acute generalised exanthemous pustulosis
Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP, Acute Generalised Exanthemous Pustulosis) to rzadka, ciężka reakcja polekowa charakteryzująca się nagłym wystąpieniem rozsianej, sterylnej osutki krostkowej na podłożu rumieniowym, której towarzyszy gorączka i leukocytoza. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są antybiotyki, szczególnie β-laktamy i makrolidy, choć może być również wywołana przez inne leki, w tym przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe oraz niektóre NLPZ.
Mechanizm powstawania AGEP związany jest z reakcją nadwrażliwości typu IV według klasyfikacji Gella i Coombsa, gdzie kluczową rolę odgrywają limfocyty T CD4+ i CD8+ oraz cytokiny prozapalne. Choroba rozwija się zwykle w ciągu 48 godzin od ekspozycji na lek i manifestuje się nagłym pojawieniem się licznych, drobnych, powierzchownych krostek na podłożu rumieniowym, zlokalizowanych głównie w zgięciach i na tułowiu.
Diagnostyka AGEP opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych wykazujących neutrofilię oraz badaniu histopatologicznym, które uwidacznia podrogowe mikroropnie oraz okołonaczyniowe nacieki neutrofilowe. W różnicowaniu należy uwzględnić łuszczycę krostkową, zespół Sweeta oraz infekcje bakteryjne. Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego i wdrożeniu terapii objawowej. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, z ustąpieniem zmian w ciągu 1-2 tygodni, choć śmiertelność szacuje się na około 5%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Polamoklav
Przed zastosowaniem Polamoklavu (amoksycylina z kwasem klawulanowym) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych i skórnych, w tym zespołu Kounisa. U dzieci obserwowano zespół DIES, objawiający się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bez objawów skórnych czy oddechowych, z możliwym przebiegiem do wstrząsu. Polamoklav w dawce 875 mg + 125 mg nie jest wskazany w zakażeniach wywołanych przez szczepy Streptococcus pneumoniae oporne na penicyliny oraz w sytuacjach, gdy oporność nie wynika z beta-laktamaz wrażliwych na kwas klawulanowy. U pacjentów z niewydolnością nerek lub przy dużych dawkach leku istnieje ryzyko drgawek, a stosowanie u chorych z mononukleozą zakaźną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wysypek.
acute generalised exanthemous pustulosis, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, czas protrombinowy, drug-induced enterocolitis syndrome, lek hamujący perystaltykę jelit, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicyliny, niepożądana reakcja skórna, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktoidalna, skórna reakcja alergiczna, Streptococcus pneumoniae, układ krwiotwórczy, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amotaks Dis
Przed rozpoczęciem terapii amoksycyliną kluczowe jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych, zespołu Kounisa oraz ostrych reakcji skórnych, które mogą być śmiertelne. U dzieci obserwuje się specyficzny zespół zapalenia jelit indukowanego lekami (DIES) objawiający się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bez objawów skórnych czy oddechowych, z możliwym przebiegiem do wstrząsu. Amoksycylina nie jest zalecana w leczeniu niektórych zakażeń, np. układu moczowego czy ciężkich infekcji górnych dróg oddechowych, bez potwierdzenia wrażliwości patogenu. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania, a u osób z predyspozycjami neurologicznymi (np. padaczka) należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko drgawek.
acute generalised exanthemous pustulosis, Borrelia burgdorferi, choroba atopowa, choroba z Lyme, ciężka reakcja uczuleniowa, czas protrombinowy, drgawki, drobnoustrój niewrażliwy, drug-induced enterocolitis syndrome, enzym wątrobowy, estriol, glukoza w moczu, krystaluria, leczenie parenteralne, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, oksydaza glukozowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oponowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zespół Kounisa - Leksykon substancji czynnych
Kwas klawulanowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas klawulanowy, stosowany w połączeniu z amoksycyliną, pełni rolę inhibitora beta-laktamaz, co pozwala na skuteczne leczenie zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje oporne na amoksycylinę. Przed zastosowaniem preparatów z kwasem klawulanowym konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji uczuleniowych, w tym anafilaksji, zespołu Kounisa oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). U dzieci obserwowano zespół DIES, charakteryzujący się przewlekłymi wymiotami i objawami ogólnoustrojowymi, a u pacjentów z chorobami atopowymi i wywiadem kardiologicznym należy zachować szczególną ostrożność. Dawkowanie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek, ze względu na ryzyko drgawek i krystalurii, zwłaszcza podczas leczenia parenteralnego. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza u mężczyzn i osób starszych, obserwowano hepatotoksyczność, która może ujawnić się nawet kilka tygodni po zakończeniu terapii, a w rzadkich przypadkach prowadzić do zgonu.
