Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące niebezpieczeństw oraz środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas terapii pregabaliną (Linefor). Znajomość tych zagadnień jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.¹

Pacjenci z cukrzycą

Pacjenci z cukrzycą, którzy przybierają na wadze podczas leczenia pregabaliną, mogą wymagać dostosowania dawek leków hipoglikemizujących. Jest to zgodne z aktualną praktyką kliniczną i wymaga monitorowania glikemii w trakcie terapii pregabaliną.²

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu raportowano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym obrzęku naczynioruchowego. W przypadku wystąpienia objawów takich jak obrzęk twarzy, obrzęk ust lub obrzęk w obrębie górnych dróg oddechowych, należy natychmiast odstawić Linefor.³

Dostosowanie dawki u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania pregabaliny. Dawkowanie powinno być zmodyfikowane zgodnie z klirensem kreatyniny według poniższego schematu:⁴

Ciężkie niepożądane reakcje skórne

W trakcie leczenia pregabaliną rzadko obserwowano ciężkie niepożądane reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Reakcje te mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Pacjenta należy poinformować o objawach przedmiotowych i podmiotowych tych reakcji oraz obserwować pod kątem ich wystąpienia. W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na SJS lub TEN, należy natychmiast przerwać stosowanie pregabaliny i rozważyć alternatywną metodę leczenia.⁵

Zawroty głowy, senność i zaburzenia świadomości

Leczenie pregabaliną wiąże się z występowaniem zawrotów głowy i senności, które mogą zwiększać ryzyko przypadkowego urazu (upadku), szczególnie u osób w podeszłym wieku. Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano również przypadki:

• Utraty przytomności – stan nagłego zaburzenia świadomości wymagający natychmiastowej interwencji
• Splątania – dezorientacja i zaburzenia poznawcze utrudniające codzienne funkcjonowanie
• Zaburzeń psychicznych – mogących manifestować się w różny sposób, wpływających na zachowanie i postrzeganie

Z tego powodu zaleca się pacjentom zachowanie szczególnej ostrożności do momentu ustalenia indywidualnego wpływu leku na funkcjonowanie organizmu.⁶

Zaburzenia wzroku

W kontrolowanych badaniach klinicznych obserwowano większy odsetek pacjentów z niewyraźnym widzeniem w grupie leczonej pregabaliną w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. W większości przypadków objaw ten ustępował samoistnie w miarę kontynuacji leczenia. Badania okulistyczne wykazały również częstsze występowanie zmniejszenia ostrości widzenia i zmian w polu widzenia u pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu z grupą kontrolną, natomiast częstość zmian w badaniach dna oka była większa w grupie placebo.⁷

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu zgłaszano również inne działania niepożądane ze strony narządu wzroku, w tym:

• Utratę wzroku – całkowite lub częściowe zaburzenie widzenia
• Niewyraźne widzenie – zmniejszoną ostrość widzenia
• Inne zmiany ostrości widzenia

Większość z tych objawów miała charakter przemijający. Przerwanie stosowania pregabaliny może prowadzić do ustąpienia tych objawów lub ich zmniejszenia.⁸

Niewydolność nerek

W trakcie stosowania pregabaliny zgłaszano przypadki niewydolności nerek. To działanie niepożądane często ustępowało po przerwaniu stosowania leku. Konieczne jest monitorowanie funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub w podeszłym wieku.⁹

Jednoczesne stosowanie leków przeciwpadaczkowych

Nie ma wystarczających danych dotyczących możliwości odstawienia jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych po uzyskaniu kontroli napadów padaczkowych przy zastosowaniu pregabaliny jako leczenia wspomagającego, w celu osiągnięcia monoterapii pregabaliną. Nie zaleca się zatem zmiany schematu leczenia bez odpowiedniej oceny klinicznej.¹⁰

