zakażenie drożdżakowe jamy ustnej
Zakażenie drożdżakowe jamy ustnej (kandydoza jamy ustnej) to infekcja grzybicza wywołana przez drożdżaki z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Charakteryzuje się obecnością białych, kremowych nalotów na błonie śluzowej jamy ustnej, języka, dziąseł i podniebienia, które po zdrapaniu odsłaniają zaczerwienioną, czasami krwawiącą powierzchnię.
Czynnikami predysponującymi do rozwoju kandydozy jamy ustnej są: stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, kortykosteroidów, chemioterapia, radioterapia, zaburzenia odporności (HIV/AIDS), cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niedobory żelaza i witamin z grupy B, używanie protez zębowych oraz kserostomia (suchość jamy ustnej).
Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne, badanie mikroskopowe i hodowlę. Leczenie polega na stosowaniu miejscowych lub ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych, takich jak nystatyna, mikonazol, flukonazol, w zależności od nasilenia objawów i stanu ogólnego pacjenta. W przypadku przewlekłych zakażeń konieczne jest zidentyfikowanie i eliminacja czynników predysponujących.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefepime Kabi 1 g
Cefepime Kabi, cefalosporyna IV generacji, dostępna w dawkach 1 g i 2 g w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Profil bezpieczeństwa u niemowląt i dzieci jest zbliżony do dorosłych, z wysypką jako najczęstszym działaniem niepożądanym. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najważniejsze działania niepożądane obejmują zakażenia drożdżakowe, Clostridium difficile, neutropenię, leukopenię, reakcje nadwrażliwości, encefalopatię, drgawki, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia nerek i hematologiczne, takie jak agranulocytoza i aplazja szpiku kostnego.
agranulocytoza, aplazja szpiku kostnego, cefalosporyna czwartej generacji, cefepim, drgawka, encefalopatia, eozynofilia, kandydoza, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nefropatia toksyczna, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, stan padaczkowy, toksyczna nekroliza naskórka, wysypka, zakażenie Clostridium difficile, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nystapol 100 000 j.m./ml
NYSTAPOL w postaci zawiesiny doustnej zawiera 100 000 IU nystatyny w 1 ml preparatu, co umożliwia precyzyjne dawkowanie za pomocą dołączonej pipetki. U dorosłych w leczeniu zakażeń drożdżakowych jamy ustnej zaleca się dawkę 100 000 IU (1 ml) cztery razy na dobę, z koniecznością długiego przetrzymania zawiesiny w jamie ustnej przed połknięciem dla zwiększenia skuteczności. W przypadku grzybic przewodu pokarmowego dawka wynosi 500 000 IU (5 ml) co 6 godzin, czyli łącznie 2 000 000 IU na dobę. U niemowląt i dzieci stosuje się 100 000 IU (1 ml) cztery razy na dobę, a u noworodków profilaktycznie 100 000 IU (1 ml) raz dziennie. Podawanie leku odbywa się doustnie, z uwzględnieniem wieku pacjenta i lokalizacji zakażenia.
