przewlekła hiperwitaminoza A
Przewlekła hiperwitaminoza A to stan spowodowany długotrwałym, nadmiernym przyjmowaniem witaminy A, prowadzący do jej toksycznego nagromadzenia w organizmie. Najczęściej występuje w wyniku nieuzasadnionej suplementacji dużymi dawkami retinolu (powyżej 25 000 IU dziennie przez miesiące lub lata) lub nadmiernego spożycia podrobów bogatych w witaminę A, szczególnie wątroby.
Objawy przewlekłej hiperwitaminozy A obejmują bóle kostno-stawowe, złamania patologiczne, hiperkalcemię, zaburzenia widzenia, wypadanie włosów, suchość skóry i błon śluzowych, świąd, łuszczenie się skóry, powiększenie wątroby i śledziony. U pacjentów mogą wystąpić bóle głowy, nudności, wymioty oraz objawy przypominające nadciśnienie śródczaszkowe. Charakterystyczne są również zmiany skórne, pseudoguzy mózgu i hepatotoksyczność.
Diagnostyka przewlekłej hiperwitaminozy A opiera się na wywiadzie dotyczącym przyjmowania suplementów lub diety bogatej w witaminę A, objawach klinicznych oraz podwyższonym stężeniu retinolu w surowicy (>100 μg/dL). Badania obrazowe mogą wykazać zmiany kostne, a biopsja wątroby może ujawnić odkładanie się witaminy A w hepatocytach.
Leczenie polega przede wszystkim na zaprzestaniu przyjmowania witaminy A i preparatów ją zawierających. Powrót do zdrowia jest zwykle powolny i może trwać miesiące, a niektóre objawy, szczególnie kostne, mogą utrzymywać się dłużej. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie glikokortykosteroidów i leczenie objawowe. Istotna jest edukacja pacjenta dotycząca bezpiecznego stosowania suplementów witaminowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Retynol – Przedawkowanie
Retynol (witamina A), rozpuszczalny w tłuszczach, stosowany w formie palmitynianu, może wywołać hiperwitaminozę A przy przedawkowaniu. Ostra toksyczność pojawia się po jednorazowym spożyciu dawki >75 000-350 000 j.m. u dzieci i >1 000 000 j.m. u dorosłych. Objawy ostrego zatrucia obejmują bóle głowy, nudności, wymioty, obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, zaburzenia widzenia (szczególnie u dzieci z powodu wzrostu ciśnienia śródczaszkowego), omamy słuchowe, obrzęk tkanek podskórnych, bóle mięśniowo-kostno-stawowe, hiperkalcemię, wybroczyny, nerwowość oraz senność. Charakterystyczne są także zmiany dermatologiczne, takie jak sucha, swędząca skóra, rumieniowe zapalenie skóry, pękanie naskórka ust oraz uogólnione złuszczanie naskórka, które może wystąpić w ciągu 24 godzin od przyjęcia toksycznej dawki.
anoreksja, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, neutropenia, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, omamy słuchowe, osteoporoza, osteoskleroza, ostre zatrucie witaminą A, przewlekła hiperwitaminoza A, retynol, retynolu palmitynian, rumieniowe zapalenie skóry, rzekomy guz mózgu, uszkodzenie wątroby, witamina A, wodogłowie, wybroczyny, zaburzenia krążenia wrotnego, zapalenie dziąseł, zgrubienie podokostnowe, złuszczenie naskórka