działanie wykrztuśne
Działanie wykrztuśne (ekspektoracyjne) to mechanizm mający na celu usunięcie wydzieliny z dróg oddechowych poprzez jej odkrztuszanie. Jest to kluczowy proces w fizjologicznej obronie dróg oddechowych oraz ważny element terapii wielu schorzeń układu oddechowego.
Leki o działaniu wykrztuśnym można podzielić na sekretolityki (rozrzedzające wydzielinę oskrzelową) oraz sekretomotoryki (zwiększające ruchomość rzęsek nabłonka oskrzelowego). Do najczęściej stosowanych substancji należą: ambroksol, bromheksyna, acetylocysteina, erdosteina oraz wyciągi roślinne (np. z bluszczu, tymianku, pierwiosnka).
W praktyce klinicznej działanie wykrztuśne wykorzystuje się w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń dróg oddechowych, takich jak zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydoza czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. Leki wykrztuśne pomagają usunąć nadmiar śluzu, ułatwiają oczyszczanie dróg oddechowych oraz mogą zwiększać skuteczność antybiotykoterapii.
Należy pamiętać, że łączenie leków wykrztuśnych z przeciwkaszlowymi jest zazwyczaj nieuzasadnione, ponieważ hamowanie odruchu kaszlowego może utrudniać efektywne odkrztuszanie wydzieliny upłynnionej przez leki wykrztuśne. W przypadku uporczywego, nieproduktywnego kaszlu, właściwsze może być zastosowanie leków przeciwkaszlowych, a nie wykrztuśnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej (Extractum fluidum aquosum ex Plantaginis lanceolatae L., folii) w preparacie Flegatussin występuje w postaci wyciągu 1:3, w łącznej ilości 36 g na 100 g syropu (wraz z kwiatami dziewanny), co odpowiada 2,35 g wyciągu na 5 ml syropu. Jego główne działanie farmakodynamiczne polega na łagodzeniu podrażnień błon śluzowych jamy ustnej i gardła w przebiegu stanów zapalnych dróg oddechowych, szczególnie w nieżytach, gdzie błony śluzowe są narażone na uszkodzenia i podrażnienia. Wyciąg ten wspomaga regenerację tkanek i zmniejsza dyskomfort pacjenta, pełniąc funkcję osłonową i przeciwzapalną.
aparat rzęskowy, bromoheksyna, depolimeryzacja polisacharydów, drzewo oskrzelowe, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, jama ustna i gardło, komórka gruczołowa, kwiat dziewanny, lepkość wydzieliny oskrzelowej, nieżyt, obojętny polisacharyd, odruch wykrztuśny, podrażnienie błony śluzowej, reakcja zapalna błony śluzowej, schorzenie dróg oddechowych, stan zapalny dróg oddechowych, surfaktant, wyciąg z babki lancetowatej, wydzielina oskrzelowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Gripex Pro Mucus 250 mg + 100 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Gripex Pro MUCUS występuje w formie tabletek powlekanych, zawierających trzy substancje czynne: paracetamol 250 mg o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, gwajafenezynę 100 mg jako środek wykrztuśny oraz fenylefryny chlorowodorek 5 mg, który działa obkurczająco na błonę śluzową nosa. Tabletki są białe, podłużne, z oznaczeniem PGP, przeznaczone do podawania doustnego. Skład pomocniczy obejmuje powidon, celulozę mikrokrystaliczną oraz kwas stearynowy, natomiast otoczka zawiera hypromelozę (Methocel E5 i E15) oraz glikol polietylenowy, co zapewnia odpowiednią strukturę i elastyczność powłoki.
celuloza mikrokrystaliczna, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie wykrztuśne, fenylefryny chlorowodorek, gwajafenezyna, hypromeloza, kwas stearynowy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, paracetamol, powidon, przechowywanie leków, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, utylizacja leków, zmniejszenie przekrwienia błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Entus Max 30 mg/5 ml
Entus Max w formie syropu zawiera ambroksolu chlorowodorek w dawce 30 mg/5 ml i jest wskazany jako leczenie wspomagające w ostrych i przewlekłych schorzeniach układu oddechowego charakteryzujących się nadmierną produkcją gęstej, lepkiej wydzieliny oskrzelowej. Wskazania obejmują ostre zapalenie oskrzeli, zapalenie krtani oraz przewlekłe jednostki takie jak rozedma płuc, astma oskrzelowa, rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydoza i przewlekłe zapalenie oskrzeli. Ambroksol działa mukolitycznie i wykrztuśnie, zmniejszając lepkość śluzu i ułatwiając jego transport oraz eliminację, co jest kluczowe w poprawie oczyszczania dróg oddechowych i zmniejszeniu ryzyka infekcji oraz pogorszenia wymiany gazowej.
