transporter LAT1

Transporter LAT1 (Large neutral Amino acid Transporter 1), znany również jako SLC7A5, jest białkiem transportowym należącym do rodziny transporterów aminokwasów heterodimetrycznych. Odgrywa kluczową rolę w transporcie dużych obojętnych aminokwasów, takich jak leucyna, izoleucyna, walina, fenyloalanina, tyrozyna, tryptofan, metionina i histydyna, przez błonę komórkową.

LAT1 funkcjonuje jako heterodimer, tworząc kompleks z glikoproteiną CD98 (znana również jako 4F2hc lub SLC3A2). Ta struktura umożliwia transport aminokwasów na zasadzie antyportu – jeden aminokwas jest transportowany do komórki, podczas gdy inny jest wydzielany. Jest to system wymiany bez bezpośredniego zużycia ATP, jednak pośrednio zależny od gradientów jonowych utrzymywanych przez pompy Na+/K+-ATPazy.

W kontekście klinicznym, LAT1 wykazuje podwyższoną ekspresję w wielu typach nowotworów, w tym raku płuc, prostaty, jelita grubego, trzustki oraz glejaka wielopostaciowego. Ta nadekspresja wiąże się z większą agresywnością guza, gorszym rokowaniem i zwiększoną opornością na leczenie. Dzięki tej właściwości transporter LAT1 jest obecnie rozważany jako potencjalny cel terapeutyczny oraz marker diagnostyczny w onkologii.

Inhibitory LAT1 są badane jako potencjalne leki przeciwnowotworowe, które mogą hamować wzrost guza poprzez ograniczenie dostępu do niezbędnych aminokwasów. Ponadto, strukturę LAT1 wykorzystuje się do projektowania proleków oraz systemów dostarczania leków, które mogą wykorzystywać ten transporter do selektywnego kierowania związków aktywnych do komórek nowotworowych.