grzybica przewodu pokarmowego, leczenie przeciwgrzybicze, modyfikacja leczenia, NYSTAPOL, nystatyna, objawy kliniczne, pipetka dozująca, profilaktyka zakażeń grzybiczych, rozpoznanie, terapia przeciwgrzybicza, weryfikacja rozpoznania, zakażenie, zakażenie drożdżakowe, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zakażenie grzybicze, zawiesina doustna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bufar Easyhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
BUFAR Easyhaler zawiera budezonid (80 µg) i formoterol (4,5 µg) w każdej dawce inhalacyjnej, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla obu substancji, jednak ich jednoczesne podanie nie zwiększa częstości tych zdarzeń w porównaniu do stosowania osobno. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to drżenie i palpitacje, typowe dla agonistów receptorów β2-adrenergicznych, zwykle łagodne i samoistnie ustępujące. Wziewne kortykosteroidy mogą powodować działania ogólnoustrojowe, takie jak zespół Cushinga, supresja nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma i jaskra, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Zaleca się regularne monitorowanie wzrostu u dzieci i młodzieży. Zakażenia drożdżakowe jamy ustnej i gardła są częstym powikłaniem, które można ograniczyć przez płukanie jamy ustnej po inhalacji i stosowanie miejscowego leczenia przeciwgrzybiczego bez konieczności przerwania terapii.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, budezonid, częstoskurcz, częstoskurcz nadkomorowy, drożdżyca jamy ustnej, drżenie, dusznica bolesna, dysfagia, dysfonia, formoterol, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczy, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nieostre widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, supresja nadnerczy, świszczący oddech, wahanie ciśnienia krwi, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zasinienie, zawrót głowy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nystatin TZF 100000 IU/ml
Nystatin TZF to preparat w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej o stężeniu 100 000 IU/ml, przeznaczony do leczenia zakażeń drożdżakowych jamy ustnej, gardła oraz przewodu pokarmowego. Dawkowanie u dorosłych wynosi 400 000–600 000 IU (4–6 ml) 4 razy na dobę w przypadku zakażeń jamy ustnej i gardła oraz 500 000–1 000 000 IU (5–10 ml) 4 razy na dobę przy zakażeniach przewodu pokarmowego. U dzieci i niemowląt dawka standardowa to 100 000 IU (1 ml) 4 razy na dobę, natomiast u młodzieży w przypadku zakażeń przewodu pokarmowego zaleca się 500 000 IU (5 ml) 4 razy na dobę. Noworodkom z masą urodzeniową poniżej 1500 g, gdy flukonazol jest przeciwwskazany, podaje się profilaktycznie 100 000 IU (1 ml) 3 razy na dobę. Preparat należy podawać doustnie, a zawiesinę przed użyciem dokładnie wstrząsnąć; do precyzyjnego dawkowania służy dołączona strzykawka doustna z łącznikiem.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symbicort Turbuhaler
Symbicort Turbuhaler wymaga stosowania z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza podczas redukcji dawki po uzyskaniu kontroli astmy, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Pacjent powinien mieć dostęp do leku doraźnego (Symbicort lub szybko działający lek rozszerzający oskrzela) i stosować dawkę podtrzymującą zgodnie z zaleceniami, również w okresach bezobjawowych. Zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji w celu zmniejszenia ryzyka drożdżakowego zakażenia. Nagłe zaprzestanie stosowania leku jest niewskazane. W przypadku braku kontroli astmy lub konieczności przekroczenia maksymalnej dawki, pacjent powinien niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, gdyż pogorszenie stanu może wymagać zwiększenia dawki kortykosteroidów lub antybiotykoterapii. Symbicort nie powinien być rozpoczynany podczas zaostrzeń astmy. Szczególną ostrożność należy zachować podczas przejścia z doustnych glikokortykosteroidów na Symbicort, monitorując funkcję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) ze względu na ryzyko długotrwałego zahamowania czynności nadnerczy.