alkohol etylowy, ambroksolu chlorowodorek, astma oskrzelowa, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, glikol propylenowy, kwas benzoesowy, mukowiscydoza, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, ostre zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedma płuc, rozstrzenia oskrzeli, sorbitol, wydzielina oskrzelowa, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie krtani, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apipulmol (0,09 g + 2 g)/100 g
Apipulmol to syrop o działaniu wykrztuśnym, zawierający 2 g sulfogwajakolu oraz 90 mg amonu chlorku na 100 g preparatu, co odpowiada 260 mg sulfogwajakolu i 12 mg amonu chlorku w 10 ml dawce. Substancja czynna sulfogwajakol, będąca solą potasową kwasu sulfonowego, ulega rozpadowi do gwajakolu, który zmniejsza lepkość wydzieliny oskrzelowej, ułatwiając jej odkrztuszanie. Dodatkowo gwajakol poprawia komfort pacjenta poprzez redukcję nieprzyjemnego smaku i zapachu wydzieliny oraz wykazuje słabe działanie odkażające, co może wspomagać leczenie infekcji dróg oddechowych. Amonu chlorek działa wspomagająco na efekt wykrztuśny.
amon chlorek, błony śluzowe, drogi oddechowe, działanie odkażające, działanie wykrztuśne, etanol, infekcja dróg oddechowych, klasyfikacja ATC, kwas sulfonowy, namnażanie drobnoustrojów, odkrztuszanie wydzieliny, parahydroksybenzoesan metylu, przewód pokarmowy, substancje pomocnicze, sulfogwajakol, tolerancja żołądkowo-jelitowa, wydzielina oskrzelowa, ziołomiód sosnowy - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparaty zawierające kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) wykazują różnorodny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii. Preparat Bronchisan fix (0,75 g kwiatu lipy/saszetkę) nie posiada specyficznych badań dotyczących wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza na początku terapii. Syrop DEXApico zawiera wyciąg wodny z kwiatu lipy (DER 1:5) w ilości 25 g/100 g i może powodować senność oraz zawroty głowy, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas prowadzenia pojazdów. Preparaty złożone, takie jak Melissed (wyciąg płynny 1:1 z kwiatu lipy w mieszance ziołowej) oraz Pectobonisol (nalewka 1:5, 15 g/100 g, zawartość alkoholu 40-50% V/V), mogą istotnie ograniczać zdolności psychomotoryczne, zwłaszcza ze względu na obecność etanolu i innych składników o działaniu sedatywnym.
dawkowanie leku, działanie przeciwkaszlowe, działanie sedatywne, działanie uspokajające, działanie wykrztuśne, etanol, farmakoterapia, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, interakcja lekowa, kwiat lipy, nalewka, obsługa maszyn, ośrodkowy układ nerwowy, płyn doustny, preparat jednoskładnikowy, preparat złożony, produkt leczniczy, przedawkowanie leku, senność i zawroty głowy, spowolnienie reakcji, sprawność psychomotoryczna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg płynny, wyciąg wodny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Guajazyl 125 mg/5 ml
Preparat Guajazyl w formie syropu zawiera gwajafenezynę w stężeniu 125 mg/5 ml, substancję czynną z grupy leków wykrztuśnych (kod ATC: R05CA03). Gwajafenezyna działa poprzez zwiększenie objętości oraz zmniejszenie lepkości wydzieliny oskrzelowej, co ułatwia jej odkrztuszanie i łagodzi kaszel produktywny. Mechanizm działania nie jest do końca poznany, jednak przypuszcza się, że obejmuje bezpośrednią stymulację gruczołów wydzielniczych dróg oddechowych oraz odruchowe podrażnienie błony śluzowej żołądka, prowadzące do zwiększonego wydzielania śluzu w oskrzelach.
błona śluzowa żołądka, czynnik drażniący, drogi oddechowe, drzewo oskrzelowe, działanie wykrztuśne, efekt wykrztuśny, gruczoł wydzielniczy, gwajafenezyna, kaszel produktywny, lek wykrztuśny, oczyszczanie dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, podanie doustne, syrop, wydzielina oskrzelowa, wydzielina śluzowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Syrop sosnowy złożony Aflofarm (427,7 mg + 64,8 mg + 3,24 mg)/5 ml
Syrop sosnowy złożony Aflofarm to preparat doustny o działaniu wykrztuśnym, rozkurczowym i przeciwkaszlowym, zawierający w standardowej dawce 15 ml wyciąg z cetyny sosnowej (1283,1 mg, DER 1:0,9-1,1, ekstrahowany etanolem 96%), nalewkę z anyżu (194,4 mg, DER 1:4,5-5,5, ekstrahowaną etanolem 70%) oraz fosforan kodeiny (9,72 mg). Dawka 5 ml dostarcza proporcjonalnie mniejsze ilości tych substancji: 427,7 mg, 64,8 mg i 3,24 mg. Syrop zawiera także substancje pomocnicze, takie jak wapnia mleczan pięciowodny, kwas fosforowy rozcieńczony, sacharozę (12 053 mg/15 ml) oraz etanol (1329,6 mg/15 ml), które mogą mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu. Preparat jest dostępny w butelce 125 g z miarką, co umożliwia precyzyjne dawkowanie.
aktywność farmakologiczna, cetyna sosnowa, charakterystyka produktu leczniczego, działanie przeciwkaszlowe, działanie rozkurczowe, działanie wykrztuśne, etanol, fosforan kodeiny, kwas fosforowy, mleczan wapnia, nalewka z anyżu, opakowanie oryginalne, podanie doustne, postać farmaceutyczna, regulator pH, substancja pomocnicza o znanym działaniu, utylizacja produktów leczniczych, uzależnienie od alkoholu, właściwości fizykochemiczne, zakrętka aluminiowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Envil kaszel 30 mg
Envil kaszel, zawierający 30 mg ambroksolu chlorowodorku w tabletce, jest stosowany w leczeniu zaburzeń odkrztuszania wydzieliny z dróg oddechowych. Zalecane dawkowanie dla dorosłych obejmuje fazę początkową: 1 tabletka trzy razy na dobę przez 2-3 dni, a następnie fazę podtrzymującą: 1 tabletka dwa razy na dobę. W przypadku leczenia długotrwałego trwającego ponad 14 dni, dawkę można zmniejszyć do połowy standardowej, dostosowując ją do indywidualnych potrzeb pacjenta. Preparat należy podawać doustnie po posiłku, aby zminimalizować ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego, i unikać stosowania bezpośrednio przed snem ze względu na działanie wykrztuśne, które może zaburzać sen.
ambroksol chlorowodorek, droga podania leku, działanie niepożądane, działanie wykrztuśne, Envil kaszel, faza początkowa leczenia, faza podtrzymująca leczenia, leczenie długotrwałe, nietolerancja laktozy, podrażnienie przewodu pokarmowego, stan ostry, stan przewlekły, stężenie substancji czynnej, tabletka doustna - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg tymiankowy – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg tymiankowy (Thymi extractum) jest składnikiem aktywnym preparatu Tussipect, stosowanego w terapii wykrztuśnej i przeciwkaszlowej. Preparat zawiera 622 mg wyciągu tymiankowego w 5 ml syropu (DER 1:3-5; ekstrahent: mieszanina etanolu 96% (v/v), wody i glicerolu). Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 5 ml syropu 2-3 razy na dobę, z zachowaniem odstępu 6-8 godzin między dawkami, co odpowiada maksymalnej dobowej dawce 15 ml (1866 mg wyciągu tymiankowego). Preparat podaje się doustnie, a precyzyjne dawkowanie zapewnia dołączona miarka lub łyżeczka miarowa. Dzieci poniżej 12 lat nie mają ustalonych zaleceń dawkowania w dostępnej dokumentacji.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hedecton 700 mg/100 ml
Hedecton w postaci syropu o stężeniu 700 mg suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) na 100 ml preparatu jest wskazany jako lek wykrztuśny w leczeniu kaszlu produktywnego, charakteryzującego się odkrztuszaniem wydzieliny. Substancje aktywne, głównie saponiny triterpenowe, wykazują działanie mukolityczne i sekretolityczne, co ułatwia rozrzedzenie i usuwanie śluzu z dróg oddechowych. Preparat jest odpowiedni dla pacjentów od 2 roku życia, w tym dzieci, młodzieży oraz dorosłych, a jego forma syropu sprzyja akceptacji zwłaszcza u najmłodszych. Wyciąg jest otrzymywany metodą ekstrakcji z użyciem 30% etanolu, w proporcji 4-8:1, a obecność maltitolu jako substancji pomocniczej wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją cukrów.
