Właściwości farmakokinetyczne
Neotigason 25 mg
Neotigason, zawierający acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1-4 godziny oraz średnią biodostępnością około 60% (zakres 36-95%), która jest istotnie zwiększana przez podanie podczas posiłku. Acytretyna wykazuje wysoką lipofilność i silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, co umożliwia jej penetrację do tkanek oraz przenikanie przez barierę łożyskową i do mleka matki. Metabolizm obejmuje izomeryzację do teratogennego cis-acytretyny, glukuronidację oraz odłączenie łańcucha bocznego. Okres półtrwania acytretyny wynosi około 50 godzin (maksymalnie do 96 godzin), a jej metabolitu cis-acytretyny około 60 godzin (maksymalnie do 123 godzin), co przekłada się na całkowitą eliminację (>99%) w ciągu 36 dni po zakończeniu terapii. Wydalanie odbywa się wyłącznie w postaci metabolitów, w równych proporcjach z moczem i żółcią.
Właściwości farmakokinetyczne leku Neotigason
Neotigason zawierający substancję czynną acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego metabolizm i działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z podziałem na najważniejsze procesy farmakokinetyczne.1
Wchłanianie
Acytretyna osiąga maksymalne stężenie w osoczu stosunkowo szybko, w czasie od 1 do 4 godzin po doustnym przyjęciu kapsułki. Istotnym czynnikiem wpływającym na wchłanianie leku jest przyjmowanie go podczas posiłku, co znacząco zwiększa jego biodostępność. Po pojedynczej dawce doustnej biodostępność wynosi średnio około 60%, należy jednak zwrócić uwagę na znaczną zmienność międzyosobniczą – u poszczególnych pacjentów wartość ta może wahać się w szerokim zakresie od 36% do 95%.2
Dystrybucja
Acytretyna wykazuje silne właściwości lipofilne, dzięki czemu z łatwością penetruje do tkanek organizmu. Charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, przekraczającym 99%. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że substancja ta przenika przez barierę łożyskową w ilościach, które mogą prowadzić do wywoływania wad rozwojowych płodu. Ze względu na znaczną lipofilność można również założyć, że acytretyna przechodzi w istotnych ilościach do mleka matki, co ma kluczowe znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet karmiących piersią.3
Metabolizm
Procesy metaboliczne acytretyny w organizmie obejmują kilka szlaków. Główne przemiany obejmują:
- Izomeryzację do 13-cis-izomeru (cis-acytretyny)
- Glukuronidację
- Odłączenie części łańcucha bocznego
Powstający w wyniku izomeryzacji metabolit – cis-acytretyna – również wykazuje działanie teratogenne, co ma istotne znaczenie kliniczne.4
Wydalanie
Badania kliniczne przeprowadzone u pacjentów w szerokim przedziale wiekowym (21-70 lat) wykazały, że okres półtrwania acytretyny w fazie eliminacji wynosi około 50 godzin. W przypadku głównego metabolitu – cis-acytretyny – okres ten jest dłuższy i wynosi około 60 godzin. Należy podkreślić, że zaobserwowano przypadki znacznie wydłużonego okresu półtrwania, wynoszącego dla acytretyny do 96 godzin, a dla cis-acytretyny nawet do 123 godzin. Przyjmując liniowy model eliminacji, można oszacować, że ponad 99% substancji jest wydalane z organizmu w ciągu 36 dni po zakończeniu długotrwałej terapii. Stężenia zarówno acytretyny, jak i cis-acytretyny w osoczu obniżają się poniżej progu czułości metod oznaczania (<6 ng/ml) w ciągu 36 dni od zakończenia leczenia.5
Acytretyna jest wydalana z organizmu wyłącznie w postaci metabolitów, w równych proporcjach z moczem i z żółcią.6
Interakcja z alkoholem – szczególne ostrzeżenie
Istotną klinicznie interakcją farmakokinetyczną jest reakcja acytretyny z alkoholem. Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie acytretyny i spożywanie alkoholu może prowadzić do tworzenia się etretynatu. Jest to szczególnie istotne ze względu na silne działanie teratogenne etretynatu oraz jego wyjątkowo długi okres półtrwania w fazie eliminacji, wynoszący 120 dni. Z tego powodu konieczne jest stosowanie skutecznych metod zapobiegania ciąży przez 3 lata po zakończeniu leczenia acytretyną.7
| Parametr farmakokinetyczny | Acytretyna | Cis-acytretyna (metabolit) | Etretynat (powstaje przy spożyciu alkoholu) |
|---|---|---|---|
| Tmax (czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia) | 1-4 godziny | – | – |
| Biodostępność (średnia) | 60% (zakres 36-95%) | – | – |
| Wiązanie z białkami osocza | >99% | – | – |
| T1/2 (okres półtrwania) | 50 godzin (maksymalnie do 96 godzin) | 60 godzin (maksymalnie do 123 godzin) | 120 dni |
| Czas do całkowitej eliminacji (>99%) | 36 dni | – | |
| Drogi wydalania | Z moczem i żółcią w równych ilościach, wyłącznie jako metabolity | – | |
| Działanie teratogenne | Tak | Tak | Silne |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania