Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Pregabalina

Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Pregabalina to substancja aktywna o działaniu przeciwpadaczkowym, przeciwbólowym i przeciwlękowym, stosowana w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego oraz zaburzeń lękowych uogólnionych. Stosowanie pregabaliny u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży lub w okresie karmienia piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza, który musi przekazać pacjentce kompletne informacje dotyczące potencjalnego ryzyka i korzyści z terapii.¹

Antykoncepcja u kobiet w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym przyjmujące pregabalinę (występującą w preparatach takich jak Bulgaplin, Egzysta, Linefor, Lusama czy Pragiola) muszą bezwzględnie stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez cały okres terapii. Jest to wymóg obowiązkowy z uwagi na potencjalne ryzyko teratogenne substancji.²³

Nie ma danych jednoznacznie oceniających wpływ pregabaliny na skuteczność antykoncepcji hormonalnej, jednakże lekarz powinien upewnić się, że pacjentka stosuje odpowiednią metodę zapobiegania ciąży w trakcie leczenia.⁴

Wpływ na ciążę

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych jednoznacznie wykazały toksyczny wpływ pregabaliny na procesy rozrodcze. Należy podkreślić, że istnieją dane potwierdzające, iż pregabalina przenika przez łożysko u szczurów, a z dużym prawdopodobieństwem podobny mechanizm występuje także u ludzi.⁵⁶

Ciężkie wady wrodzone

Dane z badania obserwacyjnego prowadzonego w krajach skandynawskich, obejmującego ponad 2700 ciąż narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze, wykazały zwiększoną częstość występowania ciężkich wad wrodzonych (ang. Major Congenital Malformation, MCM) u dzieci (żywych lub martwo urodzonych) eksponowanych na pregabalinę w porównaniu z dziećmi, które nie były narażone na działanie tego leku. Odsetek ciężkich wad wrodzonych wynosił 5,9% w grupie narażonej na pregabalinę w porównaniu z 4,1% w grupie nienarażonej.⁷

Ryzyko występowania ciężkich wad wrodzonych u dzieci narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży było nieznacznie wyższe w porównaniu z populacją nienarażoną. Skorygowany współczynnik zapadalności (adjusted incidence ratio) wraz z 95% przedziałem ufności wynosił 1,14 (0,96-1,35). W porównaniu z populacjami narażonymi na inne leki przeciwpadaczkowe, ryzyko to było wyższe niż w przypadku lamotryginy [1,29 (1,01-1,65)] oraz duloksetyny [1,39 (1,07-1,82)].⁸

Analizy poszczególnych typów wad rozwojowych wykazały zwiększone ryzyko występowania wad rozwojowych układu nerwowego, wad oka, rozszczepów ustno-twarzowych oraz wad rozwojowych dróg moczowych i narządów płciowych. Należy jednak podkreślić, że liczbowo wartości te były niewielkie, a szacunki obarczone niepewnością statystyczną.⁹

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Biorąc pod uwagę powyższe dane, pregabaliny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne, czyli w sytuacji, gdy oczekiwane korzyści dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia pregabaliną u kobiety ciężarnej musi być zawsze indywidualnie rozważona przez lekarza prowadzącego.¹⁰

Lekarz powinien dokładnie przekazać pacjentce następujące informacje:

• Dane z badań przedklinicznych wskazujące na toksyczny wpływ pregabaliny na rozród¹¹
• Zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich wad wrodzonych u dzieci eksponowanych na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży¹²
• Konieczność rozważenia alternatywnych metod leczenia w przypadku planowania ciąży¹³
• Potrzebę zgłoszenia ciąży, jeśli zostanie ona stwierdzona w trakcie terapii pregabaliną¹⁴

Wpływ na laktację

Badania farmakokinetyczne wykazały, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego. Aktualnie dostępne dane nie pozwalają na jednoznaczną ocenę wpływu pregabaliny na organizm karmionego piersią noworodka lub niemowlęcia.¹⁵

Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, w przypadku konieczności stosowania pregabaliny u karmiącej matki, lekarz musi rozważyć dwie możliwości:

• Przerwanie karmienia piersią i kontynuowanie terapii pregabaliną¹⁶
• Przerwanie leczenia pregabaliną i kontynuowanie karmienia piersią¹⁷

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, po dokładnej analizie korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia pregabaliną dla matki.¹⁸

Wpływ na płodność

Płodność u kobiet

Należy podkreślić, że brak jest danych z badań klinicznych jednoznacznie oceniających wpływ pregabaliny na płodność kobiet. Lekarz powinien przekazać tę informację pacjentce, zaznaczając, że brak jest wystarczających dowodów naukowych w tym zakresie.¹⁹

Płodność u mężczyzn

W badaniu klinicznym oceniającym wpływ pregabaliny na parametry nasienia, zdrowym mężczyznom podawano pregabalinę w wysokiej dawce 600 mg na dobę. Po 3 miesiącach terapii nie stwierdzono żadnego wpływu pregabaliny na ruchliwość plemników.²⁰

Dane z badań na modelach zwierzęcych

Wyniki badań przedklinicznych na szczurach wskazują na niekorzystny wpływ pregabaliny na rozród. W badaniach płodności samic szczura wykazano niepożądany wpływ na procesy rozrodcze. Podobnie, badania wpływu na płodność samców szczura wykazały niekorzystny wpływ zarówno na rozród, jak i rozwój. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi nie jest w pełni poznane.²¹²²

Informacje, które lekarz musi przekazać kobiecie

Lekarz przepisujący preparaty zawierające pregabalinę (Bulgaplin, Egzysta, Linefor, Lusama, Pragiola, Pregabalin Aurovitas, Pregabalin Reddy, Pregabalin Stada, Pregabalin Vivanta, Pregamid, Tabagine, Naxalgan) kobiecie w wieku rozrodczym, ciężarnej lub karmiącej piersią, powinien przekazać następujące informacje:²³

Dla kobiet w wieku rozrodczym:

• Obowiązek stosowania skutecznej metody antykoncepcji przez cały okres leczenia²⁴
• Informację o potencjalnym ryzyku dla płodu w przypadku zajścia w ciążę²⁵
• Zalecenie natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku podejrzenia ciąży²⁶

Dla kobiet w ciąży:

• Informację o zwiększonym ryzyku wystąpienia ciężkich wad wrodzonych w przypadku stosowania pregabaliny w pierwszym trymestrze ciąży²⁷
• Szczegółowe dane o typach wad wrodzonych (układ nerwowy, oko, rozszczepy ustno-twarzowe, drogi moczowe i narządy płciowe)²⁸
• Zalecenie dotyczące konieczności rozważenia alternatywnych metod leczenia²⁹
• Informację o tym, że leczenie pregabaliną można kontynuować tylko wtedy, gdy oczekiwane korzyści dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu³⁰

Dla kobiet karmiących piersią:

• Informację o przenikaniu pregabaliny do mleka kobiecego³¹
• Wyjaśnienie, że nie jest znany wpływ pregabaliny na organizm karmionego dziecka³²
• Pomoc w podjęciu decyzji o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu leczenia pregabaliną, z uwzględnieniem korzyści dla dziecka i matki³³

Informacje o płodności:

• Wyjaśnienie, że brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność kobiet³⁴
• Informację, że w badaniach u mężczyzn nie stwierdzono wpływu na ruchliwość plemników po 3 miesiącach stosowania wysokiej dawki pregabaliny (600 mg/dobę)³⁵
• Dane z badań na zwierzętach wskazujące na niekorzystny wpływ na rozród zarówno u samic, jak i samców³⁶