drogi oddechowe, dysfagia, działanie mukolityczne, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, ekstrakcja, Hedera helix, kaszel mokry, kaszel produktywny, kaszel suchy, lek wykrztuśny, lepkość śluzu, maltitol, odkrztuszanie wydzieliny, saponina triterpenowa, śluz w drogach oddechowych, wyciąg z bluszczu pospolitego, wydzielina śluzowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flegamina Classic o smaku miętowym bez cukru 4 mg/5 ml
Flegamina Classic to syrop o smaku miętowym bez cukru, zawierający 4 mg bromoheksyny chlorowodorku w 5 ml preparatu, wskazany do leczenia ostrych i przewlekłych chorób dróg oddechowych z zaburzeniami odkrztuszania i usuwania śluzu. Preparat znajduje zastosowanie w ostrych stanach zapalnych oskrzeli, górnych dróg oddechowych oraz infekcjach wirusowych i bakteryjnych, a także w przewlekłych schorzeniach takich jak POChP, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli i mukowiscydoza. Bromoheksyna działa mukolitycznie i wykrztuśnie, zmniejszając lepkość wydzieliny przez depolimeryzację mukopolisacharydów, zwiększając jej objętość oraz stymulując nabłonek rzęskowy i produkcję surfaktantu płucnego, co ułatwia oczyszczanie dróg oddechowych.
bromoheksyna chlorowodorek, choroby dróg oddechowych, depolimeryzacja mukopolisacharydów, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, infekcja wirusowa, kaszel produktywny, mukowiscydoza, nabłonek rzęskowy, ostre zapalenie oskrzeli, penetracja antybiotyków, POChP, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozstrzenia oskrzeli, suchy kaszel, surfaktant płucny, terapia antybiotykowa, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia odkrztuszania, zapalenie górnych dróg oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Mięta – Wskazania do stosowania
Mięta pieprzowa (Mentha piperita) w postaci nalewki z liści (Menthae piperitae folii tinctura) stanowi kluczowy składnik preparatu Pectobonisol, stosowanego w leczeniu objawów przeziębienia z towarzyszącym kaszlem. Nalewka mięty występuje w stężeniu 1:20, z zawartością 10 g na 100 g preparatu, ekstrahowana w 90% etanolu (V/V). Mięta wykazuje działanie wykrztuśne, przeciwzapalne, łagodzące podrażnienia błony śluzowej gardła oraz efekt chłodzący, co wspomaga oczyszczanie dróg oddechowych i redukcję stanów zapalnych. Preparat jest formułowany jako płyn doustny, co ułatwia dawkowanie i podawanie pacjentom z infekcjami górnych dróg oddechowych.
działanie wykrztuśne, infekcja górnych dróg oddechowych, mięta pieprzowa, nalewka z korzenia lukrecji, nalewka z kwiatostanu lipy, nalewka z liści mięty pieprzowej, objawowe leczenie przeziębienia, płyn doustny, preparat Pectobonisol, przeziębienie z kaszlem, schorzenia dróg oddechowych, sok z ziela babki lancetowatej, stan zapalny błony śluzowej, terapia skojarzona, właściwości przeciwzapalne, wyciąg z ziela tymianku, zawartość etanolu, złożony preparat ziołowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tussipect –
Tussipect w formie tabletek drażowanych jest lekiem złożonym, łączącym działanie wykrztuśne i rozkurczające oskrzela, wskazanym u pacjentów z chorobami układu oddechowego przebiegającymi z utrudnionym odkrztuszaniem wydzieliny. Preparat zawiera efedrynę chlorowodorek (15 mg/tabletkę) o działaniu sympatykomimetycznym, która rozkurcza mięśnie gładkie oskrzeli i zmniejsza przekrwienie błony śluzowej, oraz wyciąg suchy z korzenia lukrecji (60 mg) i sproszkowany korzeń lukrecji (72 mg) o właściwościach wykrztuśnych, przeciwzapalnych i osłaniających. Dodatkowo saponina (12 mg) zwiększa sekrecję w drogach oddechowych, a sodu benzoesan (16,7 mg) pełni funkcję konserwującą i przeciwdrobnoustrojową. Lek jest wskazany w stanach zapalnych dróg oddechowych z zaleganiem wydzieliny, obrzękiem błony śluzowej, skurczach oskrzeli oraz przewlekłych chorobach płuc z zaburzeniami odkrztuszania.
działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie sympatykomimetyczne, działanie wykrztuśne, efedryny chlorowodorek, kaszel mokry, kaszel suchy, komponenta spastyczna, korzeń lukrecji, obrzęk błony śluzowej, przekrwienie błony śluzowej, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekła choroba płuc, redukcja obrzęku, rozkurcz oskrzeli, saponina, schorzenie układu oddechowego, skurcz oskrzeli, sodu benzoesan, stan zapalny dróg oddechowych, utrudnione odkrztuszanie wydzieliny, wyciąg z korzenia lukrecji, zaburzenie odkrztuszania, zatoka przynosowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – HERBAPini (442 mg + 64 mg + 3 mg)/5 ml
HERBAPINI to syrop o składzie (424 mg + 64 mg + 3 mg)/5 ml, zawierający fosforan kodeiny (0,05 g/100 g syropu, 9 mg w dawce 15 ml), wyciąg płynny z pędów sosny (6,6 g/100 g, około 990 mg w dawce 15 ml) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (1 g/100 g, około 150 mg w dawce 15 ml). Preparat jest wskazany do doraźnego stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu suchego, męczącego kaszlu towarzyszącego nieżytom górnych dróg oddechowych, takim jak zapalenie gardła czy krtani. Fosforan kodeiny działa przeciwkaszlowo na ośrodkowy układ nerwowy, natomiast składniki roślinne wykazują działanie wykrztuśne i łagodzące, co pozwala na kontrolę kaszlu bez hamowania odkrztuszania wydzieliny.
działanie przeciwkaszlowe, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, fosforan kodeiny, nalewka z kopru włoskiego, nieżyt górnych dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, ośrodkowy układ nerwowy, przeziębienie, substancja przeciwkaszlowa, suchy męczący kaszel, wyciąg z pędów sosny, zapalenie gardła, zapalenie krtani - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vicks VapoRub –
Vicks VapoRub to maść o działaniu miejscowym i inhalacyjnym, zawierająca lewomentol (2,75 g/100 g), kamforę racemiczną (5,00 g/100 g), olejek eukaliptusowy (1,50 g/100 g) oraz olejek terpentynowy (5,00 g/100 g). Preparat wykazuje działanie chłodzące, przeciwświądowe, miejscowo znieczulające, wykrztuśne, rozgrzewające, przeciwzapalne, antyseptyczne oraz przeciwkaszlowe. Wskazany jest u pacjentów z objawami infekcji górnych dróg oddechowych, takimi jak suchy, drażniący kaszel, katar z obrzękiem błony śluzowej nosa, uczucie zatkanego nosa oraz podrażnienie gardła. Preparat stosowany jest zewnętrznie na skórę klatki piersiowej, pleców lub szyi, co umożliwia powolne uwalnianie substancji czynnych i ich działanie miejscowe oraz inhalacyjne.
działanie antyseptyczne, działanie przeciwświądowe, działanie rozgrzewające, działanie wykrztuśne, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja przeziębieniowa, kamfora racemiczna, kaszel przeziębienia, kaszel suchy, lewomentol, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk błony śluzowej, obrzęk błony śluzowej nosa, olejek cedrowy, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, podrażnienie gardła, przewlekły nieżyt nosa, tymol, udrożnienie nosa, utrudnione oddychanie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Syrop sosnowy złożony Aflofarm (427,7 mg + 64,8 mg + 3,24 mg)/5 ml
Syrop sosnowy złożony Aflofarm to preparat leczniczy przeznaczony do doraźnego stosowania w suchym, męczącym kaszlu związanym z nieżytami górnych dróg oddechowych. Każde 15 ml syropu zawiera 1283,1 mg wyciągu z cetyny sosnowej, 194,4 mg nalewki z anyżu oraz 9,72 mg fosforanu kodeiny, co odpowiada odpowiednio 427,7 mg, 64,8 mg i 3,24 mg na 5 ml produktu. Substancje te wykazują działanie wykrztuśne, rozkurczowe oraz przeciwkaszlowe ośrodkowe, co pozwala na skuteczne łagodzenie uporczywego, suchego kaszlu. W składzie preparatu znajdują się również substancje pomocnicze, takie jak etanol (1329,6 mg/15 ml) oraz sacharoza (12053 mg/15 ml), które należy uwzględnić przy doborze terapii u wybranych pacjentów.
