pierwotny guz rdzenia kręgowego

Pierwotny guz rdzenia kręgowego to rzadki nowotwór wywodzący się bezpośrednio z tkanki rdzenia kręgowego. Guzy te stanowią około 2-4% wszystkich nowotworów ośrodkowego układu nerwowego. Klasyfikuje się je głównie na podstawie typu komórek, z których się wywodzą – najczęściej spotykane są ependymoma (40-60%), astrocytoma (30-40%) oraz hemangioblastoma (5-15%).

Objawy pierwotnych guzów rdzenia kręgowego rozwijają się zazwyczaj powoli i zależą od lokalizacji oraz rozmiaru guza. Najczęstsze to ból (często nocny lub nasilający się w pozycji leżącej), zaburzenia czucia, osłabienie kończyn, dysfunkcje zwieraczy oraz zaburzenia chodu. Zespół Brown-Séquarda, charakteryzujący się połowiczym niedowładem i zaburzeniami czucia po przeciwnej stronie, może sugerować guz wewnątrzrdzeniowy.

Diagnostyka obejmuje badanie MRI całego rdzenia kręgowego z kontrastem jako metodę z wyboru. Badanie to umożliwia określenie dokładnej lokalizacji, rozmiaru oraz charakteru guza. W niektórych przypadkach wykonuje się również punkcję lędźwiową z badaniem płynu mózgowo-rdzeniowego, szczególnie przy podejrzeniu rozsiewu wewnątrzoponowego.

Leczenie pierwotnych guzów rdzenia kręgowego zależy od ich typu histopatologicznego, lokalizacji oraz stanu klinicznego pacjenta. Podstawową metodą jest leczenie operacyjne z maksymalną resekcją guza przy zachowaniu funkcji neurologicznych. Radioterapia stosowana jest w przypadkach niecałkowitej resekcji lub guzów o wysokim stopniu złośliwości. Chemioterapia ma ograniczoną skuteczność i stosowana jest głównie w nawrotach lub jako leczenie wspomagające.

Rokowanie zależy od typu histopatologicznego guza, stopnia resekcji oraz stanu neurologicznego pacjenta przed operacją. Guzy o niskim stopniu złośliwości, całkowicie usunięte, mają dobre rokowanie z 5-letnim przeżyciem przekraczającym 80%. Natomiast w przypadku guzów złośliwych lub niecałkowicie usuniętych, rokowanie jest znacznie gorsze.