wyprysk hiperkeratotyczny
Wyprysk hiperkeratotyczny to przewlekła choroba skóry charakteryzująca się nadmiernym rogowaceniem naskórka (hiperkeratoza) oraz stanem zapalnym. Schorzenie najczęściej lokalizuje się na dłoniach i stopach, szczególnie na powierzchniach dłoniowych i podeszwowych, choć może występować również na innych częściach ciała.
Klinicznie wyprysk hiperkeratotyczny objawia się obecnością zgrubiałych, łuszczących się ognisk zapalnych o dobrze odgraniczonych brzegach. Pacjenci często zgłaszają świąd, bolesność oraz pękanie skóry, co może prowadzić do wtórnych infekcji. W obrazie histopatologicznym widoczne jest pogrubienie warstwy rogowej naskórka, akantozę oraz okołonaczyniowe nacieki zapalne.
Etiopatogeneza schorzenia jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, środowiskowe oraz immunologiczne. Istotną rolę odgrywają zaburzenia bariery naskórkowej, reakcje alergiczne typu opóźnionego oraz przewlekłe drażnienie skóry. Choroba może mieć związek z atopowym zapaleniem skóry, łuszczycą dłoni i stóp lub kontaktowym zapaleniem skóry.
Leczenie wyprysku hiperkeratotycznego jest zwykle długotrwałe i wymaga wielokierunkowego podejścia. Podstawę terapii stanowią miejscowe preparaty keratolityczne (zawierające kwas salicylowy, mocznik), miejscowe glikokortykosteroidy o dużej sile działania oraz emolienty. W przypadkach opornych stosuje się fototerapię, retinoidy (acytretyna) lub leki immunosupresyjne. Istotne jest również eliminowanie czynników drażniących i stosowanie odpowiedniej profilaktyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Alitretinoina – Wskazania do stosowania
Alitretinoina, dostępna w preparacie Toctino w postaci kapsułek miękkich 10 mg i 30 mg, jest wskazana do leczenia dorosłych pacjentów z ciężkim przewlekłym wypryskiem rąk opornym na miejscowe silne kortykosteroidy. Kluczowym kryterium kwalifikacji do terapii jest potwierdzenie ciężkiej postaci choroby, charakteryzującej się rozległymi zmianami skórnymi (zaczerwienienie, łuszczenie, pęknięcia, pęcherzyki, świąd, ból) oraz znaczącym wpływem na jakość życia i funkcjonowanie zawodowe. Szczególnie istotne jest rozpoznanie typu wyprysku – pacjenci z wypryskiem hiperkeratotycznym, cechującym się pogrubieniem skóry i hiperkeratozą, wykazują lepszą odpowiedź na leczenie alitretinoiną niż osoby z wypryskiem typu potówka. Przed rozpoczęciem terapii należy uwzględnić przeciwwskazania do stosowania retinoidów systemowych oraz zapewnić skuteczną antykoncepcję u kobiet w wieku rozrodczym ze względu na teratogenność leku.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Toctino 30 mg
Toctino (alitretynoina) w kapsułkach miękkich o dawkach 10 mg i 30 mg jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z ciężkim przewlekłym wypryskiem rąk, opornym na terapię silnymi miejscowymi kortykosteroidami. Skuteczność leku jest wyższa u pacjentów z wypryskiem o charakterze hiperkeratotycznym w porównaniu do postaci potówkowej, co powinno być uwzględniane przy kwalifikacji do leczenia. Preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak olej sojowy (176,50 mg w kapsułce 10 mg i 282,40 mg w kapsułce 30 mg) oraz sorbitol (20,08 mg i 25,66 mg odpowiednio), które mogą stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Toctino 30 mg
Preparat Toctino (alitretynoina, ATC: D11AH04) jest wskazany w leczeniu ciężkiego przewlekłego wyprysku rąk (CHE), opornego na miejscowe silne kortykosteroidy lub u pacjentów nietolerujących takiego leczenia. Alitretynoina, będąca retynoidem o unikalnej zdolności wiązania receptorów RAR i RXR, wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, hamując produkcję chemokin (m.in. CXCR3, CCL20), ekspansję limfocytów T oraz komórek prezentujących antygen, co przekłada się na ograniczenie stanu zapalnego i proliferacji komórek w zmianach skórnych. W badaniach klinicznych fazy 3 (BAP0089 i BAP001346) potwierdzono skuteczność i bezpieczeństwo alitretynoiny w dawkach 10 mg i 30 mg, z istotnie wyższym odsetkiem pacjentów osiągających całkowitą odpowiedź (brak lub nikłe zmiany chorobowe) według skali Physicians Global Assessment (PGA) w porównaniu z placebo (np. 47,7% vs 16,6% w badaniu BAP0089 dla dawki 30 mg). Leczenie trwało od 12 do 24 tygodni, a mediana czasu do uzyskania odpowiedzi wynosiła 85 dni dla dawki 30 mg w badaniu BAP0089.
alitretynoina, angiogeneza, apoptoza, badanie kliniczne fazy 3, chemokina, chemokina CCL20, ciężki przewlekły wyprysk rąk, dysfagia, immunomodulacja, keratynocyt, komórka prezentująca antygen, kortykosteroid miejscowy, leukocyt, ligand CXCR3, limfocyt T, przewlekły wyprysk rąk, retynoid, rogowacenie, rumień, skala PGA, śródbłonek skóry, stan zapalny skóry, wydzielanie łoju, wyprysk hiperkeratotyczny