Zastoinowa niewydolność serca

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu obserwowano przypadki zastoinowej niewydolności serca u pacjentów otrzymujących ten lek. Reakcje te występowały głównie u pacjentów w podeszłym wieku z zaburzeniami ze strony układu sercowo-naczyniowego, podczas terapii pregabaliną w bólu neuropatycznym. U takich pacjentów pregabalinę należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności. Przerwanie stosowania pregabaliny może prowadzić do ustąpienia objawów niewydolności serca.¹¹

Ból neuropatyczny po urazie rdzenia kręgowego

W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego wywołanego urazem rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w tym nasilonej senności. Przyczyną może być działanie addytywne jednocześnie stosowanych leków (np. przeciwspastycznych) niezbędnych w leczeniu tego stanu. Należy uwzględnić to ryzyko podczas zalecania pregabaliny tym pacjentom.¹²

Depresja oddechowa

W trakcie stosowania pregabaliny raportowano przypadki ciężkiej depresji oddechowej. Szczególnie narażeni na to działanie niepożądane są:

• Pacjenci z upośledzoną czynnością układu oddechowego
• Osoby z chorobami układu oddechowego
• Pacjenci z chorobami neurologicznymi
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Osoby stosujące jednocześnie leki działające depresyjnie na OUN
• Pacjenci w podeszłym wieku

U tych pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki pregabaliny oraz ścisłe monitorowanie funkcji oddechowych.¹³

Myśli i zachowania samobójcze

U pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe, w tym pregabalinę, raportowano występowanie myśli i zachowań samobójczych. Metaanaliza randomizowanych badań kontrolowanych placebo, oceniających leki przeciwpadaczkowe, wykazała niewielki wzrost ryzyka wystąpienia tego typu zachowań, choć mechanizm tego zjawiska nie jest znany.¹⁴

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu zaobserwowano przypadki myśli i zachowań samobójczych u pacjentów leczonych tym lekiem. Badanie epidemiologiczne porównujące okresy leczenia z okresami przerw w leczeniu potwierdziło u pacjentów leczonych pregabaliną istnienie zwiększonego ryzyka:

• Nowych zachowań samobójczych
• Śmierci w wyniku samobójstwa

Pacjentów i ich opiekunów należy poinformować o konieczności zwrócenia się o pomoc medyczną w razie pojawienia się oznak myśli lub zachowań samobójczych. Pacjentów należy uważnie obserwować pod kątem tego typu objawów oraz rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia. W przypadku wystąpienia myśli i zachowań samobójczych należy rozważyć przerwanie terapii pregabaliną.¹⁵

Osłabienie czynności dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu zgłaszano przypadki działań niepożądanych związanych z osłabieniem czynności dolnego odcinka przewodu pokarmowego, takich jak:

• Niedrożność jelita – zaburzenie pasażu treści jelitowej wymagające pilnej interwencji
• Porażenna niedrożność jelit – brak perystaltyki jelit bez mechanicznej przeszkody
• Zaparcia – zmniejszona częstotliwość wypróżnień lub trudności z oddawaniem stolca

Objawy te występowały podczas jednoczesnego stosowania pregabaliny z lekami mogącymi wywoływać zaparcia, takimi jak opioidowe leki przeciwbólowe. Jeżeli planowane jest leczenie skojarzone pregabaliną i opioidami, należy rozważyć wdrożenie środków zapobiegających zaparciom, szczególnie u kobiet i pacjentów w podeszłym wieku.¹⁶

Jednoczesne stosowanie z opioidami

Ze względu na ryzyko depresji ośrodkowego układu nerwowego zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy przepisywaniu pregabaliny do stosowania jednocześnie z opioidami. Badania kliniczno-kontrolne wykazały, że u pacjentów jednocześnie stosujących opioidy i pregabalinę występowało wyższe ryzyko zgonu związanego ze stosowaniem opioidu w porównaniu z pacjentami stosującymi wyłącznie opioid (skorygowany iloraz szans 1,68 [95% CI 1,19 – 2,36]).¹⁷

