Wpływ pregabaliny na płodność, ciążę i laktację

Pregabalina (Pregabalin Reddy) wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w zależności od jej sytuacji klinicznej.¹

Antykoncepcja u kobiet w wieku rozrodczym

Podczas leczenia pregabaliną konieczne jest, aby kobiety w wieku rozrodczym stosowały skuteczną metodę antykoncepcji. Zalecenie to ma istotne znaczenie ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu, jakie niesie ekspozycja na pregabalinę w okresie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze.²

Pregabalina w okresie ciąży

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ pregabaliny na rozród. Istnieją dowody potwierdzające, że pregabalina przenika przez łożysko u szczurów, a także prawdopodobnie przez łożysko u ludzi.³

Dane kliniczne pochodzące z dużego skandynawskiego badania obserwacyjnego dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa pregabaliny w ciąży. W badaniu tym przeanalizowano ponad 2700 ciąż, w których wystąpiła ekspozycja na pregabalinę w pierwszym trymestrze. Wyniki badania wykazały częstsze występowanie poważnych wad wrodzonych (MCM, ang. major congenital malformation) u dzieci (żywych lub martwo urodzonych) narażonych na działanie pregabaliny w porównaniu do populacji dzieci bez takiej ekspozycji – 5,9% vs 4,1%.⁴

Skorygowany współczynnik zapadalności dla poważnych wad wrodzonych w przypadku ekspozycji na pregabalinę w pierwszym trymestrze wynosił 1,14 (95% CI: 0,96–1,35) w porównaniu z populacją nienarażoną. Wartość ta była nieco wyższa niż w populacjach narażonych na lamotryginę [1,29 (1,01-1,65)] lub duloksetynę [1,39 (1,07–1,82)].⁵

Szczegółowe analizy wykazały podwyższone ryzyko wystąpienia następujących wad rozwojowych:⁶

• Wady rozwojowe układu nerwowego – należy poinformować pacjentkę o potencjalnym wpływie pregabaliny na rozwijający się układ nerwowy płodu
• Wady rozwojowe oka – obejmujące zaburzenia strukturalne i funkcjonalne
• Rozszczepy ustno-twarzowe – dotyczące nieprawidłowości w rozwoju struktur twarzoczaszki
• Wady rozwojowe dróg moczowych i narządów płciowych – mogące prowadzić do zaburzeń funkcji układu moczowo-płciowego

Należy jednak podkreślić, że liczbowo wartości te były niewielkie, a szacunki nieprecyzyjne, co utrudnia jednoznaczną ocenę ryzyka.⁷

W związku z powyższymi danymi, pregabaliny nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że oczekiwane korzyści dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Ocena stosunku korzyści do ryzyka powinna być przeprowadzona indywidualnie dla każdej pacjentki, biorąc pod uwagę jej stan kliniczny oraz alternatywne opcje terapeutyczne.⁸

Pregabalina podczas karmienia piersią

Badania farmakokinetyczne wykazały, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego. Nie ma jednak wystarczających danych na temat potencjalnego wpływu pregabaliny na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią.⁹

W przypadku konieczności stosowania pregabaliny u matki karmiącej piersią, lekarz powinien przeprowadzić szczegółową analizę korzyści i ryzyka, uwzględniając zarówno korzyści z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z leczenia pregabaliną dla matki. Na podstawie tej oceny należy podjąć decyzję o:¹⁰

• Przerwaniu karmienia piersią i kontynuowaniu terapii pregabaliną
• Przerwaniu terapii pregabaliną i kontynuowaniu karmienia piersią
• Zastosowaniu alternatywnej metody leczenia, pozwalającej na kontynuację karmienia piersią

Wpływ pregabaliny na płodność

Dostępne dane dotyczące wpływu pregabaliny na płodność u ludzi są ograniczone. Brak jest wystarczających danych klinicznych na temat wpływu pregabaliny na płodność kobiet.¹¹

W badaniach klinicznych z udziałem zdrowych mężczyzn, którym podawano pregabalinę w dawce 600 mg/dobę przez okres 3 miesięcy, nie stwierdzono żadnego wpływu na ruchliwość plemników. Wynik ten sugeruje, że pregabalina w tej dawce nie wpływa negatywnie na ten aspekt męskiej płodności.¹²

Badania przedkliniczne przeprowadzone na szczurach dostarczają dodatkowych informacji na temat potencjalnego wpływu pregabaliny na płodność:¹³

• U samic szczura wykazano niekorzystny wpływ pregabaliny na rozród
• U samców szczura zaobserwowano niekorzystny wpływ na rozród i rozwój

Należy jednak podkreślić, że znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi nie jest w pełni poznane i wymaga dalszych badań. Dane te należy interpretować z ostrożnością przy ekstrapolacji wyników ze zwierząt na ludzi.¹⁴

Zalecenia dla lekarzy dotyczące poradnictwa

Biorąc pod uwagę powyższe dane, lekarz przepisujący pregabalinę powinien przekazać następujące informacje pacjentkom w zależności od ich sytuacji:

1. Kobiety w wieku rozrodczym:
   • Konieczność stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas leczenia
   • Informacja o potencjalnym ryzyku dla płodu w przypadku zajścia w ciążę
   • Zalecenie konsultacji z lekarzem w przypadku planowania ciąży
2. Kobiety ciężarne:
   • Informacja o zwiększonym ryzyku poważnych wad wrodzonych u dzieci narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży
   • Szczegółowe omówienie potencjalnych rodzajów wad wrodzonych
   • Rozważenie alternatywnych opcji terapeutycznych
   • W przypadku konieczności kontynuacji leczenia – dokładna ocena stosunku korzyści dla matki do ryzyka dla płodu
3. Kobiety karmiące piersią:
   • Informacja o przenikaniu pregabaliny do mleka ludzkiego
   • Brak wystarczających danych na temat bezpieczeństwa dla karmionego dziecka
   • Omówienie opcji: przerwania karmienia piersią, przerwania leczenia lub zastosowania alternatywnej terapii
   • Indywidualna analiza korzyści i ryzyka w każdym przypadku
4. Pacjenci zaniepokojeni wpływem na płodność:
   • Omówienie ograniczonych danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność
   • U mężczyzn – informacja o braku wpływu na ruchliwość plemników przy dawce 600 mg/dobę
   • Wskazanie na potrzebę indywidualnej oceny korzyści i ryzyka