Przeciwwskazania stosowania leku Neotigason. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Preparat Neotigason zawierający acytretynę w dawce 10 mg lub 25 mg dostępny w postaci kapsułek, jest lekiem z grupy retynoidów, którego stosowanie wiąże się z szeregiem istotnych przeciwwskazań, które bezwzględnie należy uwzględnić przed włączeniem terapii. W celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta, należy dokładnie przeanalizować wszystkie okoliczności wykluczające możliwość stosowania tego leku.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Neotigason jest nadwrażliwość na substancję czynną acytretynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przeciwwskazanie dotyczy również nadwrażliwości na inne retynoidy. Warto zaznaczyć, że preparat zawiera glukozę jako substancję pomocniczą (16,4 mg w kapsułce 10 mg oraz 41 mg w kapsułce 25 mg), co może mieć znaczenie dla niektórych grup pacjentów.²

Teratogenność acytretyny – bezwzględne przeciwwskazania dla kobiet w ciąży i kobiet w wieku rozrodczym

Acytretyna jest substancją wysoce teratogenną, dlatego bezwzględnie nie wolno jej stosować u kobiet, które są w ciąży. To samo przeciwwskazanie dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, jeśli nie stosują one skutecznych metod zapobiegania ciąży. Skuteczna antykoncepcja powinna być stosowana przez 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres terapii oraz przez 3 lata po zakończeniu leczenia acytretyną.³

Karmienie piersią

Stosowanie acytretyny jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią. Ze względu na właściwości lipofilne retynoidy mogą przenikać do mleka matki, co stwarza ryzyko dla karmionego dziecka.⁴

Zaburzenia funkcji narządów wewnętrznych

Neotigason jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Acytretyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, a jej zaburzona funkcja może prowadzić do zwiększenia stężenia leku w organizmie i nasilenia działań niepożądanych.⁵

Podobnie, ciężkie zaburzenia czynności nerek stanowią przeciwwskazanie do stosowania acytretyny. Zaburzona funkcja nerek może prowadzić do kumulacji leku i jego metabolitów w organizmie.⁶

Zaburzenia gospodarki lipidowej

Przewlekle zwiększone stężenie lipidów w osoczu stanowi przeciwwskazanie do terapii acytretyną. Lek może nasilać hiperlipidemię, a u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami gospodarki lipidowej zwiększa się ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.⁷

Przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych

Istnieje kilka istotnych przeciwwskazań wynikających z potencjalnych interakcji acytretyny z innymi lekami:

• Jednoczesne stosowanie z tetracyklinami jest przeciwwskazane, gdyż takie połączenie może spowodować wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i rozwój objawów rzekomego guza mózgu.⁸
• Jednoczesne stosowanie z metotreksatem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko zapalenia wątroby. Ta interakcja została potwierdzona dla etretynatu (związku macierzystego acytretyny), ale ze względu na podobieństwo chemiczne przeciwwskazanie dotyczy również acytretyny.⁹
• Jednoczesne stosowanie z preparatami zawierającymi witaminę A lub z innymi retynoidami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia hiperwitaminozy A. Kumulacja retynoidów może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla tej grupy leków.¹⁰

Inne uwagi kliniczne

Należy pamiętać, że kapsułki Neotigason zawierają glukozę jako substancję pomocniczą (16,4 mg w kapsułce 10 mg oraz 41 mg w kapsułce 25 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy.¹¹

Z uwagi na potencjalne ryzyko poważnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem acytretyny, decyzja o włączeniu leczenia powinna być podejmowana po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka i po wykluczeniu wszystkich przeciwwskazań.