To podwyższone ryzyko zaobserwowano już przy małych dawkach pregabaliny (≤300 mg, skorygowany iloraz szans 1,52 [95% CI 1,04 – 2,22]), a wraz ze wzrostem dawki pregabaliny (>300 mg) ryzyko jeszcze wzrastało (skorygowany iloraz szans 2,51 [95% CI 1,24 – 5,06]).^{Niewłaściwe stosowanie, nadużywanie oraz uzależnienie od leku}

Stosowanie pregabaliny może powodować uzależnienie od leku, które może wystąpić nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Zgłaszano przypadki nadużywania oraz niewłaściwego stosowania pregabaliny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, którzy w przeszłości nadużywali substancji psychoaktywnych, gdyż mogą oni być bardziej narażeni na niewłaściwe stosowanie, nadużywanie lub uzależnienie od pregabaliny.¹⁹

Przed przepisaniem pregabaliny należy dokładnie ocenić u pacjenta ryzyko niewłaściwego stosowania, nadużywania lub uzależnienia. Pacjentów leczonych pregabaliną należy monitorować pod kątem objawów takich jak:

• Rozwój tolerancji na lek – konieczność zwiększania dawki dla uzyskania tego samego efektu
• Samowolne zwiększanie dawki – przyjmowanie większych niż zalecone ilości leku
• Zachowania związane z poszukiwaniem środka uzależniającego – próby uzyskania większej ilości leku, zmiany lekarzy przepisujących lek

²⁰

Objawy odstawienia

Po przerwaniu krótkotrwałego i długotrwałego leczenia pregabaliną obserwowano objawy odstawienia, takie jak:

• Bezsenność – trudności z zasypianiem i utrzymaniem snu
• Ból głowy – dyskomfort lub ból odczuwany w obrębie głowy
• Nudności – nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w żołądku z towarzyszącą potrzebą wymiotowania
• Lęk – niepokój, napięcie psychiczne
• Biegunka – częste oddawanie luźnego stolca
• Objawy grypopodobne – zespół objawów przypominających infekcję wirusową
• Nerwowość – stan wzmożonego napięcia psychoruchowego
• Depresja – obniżony nastrój, spadek aktywności
• Myśli samobójcze – rozważanie możliwości odebrania sobie życia
• Ból – nieprzyjemne doznanie czuciowe
• Drgawki – niekontrolowane skurcze mięśni
• Nadmierna potliwość – wzmożona produkcja potu
• Zawroty głowy – zaburzenie równowagi

²¹

Wystąpienie objawów odstawienia po zaprzestaniu leczenia pregabaliną może wskazywać na uzależnienie od leku. Pacjenta należy o tym poinformować na początku leczenia. W przypadku konieczności zakończenia terapii pregabaliną zaleca się stopniowe jej odstawianie przez co najmniej 1 tydzień, niezależnie od wskazania.²²

Podczas stosowania pregabaliny lub krótko po zaprzestaniu leczenia mogą wystąpić drgawki, w tym stan padaczkowy i napady padaczkowe typu grand mal. Dane dotyczące przerwania długotrwałego leczenia pregabaliną wskazują, że częstość występowania i nasilenie objawów odstawienia mogą zależeć od dawki.²³

Encefalopatia

Podczas stosowania pregabaliny zgłaszano przypadki encefalopatii, głównie u pacjentów z chorobami współistniejącymi, które mogą przyspieszać wystąpienie tego powikłania. Pacjenci z objawami encefalopatii wymagają szczegółowej diagnostyki i dostosowania leczenia.²⁴

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Stosowanie pregabaliny w pierwszym trymestrze ciąży może powodować ciężkie wady wrodzone u nienarodzonego dziecka. Dlatego pregabaliny nie należy stosować u kobiet w okresie ciąży, chyba że korzyści z leczenia dla matki wyraźnie przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia pregabaliną.²⁵

Nietolerancja laktozy

Produkt Linefor zawiera laktozę w następujących ilościach:

• Linefor 25 mg – 55 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 50 mg – 18 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 75 mg – 27 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 100 mg – 36 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 150 mg – 54 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 200 mg – 72 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 225 mg – 81 mg laktozy jednowodnej
• Linefor 300 mg – 108 mg laktozy jednowodnej

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁶²⁷