Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Pregabalina, substancja czynna produktu leczniczego Bulgaplin dostępnego w różnych dawkach (25 mg, 50 mg, 75 mg, 100 mg, 150 mg, 225 mg, 300 mg), wymaga szczególnej uwagi w kontekście jej stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Lekarz powinien przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu tego leku na płodność, przebieg ciąży oraz laktację.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Pacjentki w wieku rozrodczym muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres przyjmowania pregabaliny. Jest to wymóg bezwzględny, związany z potencjalnym ryzykiem dla płodu w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii. Lekarz powinien podkreślić istotność stosowania się do tego zalecenia oraz omówić z pacjentką dostępne metody antykoncepcji.²

Pregabalina w ciąży

Stosowanie pregabaliny w okresie ciąży budzi poważne obawy wynikające z badań przedklinicznych i obserwacyjnych. W badaniach na zwierzętach wykazano toksyczny wpływ pregabaliny na rozród. Istotnym faktem jest to, że pregabalina przenika przez łożysko u szczurów, a badania wskazują, że podobne przenikanie może zachodzić również u ludzi.³

Ciężkie wady wrodzone

Dane z szeroko zakrojonego badania obserwacyjnego prowadzonego w krajach skandynawskich dostarczają szczególnie niepokojących informacji. Badanie to, obejmujące ponad 2700 ciąż z ekspozycją na pregabalinę w pierwszym trymestrze, wykazało zwiększone ryzyko występowania ciężkich wad wrodzonych (Major Congenital Malformation, MCM) u dzieci narażonych na działanie leku. Częstość występowania ciężkich wad wrodzonych wynosiła 5,9% w populacji dzieci (zarówno żywych, jak i martwo urodzonych) eksponowanych na pregabalinę, w porównaniu do 4,1% w populacji bez ekspozycji.⁴

Skorygowany współczynnik zapadalności dla ciężkich wad wrodzonych w przypadku ekspozycji na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży wynosił 1,14 (95% przedział ufności: 0,96–1,35), co oznacza nieznacznie wyższe ryzyko niż w populacji nienarażonej. Ryzyko to było również wyższe w porównaniu z populacjami narażonymi na lamotryginę [1,29 (1,01-1,65)] czy duloksetynę [1,39 (1,07–1,82)].⁵

Szczegółowe analizy poszczególnych typów wad rozwojowych wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia następujących anomalii u dzieci eksponowanych na pregabalinę w okresie prenatalnym:

• Wady rozwojowe układu nerwowego
• Wady rozwojowe narządu wzroku
• Rozszczepy ustno-twarzowe
• Wady rozwojowe dróg moczowych i narządów płciowych

Należy jednak zauważyć, że liczbowo wartości te były stosunkowo niewielkie, a szacunki nieprecyzyjne, co wymaga ostrożnej interpretacji tych danych.⁶

W świetle powyższych danych, lekarz musi jednoznacznie poinformować pacjentkę, że produktu leczniczego Bulgaplin nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne. Zastosowanie leku może być rozważone jedynie w sytuacji, gdy oczekiwane korzyści dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja ta musi być podjęta wspólnie przez lekarza i pacjentkę po szczegółowym omówieniu wszystkich korzyści i zagrożeń.⁷

Pregabalina podczas karmienia piersią

Istotne jest, aby lekarz przekazał matkom karmiącym piersią informację, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego. Niestety, brak jest wystarczających danych dotyczących potencjalnego wpływu tego leku na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące pregabalinę.⁸

W takiej sytuacji lekarz powinien przeprowadzić z pacjentką szczegółową rozmowę, na podstawie której zostanie podjęta jedna z następujących decyzji:

1. Przerwanie karmienia piersią przy kontynuacji leczenia pregabaliną
2. Przerwanie podawania pregabaliny przy kontynuacji karmienia piersią

Decyzja ta powinna być podjęta po starannym rozważeniu korzyści wynikających z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia pregabaliną dla matki.⁹

Wpływ na płodność

Podczas konsultacji medycznej lekarz powinien również omówić z pacjentem potencjalny wpływ pregabaliny na płodność, uwzględniając wszystkie dostępne dane kliniczne i przedkliniczne w tym zakresie.

Wpływ na płodność u kobiet

Należy poinformować pacjentkę, że brak jest danych z badań klinicznych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność kobiet. Jest to istotna luka w wiedzy medycznej, która powinna być brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu terapii tym lekiem przez kobiety planujące ciążę.¹⁰

Należy jednak zaznaczyć, że w badaniach przedklinicznych na samicach szczura wykazano niekorzystny wpływ pregabaliny na rozród. Ten fakt, choć uzyskany w badaniach na zwierzętach, może mieć potencjalne znaczenie kliniczne i powinien być uwzględniony w procesie podejmowania decyzji terapeutycznych.¹¹

Wpływ na płodność u mężczyzn

W przypadku wpływu pregabaliny na płodność mężczyzn, dostępne są dane z badania klinicznego oceniającego wpływ tego leku na ruchliwość plemników. W badaniu tym zdrowym mężczyznom podawano pregabalinę w dawce 600 mg/dobę przez okres 3 miesięcy. Po zakończeniu badania nie stwierdzono żadnego wpływu na ruchliwość plemników.¹²

Jednakże badania przedkliniczne przeprowadzone na samcach szczura wykazały niekorzystny wpływ na rozród i rozwój. Lekarz powinien poinformować pacjenta, że znaczenie kliniczne tych obserwacji nie jest obecnie znane, ale powinny one być brane pod uwagę, szczególnie w przypadku mężczyzn planujących ojcostwo.¹³

Zalecenia dla lekarzy

Mając na uwadze powyższe dane, lekarz przepisujący Bulgaplin zawierający pregabalinę powinien:

• Przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentką w zakresie planów reprodukcyjnych, stosowanej antykoncepcji, potencjalnej ciąży lub karmienia piersią
• Poinformować pacjentkę w wieku rozrodczym o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii
• Wyjaśnić pacjentce będącej w ciąży ryzyko związane ze stosowaniem pregabaliny, szczególnie w pierwszym trymestrze, z uwzględnieniem zwiększonego ryzyka wystąpienia ciężkich wad wrodzonych
• Omówić z matką karmiącą piersią możliwe opcje postępowania, uwzględniając korzyści i ryzyko kontynuowania karmienia piersią lub terapii pregabaliną
• Przekazać pacjentom planującym potomstwo informacje dotyczące wpływu leku na płodność, z uwzględnieniem różnic między danymi klinicznymi a przedklinicznymi
• Rozważyć alternatywne metody leczenia w przypadku kobiet w ciąży lub karmiących piersią
• Dokładnie monitorować stan pacjentek przyjmujących pregabalinę w ciąży, jeśli kontynuacja leczenia jest absolutnie konieczna