acute generalised exanthemous pustulosis, amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, cefalosporyna, choroba atopowa, czas protrombinowy, drobnoustrój niewrażliwy, drug-induced enterocolitis syndrome, hepatotoksyczność, inhibitor beta-laktamaz, klawulanian potasu, krystaluria, kwas klawulanowy, leczenie przeciwwstrząsowe, lek przeciwzakrzepowy, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicyliny, niepożądana reakcja skórna, oksydaza glukozowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, skórna reakcja alergiczna, test Coombsa, test Platelia Aspergillus EIA, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego, zawał serca, zespół Kounisa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ospamox 1000 mg
Przy stosowaniu amoksycyliny (Ospamox) konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych, zespołu Kounisa oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). U pacjentów pediatrycznych obserwowano zespół DIES, charakteryzujący się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bez objawów skórnych lub oddechowych, z możliwym przebiegiem do wstrząsu. Amoksycylina nie powinna być stosowana empirycznie w zakażeniach układu moczowego oraz ciężkich infekcjach ucha, nosa i gardła bez potwierdzenia wrażliwości patogenu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, przy dużych dawkach lub z predyspozycjami neurologicznymi (np. padaczka, drgawki w wywiadzie) istnieje ryzyko wystąpienia drgawek, co wymaga dostosowania dawkowania.
acute generalised exanthemous pustulosis, antybiotyk beta-laktamowy, borelioza, Borrelia burgdorferi, czas protrombinowy, drug-induced enterocolitis syndrome, enzym wątrobowy, estriol, infekcja ucha nosa i gardła, krystaluria, lek hamujący perystaltykę jelit, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadwrażliwość na penicyliny, narząd wewnętrzny, niedociśnienie, niepożądana reakcja skórna, oksydaza glukozowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja uczuleniowa, terapia parenteralna, wstrząs, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oponowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hiconcil combi
Przed rozpoczęciem terapii amoksycyliną z kwasem klawulanowym konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu dotyczącego nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym zespołu Kounisa i ciężkich reakcji anafilaktycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami atopowymi oraz u osób z historią alergii na penicyliny. U dzieci może wystąpić zapalenie jelit indukowane lekami (DIES) objawiające się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bólami brzucha, biegunką, niedociśnieniem i leukocytozą z neutrofilią, z ryzykiem progresji do wstrząsu. W przypadku potwierdzonej wrażliwości drobnoustrojów na amoksycylinę zaleca się monoterapię amoksycyliną, aby ograniczyć ekspozycję na kwas klawulanowy. Preparat nie jest wskazany w zakażeniach wywołanych przez Streptococcus pneumoniae oporne na penicyliny. U pacjentów z niewydolnością nerek lub przy dużych dawkach leku istnieje ryzyko drgawek, co wymaga monitorowania i dostosowania dawkowania.
acute generalised exanthemous pustulosis, allopurynol, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, choroba atopowa, ciężka reakcja uczuleniowa, doustny antykoagulant, drobnoustrój wrażliwy, drug-induced enterocolitis syndrome, działanie hepatotoksyczne, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na penicyliny, ostra uogólniona osutka krostkowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skórna reakcja alergiczna, Streptococcus pneumoniae, szczep oporny, wydłużenie czasu protrombinowego, zakażenie oportunistyczne, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykoterapią, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duomox
Przed rozpoczęciem terapii amoksycyliną konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu dotyczącego nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, zespołu Kounisa oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami atopowymi oraz z historią reakcji uczuleniowych. U dzieci może wystąpić zapalenie jelit indukowane lekami (DIES) objawiające się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bólami brzucha, biegunką, niedociśnieniem i leukocytozą z neutrofilią, z ryzykiem progresji do wstrząsu. Amoksycylina nie powinna być stosowana bez potwierdzenia wrażliwości patogenu, zwłaszcza w zakażeniach układu moczowego oraz ciężkich infekcjach ucha, nosa i gardła. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę leku należy dostosować, a funkcję nerek monitorować regularnie, zwłaszcza przy wysokich dawkach.
acute generalised exanthemous pustulosis, amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, ból brzucha, borelioza, Borrelia burgdorferi, cefalosporyna, choroba atopowa, choroba z Lyme, ciężka reakcja uczuleniowa, czas protrombinowy, dysfagia, krystaluria, kryształki amoksycyliny w moczu, krzepliwość krwi, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadwrażliwość na penicyliny, neutrofilia, niedociśnienie, niewydolność, odropodobna wysypka, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, układ krwiotwórczy, wstrząs, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oponowe, zakażenie ucha, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa