Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Podczas leczenia produktem Linefor (pregabalina) należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne ryzyko dla kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Lekarz prowadzący powinien omówić z pacjentką wszystkie aspekty dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku oraz przekazać szczegółowe informacje o możliwych zagrożeniach i koniecznych środkach ostrożności.¹

Kobiety w wieku rozrodczym

Kluczową informacją, którą należy przekazać kobietom w wieku rozrodczym jest konieczność stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas przyjmowania pregabaliny. Ten wymóg związany jest z potencjalnym ryzykiem dla płodu, dlatego niezbędne jest rygorystyczne przestrzeganie zasad antykoncepcji przez cały okres leczenia.²

Ciąża i ryzyko wad wrodzonych

Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że pregabalina ma toksyczny wpływ na rozród. W badaniach na szczurach udowodniono, że substancja aktywna przenika przez łożysko. Istotne jest, że podobne przenikanie przez barierę łożyskową może występować również u ludzi.³

Dane z dużego badania obserwacyjnego prowadzonego w krajach skandynawskich obejmującego ponad 2700 ciąż, w których doszło do ekspozycji na pregabalinę w pierwszym trymestrze, dostarczyły istotnych informacji na temat bezpieczeństwa. Badanie to wykazało częstsze występowanie poważnych wad wrodzonych (MCM, major congenital malformation) w populacji dzieci (zarówno żywych, jak i martwo urodzonych) eksponowanych na pregabalinę w porównaniu z populacją dzieci nieeksponowanych. Częstość występowania poważnych wad wrodzonych wynosiła 5,9% w grupie eksponowanej na pregabalinę w porównaniu do 4,1% w grupie kontrolnej.⁴

Analiza statystyczna wykazała, że ryzyko poważnych wad wrodzonych w populacji dzieci narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze ciąży było podwyższone w porównaniu z populacją nieeksponowaną. Skorygowany współczynnik zapadalności i 95% przedział ufności wynosił 1,14 (0,96–1,35). Warto podkreślić, że ryzyko to było również wyższe w porównaniu z populacjami eksponowanymi na lamotryginę [współczynnik 1,29 (1,01-1,65)] oraz duloksetynę [współczynnik 1,39 (1,07–1,82)].⁵

Szczegółowa analiza poszczególnych typów wad rozwojowych wykazała zwiększone ryzyko występowania:⁶

• Wad rozwojowych układu nerwowego – obejmujących zaburzenia strukturalne i funkcjonalne ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego
• Wad rozwojowych narządu wzroku – mogących prowadzić do zaburzeń widzenia o różnym nasileniu
• Rozszczepów ustno-twarzowych – w tym rozszczepy podniebienia i wargi
• Wad rozwojowych dróg moczowych i narządów płciowych – mogących mieć poważne konsekwencje dla funkcji wydalniczych i rozrodczych

Należy jednak zaznaczyć, że liczbowo wartości te były niewielkie, a szacunki nieprecyzyjne, co wymaga ostrożnej interpretacji wyników.⁷

Biorąc pod uwagę powyższe dane, produktu leczniczego Linefor nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że oczekiwane korzyści dla matki znacznie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Decyzja ta powinna być podejmowana indywidualnie, po szczegółowej analizie stanu klinicznego pacjentki i możliwych alternatywnych metod leczenia.⁸

Karmienie piersią

Badania farmakokinetyczne potwierdziły, że pregabalina przenika do mleka ludzkiego. Jest to istotna informacja, którą należy przekazać pacjentkom rozważającym karmienie piersią podczas terapii tym lekiem.⁹

Aktualnie nie ma wystarczających danych dotyczących wpływu pregabaliny na organizm noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące lek. Ze względu na brak jednoznacznych danych na temat bezpieczeństwa, decyzja o kontynuowaniu karmienia piersią lub leczenia powinna być podjęta indywidualnie.¹⁰

Decyzja o kontynuacji karmienia piersią podczas leczenia pregabaliną powinna opierać się na dokładnej analizie:

• Korzyści z karmienia piersią dla dziecka – rozważenie aspektów zdrowotnych, immunologicznych i rozwojowych
• Korzyści z leczenia pregabaliną dla matki – ocena stanu klinicznego i możliwości zastosowania alternatywnych metod leczenia

Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką wszystkie aspekty i wspólnie podjąć najbardziej korzystną decyzję dla matki i dziecka.¹¹

Wpływ na płodność

Oceniając wpływ pregabaliny na płodność należy wziąć pod uwagę zarówno dane kliniczne jak i przedkliniczne:¹²

Płodność u kobiet

Aktualnie brak jest danych z badań klinicznych dotyczących wpływu pregabaliny na płodność u kobiet. Ta luka w wiedzy klinicznej powinna być jasno zakomunikowana pacjentkom w wieku rozrodczym rozważającym terapię tym lekiem.¹³

Płodność u mężczyzn

Przeprowadzono badanie kliniczne oceniające wpływ pregabaliny na ruchliwość plemników u zdrowych mężczyzn. Uczestnikom podawano pregabalinę w wysokiej dawce 600 mg na dobę przez okres 3 miesięcy. Po tym czasie nie stwierdzono żadnego istotnego wpływu na ruchliwość plemników, co sugeruje brak bezpośredniego negatywnego wpływu na ten parametr płodności męskiej.¹⁴

Dane z badań przedklinicznych

Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych dostarczyły istotnych informacji na temat potencjalnego wpływu pregabaliny na płodność:

• Badania na samicach szczura wykazały niekorzystny wpływ pregabaliny na rozród
• Badania na samcach szczura wykazały niekorzystny wpływ zarówno na rozród, jak i rozwój

Należy podkreślić, że obecnie nie jest w pełni poznane znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi. Lekarz powinien jednak uwzględnić te informacje podczas rozmowy z pacjentami planującymi posiadanie potomstwa.¹⁵