działanie przeciwkaszlowe, działanie rozkurczowe, działanie terapeutyczne, działanie wykrztuśne, fosforan kodeiny, hamowanie odruchu kaszlowego, nalewka z anyżu, nieproduktywny kaszel, nieżyt górnych dróg oddechowych, odruch kaszlowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptory kaszlowe, stan zapalny górnych dróg oddechowych, suchy męczący kaszel, uporczywy suchy kaszel, wyciąg z cetyny sosnowej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg tymiankowy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg tymiankowy (Thymi extractum) stosowany w preparacie Tussipect w stężeniu 622 mg/5 ml (DER 1:3-5) wykazuje wielokierunkowe działanie na układ oddechowy. Mechanizmy obejmują stymulację ruchu nabłonka rzęskowego, co poprawia oczyszczanie dróg oddechowych z wydzieliny i zanieczyszczeń, oraz zwiększenie produkcji śluzu, ułatwiające odkrztuszanie. Dodatkowo wyciąg wykazuje właściwości przeciwbakteryjne, przeciwskurczowe (zmniejszające napięcie mięśni gładkich oskrzeli) oraz przeciwzapalne, co sprzyja łagodzeniu objawów zapalenia błony śluzowej dróg oddechowych. Ekstrahentami są etanol 96% (v/v), woda, glicerol oraz amon wodorotlenek stężony (0,1%).
aktywność farmakologiczna, aktywność przeciwdrobnoustrojowa, chlorowodorek efedryny, drzewo oskrzelowe, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie wykrztuśne, ekstrakt tymianku, górne drogi oddechowe, gruczoły oskrzelowe, infekcja dróg oddechowych, kod ATC, mięśnie gładkie, nabłonek rzęskowy, odkrztuszanie wydzieliny, patogen bakteryjny, saponina, śluz w drogach oddechowych, stan spastyczny oskrzeli, transport rzęskowy, układ oddechowy, właściwości przeciwbakteryjne, współczynnik DER, wyciąg tymiankowy, zapalenie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Gwajfenezyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gwajfenezyna, będąca składnikiem leku Grypolek, wykazuje działanie wykrztuśne, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są niewystarczające. W preparacie Grypolek gwajfenezyna występuje w dawce 200 mg na tabletkę powlekaną, w połączeniu z paracetamolem, pseudoefedryną oraz dekstrometorfanem. Dane toksykologiczne dotyczące paracetamolu wskazują na toksyczność jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne narażenie u ludzi, z obserwowanymi efektami na syntezę DNA i spermatogenezę przy wysokich dawkach u zwierząt doświadczalnych. Dla pozostałych składników, w tym gwajfenezyny, brak jest wystarczających danych literaturowych dotyczących bezpieczeństwa przedklinicznego, co ogranicza pełną ocenę profilu bezpieczeństwa preparatu.
badanie niekliniczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, bromowodorek dekstrometorfanu, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek pseudoefedryny, dane niekliniczne, działanie wykrztuśne, formulacja leku, gwajfenezyna, lek GRYPOLEK, narażenie na lek, profil bezpieczeństwa, stosunek korzyści do ryzyka, synteza DNA, tabletka powlekana, toksyczność leku, zaburzenia spermatogenezy, zanik jąder - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lancetan 648 mg/5 ml
Produkt leczniczy Lancetan w formie syropu zawiera wyciąg płynny z liści babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) w stężeniu 648 mg/5 ml, co odpowiada 10 g wyciągu na 100 g syropu. Wyciąg jest przygotowany w stosunku surowiec:produkt końcowy 1:1-2, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, w tym sacharozę w ilości około 3,9 g na 5 ml oraz etanol w stężeniu 4,0% ÷ 7,0% (V/V). Forma syropu umożliwia odpowiednią aplikację substancji czynnej, co jest istotne w terapii stanów zapalnych dróg oddechowych.
działanie przeciwzapalne, działanie wykrztuśne, liść babki lancetowatej, Plantago lanceolata, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, substancja pomocnicza, syrop, wyciąg z babki lancetowatej, wydzielina dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej dróg oddechowych, zapalenie dróg oddechowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vicks AntiGrip Complex 500 mg + 200 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Vicks AntiGrip Complex zawiera w jednej saszetce 500 mg paracetamolu, 200 mg gwajafenezyny oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku, co zapewnia wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne. Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym, co jest kluczowe w terapii objawowej infekcji górnych dróg oddechowych. Gwajafenezyna wykazuje działanie wykrztuśne, stymulując receptory błony śluzowej żołądka i zwiększając objętość oraz zmniejszając lepkość wydzieliny oskrzelowej, co ułatwia odkrztuszanie i zmniejsza podrażnienie oskrzeli. Fenylefryna chlorowodorek działa jako agonista receptorów α-adrenergicznych, powodując obkurczenie naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa i redukując jej obrzęk, co poprawia drożność dróg nosowych i ułatwia oddychanie.