agonista receptorów beta-2, antybiotykoterapia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba niedokrwienna serca, glikokortykosteroid doustny, gruźlica płuc, guz chromochłonny nadnerczy, hipoglikemia, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, lek moczopędny, lek rozszerzający oskrzela, nadczynność tarczycy, niedotlenienie narządów, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objawy cushingoidalne, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pleśniawki, przełom nadnerczowy, świsty oskrzelowe, tachyarytmia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nadnerczy, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zaostrzenie astmy, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zwężenie aorty - Leksykon substancji czynnych
Nystatyna – Dawkowanie i sposób podawania
Nystatyna jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w terapii zakażeń drożdżakowych różnych lokalizacji, w tym jamy ustnej, gardła, przewodu pokarmowego oraz pochwy. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od postaci farmaceutycznej (zawiesina doustna, tabletki dojelitowe, tabletki dopochwowe, globulki i maść dopochwowa), wieku pacjenta oraz nasilenia infekcji. W leczeniu zakażeń jamy ustnej u dorosłych stosuje się zawiesinę w dawce 400 000–600 000 IU (4-6 ml zawiesiny 100 000 IU/ml) 4 razy na dobę, natomiast u niemowląt i dzieci dawka wynosi 100 000 IU (1 ml) 4 razy na dobę. W zakażeniach przewodu pokarmowego u dorosłych zalecane jest 500 000–1 000 000 IU (5-10 ml) 4 razy na dobę, a u dzieci dawki są dostosowane do wieku, z możliwością stosowania od 50 000 do 500 000 IU 4 razy na dobę. Profilaktycznie podczas antybiotykoterapii u dorosłych podaje się 500 000 IU 3 razy na dobę, a u noworodków z masą urodzeniową poniżej 1500 g – 100 000 IU 3 razy na dobę przez 6 tygodni.
antybiotykoterapia, dawka profilaktyczna, globulka dopochwowa, kandydoza inwazyjna, maść dopochwowa, mikroaplikator, niska urodzeniowa masa ciała, nystatyna, pędzlowanie jamy ustnej, pleśniawka jamy ustnej, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, profilaktyka zakażeń drożdżakowych, sklepienie pochwy, stosowanie zewnętrzne, strzykawka dozująca, substancja przeciwgrzybicza, tabletka dojelitowa, tabletka dopochwowa, tylne sklepienie pochwy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zakażenie drożdżakowe przewodu pokarmowego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symbicort
Symbicort, będący kombinacją budezonidu i formoterolu, wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa i monitorowania klinicznego w trakcie terapii astmy. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, regularną ocenę stanu pacjenta oraz stopniowe zmniejszanie dawki po uzyskaniu kontroli objawów. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności stosowania inhalatora doraźnego oraz o higienie jamy ustnej po inhalacji, aby zapobiec zakażeniom drożdżakowym. Nagłe przerwanie terapii jest niewskazane ze względu na ryzyko zaostrzeń i zaburzeń czynności nadnerczy, szczególnie u pacjentów przechodzących z doustnych kortykosteroidów na wziewne. W trakcie leczenia należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak itrakonazol czy rytonawir, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
agonista receptora beta2-adrenergicznego, budezonid wziewny, chorioretinopatia surowicza, choroba niedokrwienna serca, duszność, formoterol, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid wziewny, guz chromochłonny, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid ogólnoustrojowy, lek rozszerzający oskrzela, niewydolność nadnerczy, odstęp QTc, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, pleśniawki, przełom nadnerczowy, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zaostrzenie astmy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daktarin-oral 20 mg/g
Daktarin-oral zawiera 20 mg mikonazolu w 1 g żelu, a 5 ml żelu dostarcza 124 mg substancji czynnej. Dawkowanie różni się w zależności od wieku: niemowlęta 4-24 miesiące otrzymują 1,25 ml (ok. 31 mg mikonazolu) cztery razy dziennie po posiłkach, aplikując żel bezpośrednio na zmienione chorobowo miejsca, z wyłączeniem tylnej ściany gardła ze względu na ryzyko zadławienia. Dzieci powyżej 2 lat i dorośli stosują 2,5 ml (ok. 62 mg mikonazolu) cztery razy dziennie, utrzymując żel w jamie ustnej jak najdłużej przed połknięciem. W leczeniu zakażeń drożdżakowych przewodu pokarmowego dawka dobowa wynosi 20 mg/kg masy ciała, podzielona na 4 dawki, z maksymalną dawką 250 mg (10 ml żelu) cztery razy na dobę. Leczenie należy kontynuować co najmniej 7 dni po ustąpieniu objawów klinicznych, aby zapewnić całkowitą eliminację patogenu i zmniejszyć ryzyko nawrotu infekcji.