Interakcje
Norgestymat

Interakcje norgestymatu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Norgestymat, jako składnik złożonego hormonalnego środka antykoncepcyjnego (w preparacie Elin występujący w dawce 250 mikrogramów w połączeniu z 35 mikrogramami etynyloestradiolu), może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Interakcje te mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i/lub wystąpienia krwawień śródcyklicznych, a także wpływać na działanie innych jednocześnie stosowanych produktów leczniczych.¹

Leki wpływające na norgestymat

Mechanizm wielu interakcji wynika z indukcji enzymów mikrosomalnych przez niektóre leki, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych. Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach leczenia, osiągając maksimum po kilku tygodniach stosowania leku indukującego enzymy. Należy pamiętać, że efekt ten może utrzymywać się do około 4 tygodni po zakończeniu terapii lekiem indukującym.²

Postępowanie przy interakcjach

W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy mikrosomalne, kobiety powinny tymczasowo używać dodatkowej, mechanicznej lub innej metody antykoncepcji oprócz doustnego środka antykoncepcyjnego zawierającego norgestymat. Dodatkowe zabezpieczenie antykoncepcyjne jest konieczne przez cały okres stosowania leku indukującego oraz przez 28 dni po jego odstawieniu.³

Dla pacjentek stosujących długotrwale leki indukujące enzymy wątrobowe zaleca się rozważenie zmiany metody antykoncepcji na inną, skuteczną niehormonalną metodę.⁴

Leki zwiększające klirens doustnych środków antykoncepcyjnych

Poniższe produkty lecznicze mogą zmniejszać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających norgestymat poprzez indukcję enzymów:⁵

• Leki przeciwdrgawkowe: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat, okskarbazepina, topiramat
• Leki przeciwinfekcyjne: ryfampicyna, gryzeofulwina
• Leki stosowane w leczeniu HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz
• Inne: bozentan
• Produkty roślinne: preparaty zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)

⁶

Leki wpływające na klirens hormonalnych środków antykoncepcyjnych

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie norgestymatu (np. w preparacie Elin) z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, włączając połączenia z inhibitorami HCV. Interakcje te mogą powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu, co w niektórych przypadkach ma znaczenie kliniczne.⁷

Przepisując środki antykoncepcyjne zawierające norgestymat pacjentkom stosującym jednocześnie leki przeciwko HIV/HCV, należy uwzględnić potencjalne interakcje i odpowiednie zalecenia. W przypadku wątpliwości, u kobiet podczas terapii inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy zaleca się stosowanie dodatkowej, mechanicznej metody antykoncepcji.⁸

Leki wpływające na wchłanianie norgestymatu

Produkty lecznicze zwiększające motorykę przewodu pokarmowego, jak np. metoklopramid, mogą zmniejszać wchłanianie hormonów zawartych w doustnych środkach antykoncepcyjnych, w tym norgestymatu. Podobnie, leczenie węglem aktywnym będzie ograniczać wchłanianie hormonów steroidowych.⁹

Wpływ norgestymatu na inne leki

Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające norgestymat mogą wpływać na farmakokinetykę innych jednocześnie stosowanych leków. Obserwuje się dwa główne mechanizmy interakcji:¹⁰

Leki, których stężenie w osoczu może wzrosnąć

Mechanizm interakcji opiera się na zahamowaniu aktywności enzymu CYP przez norgestymat i etynyloestradiol. Dotyczy to następujących leków:¹¹

• Cyklosporyna – immunosupresant stosowany w transplantologii i chorobach autoimmunologicznych
• Prednizolon – glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym
• Teofilina – lek bronchodylatacyjny stosowany w astmie i POChP

¹²

Leki, których stężenie w osoczu może się zmniejszyć

W wyniku pobudzenia procesu glukuronidacji przez norgestymat i etynyloestradiol, może dojść do zmniejszenia stężeń niektórych leków, na przykład:¹³

• Lamotrygina – lek przeciwpadaczkowy

¹⁴

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne interakcje farmakodynamiczne występują między norgestymatem (w połączeniu z etynyloestradiolem) a lekami stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). Podczas badań klinicznych zaobserwowano, że u pacjentek otrzymujących produkty lecznicze zawierające etynyloestradiol (w tym złożone preparaty antykoncepcyjne) jednocześnie z terapią skojarzoną przeciwko HCV (ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez) znacząco częściej występowało zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) ponad pięciokrotnie przekraczające górną granicę normy.¹⁵

Podobne zwiększenie aktywności AlAT obserwowano również u pacjentek stosujących leki zawierające etynyloestradiol podczas terapii skojarzonej glekaprewirem z pibrentaswirem lub sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem.¹⁶

Z tego powodu pacjentka przyjmująca preparat zawierający norgestymat i etynyloestradiol musi zmienić metodę antykoncepcji na alternatywną (np. antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi wyżej schematami przeciwwirusowymi. Powrót do stosowania złożonego środka antykoncepcyjnego możliwy jest po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej.¹⁷

Wpływ na badania laboratoryjne

Stosowanie norgestymatu w połączeniu z etynyloestradiolem może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym:¹⁸

• Biochemiczne parametry wątroby
• Parametry funkcji tarczycy
• Parametry funkcji nadnerczy
• Parametry czynności nerek
• Stężenia osoczowe białek nośnikowych (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
• Frakcje lipidowe i/lub lipoproteinowe
• Parametry metabolizmu węglowodanów
• Parametry krzepnięcia i fibrynolizy

¹⁹

Należy jednak zaznaczyć, że zmiany te na ogół pozostają w zakresie norm laboratoryjnych, co może nie mieć istotnego znaczenia klinicznego.²⁰

Interakcje norgestymatu z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Elin nie opisano bezpośrednich interakcji między norgestymatem a alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje w tym zakresie. Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy leków, w tym hormonów steroidowych, choć nie wykazano klinicznie istotnych interakcji między etanolem a norgestymatem.

Należy jednak podkreślić, że nadmierne spożycie alkoholu może teoretycznie wpłynąć na skuteczność antykoncepcyjną poprzez zwiększenie ryzyka pominięcia przyjęcia tabletki oraz wywoływanie wymiotów, szczególnie gdy dojdzie do nich w krótkim czasie po zażyciu tabletki.

Z perspektywy klinicznej, u pacjentek stosujących środki antykoncepcyjne zawierające norgestymat nie są wymagane szczególne środki ostrożności związane ze spożywaniem alkoholu, należy jednak zalecać umiarkowane spożycie.

Tabela interakcji norgestymatu z innymi lekami