anilid, aspartam, błona śluzowa żołądka, drogi nosowe, drogi oddechowe, działanie alfa-adrenergiczne, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie wykrztuśne, fenylefryny chlorowodorek, gorączka, gwajafenezyna, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, obrzęk błony śluzowej nosa, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, przekrwienie błony śluzowej nosa, receptor adrenergiczny, rozrzedzanie wydzieliny oskrzelowej, roztwór doustny, stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, synteza prostaglandyn, Vicks AntiGrip Complex, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg suchy z liści bluszczu – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg suchy z liści bluszczu (Hedera helix L, folium), klasyfikowany w kodzie ATC jako R05CA12, wykazuje złożony mechanizm działania na układ oddechowy, łącząc efekty wykrztuśne oraz rozkurczające mięśnie gładkie oskrzeli. Substancja ta zmniejsza częstość i bolesność ataków kaszlu, rozrzedza gęstą wydzielinę oskrzelową oraz ułatwia jej odkrztuszanie, co sprzyja skutecznemu oczyszczaniu dróg oddechowych. Wyciąg łagodzi odruch kaszlowy bez jego całkowitego blokowania, co jest istotne dla bezpieczeństwa terapii, zapobiegając zaleganiu wydzieliny i pogorszeniu stanu pacjenta.
atak kaszlu, drogi oddechowe, działanie wykrztuśne, etanol, gęsta wydzielina, Hedera helix, Hederasal, lek wykrztuśny, mięśnie oskrzeli, odkrztuszanie, odruch kaszlowy, syrop, układ oddechowy, współczynnik przetwarzania surowca, wyciąg z liści bluszczu, wydzielina oskrzelowa, zaburzenia układu oddechowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mucoplant na kaszel bluszcz 1,54 mg/ml
Preparat Mucoplant na kaszel bluszcz w formie syropu zawiera 1,54 mg wyciągu suchego z liści Hedera helix L. na 1 ml, z DER 4-8:1, ekstrakt uzyskany w 30% etanolu. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: dorośli i młodzież powyżej 12 lat przyjmują 15 ml syropu 3 razy na dobę (dobowa dawka wyciągu 69,30 mg), dzieci 6-11 lat 15 ml 2 razy na dobę (46,20 mg), a dzieci 2-5 lat 10 ml 2 razy na dobę (30,80 mg). Produkt jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby brak jest danych klinicznych do ustalenia dawkowania, dlatego wymagana jest konsultacja lekarska lub farmaceutyczna przed zastosowaniem.
- Leksykon substancji czynnych
Pączki sosny – Wskazania do stosowania
Pączki sosny (Pini gemmae) to tradycyjny produkt leczniczy roślinny, stosowany głównie jako lek wspomagający w schorzeniach górnych dróg oddechowych, zwłaszcza w stanach wymagających działania wykrztuśnego. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania, zawierających 100% pączków sosny, co zapewnia czystość substancji czynnej. Działanie wykrztuśne pączków sosny jest umiarkowane, co determinuje ich zastosowanie jako uzupełnienie podstawowej terapii, a nie jako monoterapię. Wskazania obejmują przewlekłe i ostre zapalenia dróg oddechowych z zaleganiem wydzieliny, przewlekłe zapalenie oskrzeli, kaszel produktywny oraz stany po infekcjach górnych dróg oddechowych. Efekt terapeutyczny wymaga systematycznego stosowania i jest oparty na wieloletnim doświadczeniu klinicznym, a nie na szerokich badaniach klinicznych.
biodostępność substancji czynnej, działanie wykrztuśne, fitoterapia, górne drogi oddechowe, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, napar, pączek sosny, Pini gemmae, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozrzedzenie wydzieliny oskrzelowej, stan zapalny dróg oddechowych, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, zaleganie wydzieliny, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dexapini (426 mg + 65 mg + 6,5 mg)/5 ml
DEXAPINI to syrop o działaniu przeciwkaszlowym i wykrztuśnym, zawierający w 5 ml 6,5 mg dekstrometorfanu bromowodorku, który działa ośrodkowo przeciwkaszlowo. Preparat zawiera również wyciąg płynny z pędów sosny (426 mg, DER 1:1,6, ekstrakcja etanolem 90% V/V) oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (65 mg, DER 1:5, ekstrakcja etanolem 70% V/V), które wspomagają działanie wykrztuśne. Syrop zawiera 4 g sacharozy oraz do 7% (m/v) etanolu, co należy uwzględnić u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją sacharozy oraz u osób, u których istotne jest ograniczenie spożycia alkoholu. Preparat jest wzbogacony o kwas fosforowy stężony, wapnia mleczan pięciowodny oraz wodę oczyszczoną jako substancje pomocnicze.
