Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację – informacje kliniczne dla lekarzy

Pregabalina, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Egzysta, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz matek karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom oraz uwzględnić w procesie podejmowania decyzji terapeutycznych.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres przyjmowania pregabaliny. Jest to wymóg bezwzględny, o którym lekarz powinien poinformować pacjentkę przed rozpoczęciem terapii.²

Pregabalina w ciąży

Lekarz przepisujący pregabalinę powinien być świadomy wyników badań przedklinicznych, które wykazały toksyczny wpływ tej substancji na rozród. Dane eksperymentalne potwierdzają, że pregabalina przenika przez łożysko u szczurów, a istnieją przesłanki wskazujące, że podobny mechanizm występuje również u ludzi.³

Szczególnie istotne są wyniki dużego badania obserwacyjnego przeprowadzonego w krajach skandynawskich, które objęło ponad 2700 ciąż z ekspozycją na pregabalinę w pierwszym trymestrze. Badanie to dostarczyło następujących danych:⁴

• U dzieci (żywych lub martwo urodzonych) narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze zaobserwowano wyższy odsetek poważnych wad wrodzonych (MCM – Major Congenital Malformation) w porównaniu z populacją nienarażoną – 5,9% vs 4,1%.
• Skorygowany współczynnik zapadalności z 95% przedziałem ufności wynosił 1,14 (0,96-1,35) dla populacji narażonej na pregabalinę w porównaniu z populacją nienarażoną.
• Współczynnik ten był wyższy niż w populacjach narażonych na lamotryginę [1,29 (1,01-1,65)] lub duloksetynę [1,39 (1,07-1,82)].

Analizy poszczególnych kategorii wad rozwojowych wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia:⁵

• Wad rozwojowych układu nerwowego
• Wad rozwojowych narządu wzroku
• Rozszczepów ustno-twarzowych
• Wad rozwojowych dróg moczowych i narządów płciowych

Należy jednak zaznaczyć, że wartości liczbowe dla poszczególnych kategorii wad były niewielkie, a szacunki obarczone nieprecyzyjnością.⁶

Na podstawie dostępnych danych, produkt Egzysta nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że oczekiwane korzyści dla matki znacząco przewyższają potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Lekarz ma obowiązek szczegółowo omówić to zagadnienie z pacjentką planującą ciążę lub będącą w ciąży.⁷

Pregabalina podczas karmienia piersią

Dane farmakokinetyczne potwierdzają, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego. Jednakże wpływ pregabaliny na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią nie został dotychczas dostatecznie zbadany i pozostaje nieznany.⁸

W przypadku konieczności zastosowania pregabaliny u matki karmiącej piersią, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, uwzględniając zarówno korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z leczenia pregabaliną dla matki. Na podstawie tej analizy należy podjąć decyzję o kontynuacji lub przerwaniu karmienia piersią, bądź też o zastosowaniu alternatywnej metody leczenia.⁹

Wpływ pregabaliny na płodność

Informacje na temat wpływu pregabaliny na płodność kobiet są ograniczone – brak jest danych z badań klinicznych w tym zakresie.¹⁰

W odniesieniu do mężczyzn, przeprowadzono badanie kliniczne oceniające wpływ pregabaliny podawanej w dawce 600 mg/dobę na ruchliwość plemników. Wyniki nie wykazały negatywnego wpływu pregabaliny na parametry nasienia po 3 miesiącach przyjmowania leku.¹¹

Należy jednak zaznaczyć, że badania na modelach zwierzęcych dostarczyły odmiennych wyników:¹²

• W badaniach na samicach szczura wykazano niekorzystny wpływ pregabaliny na rozród.
• W badaniach na samcach szczura stwierdzono niekorzystny wpływ pregabaliny zarówno na rozród, jak i na rozwój.

Znaczenie kliniczne tych obserwacji poczynionych na modelach zwierzęcych nie zostało jednoznacznie ustalone i wymaga dalszych badań.¹³

Rekomendacje dla lekarzy przepisujących pregabalinę kobietom w wieku rozrodczym

Na podstawie przedstawionych informacji, lekarz przepisując pregabalinę (Egzysta) kobiecie w wieku rozrodczym, powinien:¹⁴

• Podkreślić konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji podczas całego okresu leczenia
• Poinformować o przeciwwskazaniach do stosowania pregabaliny w ciąży, z wyjątkiem sytuacji, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu
• Szczegółowo omówić dostępne dane dotyczące zwiększonego ryzyka występowania poważnych wad wrodzonych
• W przypadku kobiet karmiących piersią – przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, rozważając alternatywne opcje terapeutyczne
• Poinformować pacjentkę o ograniczonych danych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność kobiet

Podejmując decyzję o włączeniu pregabaliny u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien kierować się zasadą ostrożności, dokładnie rozważając stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka, a także ściśle monitorować przebieg terapii.¹⁵