Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Prawidłowe przekazanie informacji pacjentkom w wieku rozrodczym dotyczących wpływu pregabaliny na płodność, ciążę i laktację jest kluczowym elementem opieki medycznej. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dla lekarzy dotyczące stosowania produktu leczniczego Naxalgan (pregabalina) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Podczas konsultacji z pacjentkami w wieku rozrodczym należy wyraźnie podkreślić konieczność stosowania skutecznej metody antykoncepcji w trakcie całego okresu leczenia pregabaliną. Jest to zalecenie obowiązkowe, które powinno być przekazane każdej pacjentce przed rozpoczęciem farmakoterapii produktem Naxalgan, niezależnie od dawki (75 mg, 150 mg czy 300 mg).²

Stosowanie podczas ciąży

Przekazując informacje pacjentce na temat stosowania pregabaliny w okresie ciąży, należy uwzględnić następujące dane:³

• Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ pregabaliny na rozród
• Udowodniono, że pregabalina przenika przez barierę łożyskową zarówno u szczurów, jak i prawdopodobnie u ludzi⁴

Ryzyko wad wrodzonych

Szczególnie istotne jest omówienie z pacjentką potencjalnego ryzyka wystąpienia wad wrodzonych. Dane epidemiologiczne pochodzące z dużego badania obserwacyjnego przeprowadzonego w krajach skandynawskich dostarczają ważnych informacji klinicznych:⁵

• Badanie objęło ponad 2700 ciąż z ekspozycją na pregabalinę w pierwszym trymestrze
• Stwierdzono zwiększoną częstość występowania poważnych wad wrodzonych (MCM, major congenital malformation) u dzieci eksponowanych na pregabalinę (5,9%) w porównaniu z dziećmi nieeksponowanymi (4,1%)

Analizując szczegółowe dane epidemiologiczne, należy poinformować pacjentkę, że:⁶

• Ryzyko wystąpienia poważnych wad wrodzonych u dzieci eksponowanych na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży było wyższe w porównaniu z populacją nieeksponowaną (skorygowany współczynnik zapadalności: 1,14; 95% przedział ufności: 0,96-1,35)
• Ryzyko to było również wyższe w porównaniu z populacjami eksponowanymi na inne leki neurologiczne, takie jak:
  • lamotrygina (współczynnik zapadalności: 1,29; 95% przedział ufności: 1,01-1,65)
  • duloksetyna (współczynnik zapadalności: 1,39; 95% przedział ufności: 1,07-1,82)

Szczegółowa analiza poszczególnych typów wad rozwojowych wskazuje na podwyższone ryzyko wystąpienia następujących anomalii:⁷

• Wady rozwojowe układu nerwowego
• Wady rozwojowe narządu wzroku
• Rozszczepy ustno-twarzowe
• Wady rozwojowe dróg moczowych i narządów płciowych

Należy jednak podkreślić, że liczba obserwowanych przypadków była stosunkowo niewielka, a szacunki obarczone nieprecyzyjnością statystyczną.

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

Biorąc pod uwagę powyższe dane, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące zalecenie:⁸

Produktu leczniczego Naxalgan zawierającego pregabalinę (w dowolnej dawce: 75 mg, 150 mg lub 300 mg) nie należy stosować w okresie ciąży. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy oczekiwane korzyści terapeutyczne dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja taka musi być podjęta indywidualnie, po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjentki i możliwych alternatyw terapeutycznych.

Karmienie piersią

W kontekście stosowania pregabaliny podczas laktacji, należy przekazać pacjentce następujące informacje:⁹

• Pregabalina przenika do mleka ludzkiego
• Wpływ pregabaliny na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią nie został określony
• Wobec braku jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa, decyzja o kontynuacji leczenia pregabaliną lub karmienia piersią powinna być podjęta indywidualnie

Przy podejmowaniu decyzji należy rozważyć bilans korzyści:

1. Korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka
2. Korzyści terapeutyczne wynikające z leczenia pregabaliną dla matki

Wpływ na płodność

Przekazując informacje o potencjalnym wpływie pregabaliny na płodność, należy uwzględnić następujące dane:¹⁰

Płodność kobiet

Obecnie brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność kobiet. Pacjentki powinny być świadome, że nie przeprowadzono specyficznych badań ukierunkowanych na ten aspekt bezpieczeństwa leku.¹¹

Płodność mężczyzn

Dane dotyczące wpływu pregabaliny na płodność mężczyzn pochodzą z następujących źródeł:¹²

• W badaniu klinicznym z udziałem zdrowych mężczyzn, którym podawano pregabalinę w dawce 600 mg/dobę przez okres 3 miesięcy, nie stwierdzono wpływu na ruchliwość plemników

Dane z badań na zwierzętach

Wyniki badań przedklinicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wskazują na:¹³

• Niekorzystny wpływ pregabaliny na zdolności rozrodcze samic szczurów
• Niekorzystny wpływ na rozród i rozwój u samców szczurów

Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji dla ludzi pozostaje nieznane i wymaga dalszych badań.

Podsumowanie zaleceń klinicznych

Na podstawie dostępnych danych, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące zalecenia dotyczące stosowania produktu Naxalgan (pregabalina):

• Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres leczenia
• Pregabaliny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że korzyści dla matki znacznie przewyższają ryzyko dla płodu
• W przypadku planowania ciąży lub podejrzenia ciąży podczas leczenia, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem
• Decyzja o stosowaniu pregabaliny podczas karmienia piersią powinna uwzględniać bilans korzyści dla matki i dziecka
• Należy poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku wad wrodzonych, szczególnie przy ekspozycji w pierwszym trymestrze