących z badania obserwacyjnego przeprowadzonego w krajach skandynawskich, obejmującego ponad 2700 ciąż z ekspozycją na pregabalinę w pierwszym trymestrze. Badanie to wykazało częstsze występowanie poważnych wad wrodzonych (MCM, ang. major congenital malformation) w grupie dzieci (żywych lub martwo urodzonych) narażonych na działanie pregabaliny w porównaniu z grupą kontrolną – odpowiednio 5,9% vs 4,1%.⁴

Należy poinformować pacjentkę, że ryzyko wystąpienia poważnych wad wrodzonych u dzieci narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży było wyższe w porównaniu z populacją nienarażoną, a skorygowany współczynnik zapadalności wynosił 1,14 (95% przedział ufności: 0,96–1,35). Ryzyko to było również wyższe w porównaniu z populacjami narażonymi na inne leki przeciwpadaczkowe, takie jak lamotrygina [1,29 (1,01-1,65)] czy duloksetyna [1,39 (1,07–1,82)].⁵

Dokładna analiza rodzajów wad rozwojowych wykazała zwiększone ryzyko wystąpienia:

• wad rozwojowych układu nerwowego – pacjentka powinna zostać poinformowana o potencjalnym wpływie pregabaliny na rozwijający się układ nerwowy płodu
• wad rozwojowych narządu wzroku – obejmujących różne anomalie strukturalne i funkcjonalne oczu
• rozszczepów ustno-twarzowych – takich jak rozszczep wargi i/lub podniebienia
• wad rozwojowych dróg moczowych i narządów płciowych – dotyczących nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu układu moczowo-płciowego

Należy jednak zaznaczyć, że liczby bezwzględne były niewielkie, a szacunki obarczone nieprecyzyjnością statystyczną.⁶

Kluczową informacją dla pacjentki jest zalecenie, że produktu leczniczego Linefor nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że oczekiwane korzyści dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja ta powinna być zawsze podejmowana indywidualnie po szczegółowej analizie stanu klinicznego pacjentki i dokładnym omówieniu wszystkich potencjalnych zagrożeń.⁷

Stosowanie pregabaliny podczas karmienia piersią

Pacjentka powinna być poinformowana, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego, co potwierdzono w badaniach farmakokinetycznych.⁸ Jednocześnie należy podkreślić, że wpływ pregabaliny na organizm noworodków i niemowląt nie został dotychczas dokładnie zbadany i pozostaje nieznany.⁹

Decyzja dotycząca kontynuacji karmienia piersią u pacjentki leczonej pregabaliną lub przerwania leczenia tym lekiem powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Należy przy tym uwzględnić:

• korzyści z karmienia piersią dla dziecka (immunologiczne, żywieniowe, więź z matką)
• korzyści z leczenia pregabaliną dla matki (kontrola choroby podstawowej, jakość życia)

Decyzja ta powinna być podjęta wspólnie przez pacjentkę i lekarza, po przedstawieniu wszystkich dostępnych informacji.¹⁰

Wpływ pregabaliny na płodność

W odniesieniu do wpływu pregabaliny na płodność u kobiet, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że brak jest danych z badań klinicznych dotyczących tego zagadnienia.¹¹

W przypadku mężczyzn, dostępne są wyniki badania klinicznego oceniającego wpływ pregabaliny na ruchliwość plemników. W badaniu tym zdrowym mężczyznom podawano pregabalinę w wysokiej dawce 600 mg na dobę przez okres 3 miesięcy. Po zakończeniu obserwacji nie stwierdzono żadnego wpływu na ruchliwość plemników.¹²

Należy jednak zwrócić uwagę na wyniki badań przedklinicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych. Badania te wykazały:

• niekorzystny wpływ na rozród u samic szczura – obejmujący zaburzenia płodności i rozwoju zarodków
• niekorzystny wpływ na rozród i rozwój u samców szczura – obejmujący parametry reprodukcyjne

Pomimo tych obserwacji, należy podkreślić, że kliniczne znaczenie tych wyników dla ludzi nie zostało ustalone i wymaga dalszych badań.¹³

Zalecenia dla lekarzy klinicznych

W świetle przedstawionych danych, lekarz przepisujący pregabalinę (Linefor) powinien:

1. Dokładnie poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia
2. Unikać stosowania pregabaliny w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu
3. Poinformować pacjentki o zwiększonym ryzyku poważnych wad wrodzonych przy stosowaniu pregabaliny w pierwszym trymestrze ciąży
4. W przypadku kobiet karmiących piersią, dokładnie przedyskutować stosunek korzyści do ryzyka związany z kontynuacją karmienia lub leczenia
5. Przekazać pacjentom płci męskiej, że badania kliniczne nie wykazały wpływu pregabaliny na ruchliwość plemników, jednak badania na modelach zwierzęcych wykazały niekorzystny wpływ na płodność

¹⁴