Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Bulgaplin zawierający pregabalinę w dawkach od 25 mg do 300 mg w postaci kapsułek twardych wymaga szczególnej uwagi w przypadku stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz musi przekazać pacjentce kompletne informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zaleceń związanych ze stosowaniem tego leku w wymienionych grupach.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Kobiety w wieku rozrodczym przyjmujące pregabalinę muszą stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres leczenia. Jest to bezwzględny wymóg terapeutyczny, który lekarz powinien wyraźnie podkreślić podczas wizyty kwalifikacyjnej oraz każdej kolejnej konsultacji.²

Pregabalina w okresie ciąży

Dane przedkliniczne z badań na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ pregabaliny na procesy rozrodcze. W badaniach potwierdzono, że pregabalina przenika przez barierę łożyskową u szczurów, a istnieją przesłanki wskazujące, że podobny mechanizm występuje również u ludzi.³

Ryzyko ciężkich wad wrodzonych

Szczególnie istotne są dane pochodzące z szeroko zakrojonych badań obserwacyjnych przeprowadzonych w krajach skandynawskich. Badania te objęły ponad 2700 przypadków ciąż, w których płód był narażony na działanie pregabaliny w pierwszym trymestrze. Wyniki jednoznacznie wskazują na zwiększoną częstość występowania ciężkich wad wrodzonych (Major Congenital Malformation, MCM) u dzieci (zarówno żywo, jak i martwo urodzonych) eksponowanych na pregabalinę w porównaniu z populacją dzieci bez takiej ekspozycji – odpowiednio 5,9% wobec 4,1%.⁴

Przeprowadzone analizy statystyczne wykazały, że ryzyko wystąpienia MCM w grupie dzieci narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze było podwyższone w porównaniu z grupą kontrolną. Skorygowany współczynnik zapadalności wraz z 95% przedziałem ufności wyniósł 1,14 (0,96–1,35). Co więcej, ryzyko to było również wyższe w porównaniu z populacjami narażonymi na inne leki przeciwpadaczkowe i przeciwdepresyjne: współczynnik 1,29 (1,01-1,65) dla lamotyginy oraz 1,39 (1,07–1,82) dla duloksetyny.⁵

Szczegółowa analiza poszczególnych typów wad rozwojowych wykazała zwiększone ryzyko w odniesieniu do następujących kategorii anomalii:

• Wady rozwojowe układu nerwowego
• Wady rozwojowe narządu wzroku
• Rozszczepy ustno-twarzowe
• Wady rozwojowe dróg moczowych
• Wady rozwojowe narządów płciowych

Należy jednak podkreślić, że liczebność poszczególnych kategorii wad była niewielka, co sprawia, że szacunki ryzyka mogą być nieprecyzyjne.⁶

W świetle powyższych danych, produktu Bulgaplin nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne – wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści dla matki zdecydowanie przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu. Lekarz powinien szczegółowo omówić to zagadnienie z pacjentką, przedstawiając zarówno korzyści, jak i zagrożenia związane z terapią.⁷

Pregabalina w okresie karmienia piersią

Udokumentowano, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego, co stwarza potencjalne ryzyko dla karmionego dziecka. Jednakże dokładny wpływ substancji na organizm noworodków i niemowląt pozostaje nieznany.⁸

W przypadku konieczności stosowania pregabaliny u kobiety karmiącej piersią, lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, biorąc pod uwagę zarówno dobro dziecka (korzyści wynikające z karmienia naturalnego), jak i korzyści terapeutyczne dla matki. Na podstawie tej analizy należy podjąć decyzję o:

• przerwaniu karmienia piersią przy kontynuacji leczenia pregabaliną, lub
• przerwaniu terapii pregabaliną przy kontynuacji karmienia piersią

Decyzja ta powinna być zawsze podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich czynników klinicznych.⁹

Wpływ pregabaliny na płodność

Aktualnie nie dysponujemy danymi z badań klinicznych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność kobiet.¹⁰

W badaniu klinicznym oceniającym potencjalny wpływ pregabaliny na parametry plemników, zdrowym ochotnikom płci męskiej podawano lek w wysokiej dawce 600 mg/dobę. Po 3-miesięcznym okresie terapii nie zaobserwowano żadnego istotnego wpływu na ruchliwość plemników.¹¹

Natomiast badania przedkliniczne przeprowadzone na szczurach wskazują na potencjalnie niekorzystny wpływ na procesy rozrodcze zarówno u samic, jak i samców. Obserwowano zaburzenia płodności oraz nieprawidłowości w rozwoju. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi nie zostało jednak jednoznacznie ustalone.¹²

Rekomendacje kliniczne

Podsumowując, lekarz prowadzący terapię pregabaliną (Bulgaplin) u pacjentek w wieku rozrodczym powinien:

1. Poinformować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia
2. Wyjaśnić ryzyko związane ze stosowaniem leku w okresie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze
3. Przedstawić dane dotyczące zwiększonego ryzyka ciężkich wad wrodzonych
4. Omówić postępowanie w przypadku planowania ciąży
5. Poinformować o przenikaniu leku do mleka matki i konieczności rozważenia przerwania karmienia piersią lub leczenia
6. Zachować szczególną czujność przy monitorowaniu pacjentek w ciąży, jeżeli kontynuacja leczenia jest bezwzględnie konieczna

Decyzje terapeutyczne powinny być zawsze podejmowane indywidualnie, na podstawie dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka, po szczegółowym omówieniu wszystkich aspektów z pacjentką.¹³