dekstrometorfanu bromowodorek, działanie przeciwkaszlowe, działanie wykrztuśne, etanol, koper włoski, kwas fosforowy, mleczan wapnia, nalewka z kopru włoskiego, nietolerancja sacharozy, niezgodność farmaceutyczna, sacharoza, schorzenia dróg oddechowych, substancja pomocnicza, substancja przeciwkaszlowa, syrop, terapia dróg oddechowych, woda oczyszczona, wyciąg z sosny zwyczajnej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z bluszczu – Przedawkowanie
Wyciąg z bluszczu (Hedera helix L., folium) stosowany jako substancja czynna w preparatach wykrztuśnych może wywołać objawy przedawkowania już przy przekroczeniu zalecanych dawek terapeutycznych. Typowe symptomy obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, oraz objawy neurologiczne, w tym pobudzenie i agresywne zachowanie. Przedawkowanie definiuje się jako przyjęcie więcej niż trzech dawek preparatu Helituspan na dobę lub dawki dwukrotnie przekraczającej zalecaną dawkę dobową w przypadku Herbion na kaszel mokry. Przykładowo, dawka 1,8 g surowca roślinnego (odpowiadająca 6 tabletkom Hederasal MAX zawierającym 52,5 mg wyciągu na tabletkę, 7-10 pastylkom Herbion na kaszel mokry z 35 mg wyciągu na pastylkę lub około 36 ml syropu Strepsils Natur kaszel mokry z 8,25 mg wyciągu/ml) u czteroletniego dziecka wywołała agresję i biegunkę, co podkreśla ryzyko szczególnie w populacji pediatrycznej.
agresywne zachowanie, biegunka, charakterystyka produktu leczniczego, dawka dobowa, dawka jednorazowa, dawka terapeutyczna, dolegliwość gastryczna, działanie niepożądane, działanie wykrztuśne, leczenie objawowe, leczenie wspomagające, monitorowanie stanu pacjenta, nudność, objaw neurologiczny, objaw niepożądany, objawy przewodu pokarmowego, pacjent pediatryczny, płukanie żołądka, pobudzenie, pobudzenie ruchowe, populacja pediatryczna, preparat przeciwkaszlowy, przekroczenie dawki, przewód pokarmowy, surowiec roślinny, syrop, toksyczność, układ nerwowy, węgiel aktywny, wyciąg suchy, wyciąg z bluszczu, wymioty - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Herdripsan 7 mg/ml
Herdripsan to syrop zawierający 7 mg suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) na 1 ml, uzyskanego ekstrakcją w 30% etanolu w stosunku surowiec:produkt końcowy 5-7,5:1. Preparat wykazuje działanie wykrztuśne, ułatwiając oddzielenie i usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych, co czyni go wskazanym w leczeniu kaszlu produktywnego, zwłaszcza gdy pacjent ma trudności z odkrztuszaniem. Syrop ma brązowawą barwę, charakterystyczny cytrynowy zapach i jest łatwy do dawkowania, co jest korzystne dla pacjentów z problemami w połykaniu tabletek.
działanie wykrztuśne, Hedera helix, kaszel produktywny, mokry kaszel, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, odkrztuszanie wydzieliny, produkt leczniczy roślinny, sorbitol ciekły, środek wykrztuśny, wyciąg z bluszczu pospolitego, wydzielina oskrzelowa, wytwarzanie śluzu, zapalenie dróg oddechowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gastrovit TraviComplex –
Gastrovit TraviComplex to preparat zawierający złożony wyciąg płynny (0,5:1) z sześciu surowców roślinnych: kory dębu, kory wierzby, ziela szałwii, bylicy boże drzewko, tymianku oraz krwawnika, w proporcjach 2/2/2/2/1/1. Substancje czynne obejmują garbniki, salicynę, olejki eteryczne (m.in. tymol, karwakrol, tujol), flawonoidy oraz laktony seskwiterpenowe. Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie farmakologiczne, w tym ściągające (denaturacja białek błon śluzowych, zmniejszenie przepuszczalności naczyń), przeciwzapalne (hamowanie cyklooksygenazy, redukcja mediatorów zapalnych), przeciwbakteryjne (działanie na bakterie Gram+ i Gram- przez destabilizację błon komórkowych) oraz rozkurczowe (zmniejszenie napięcia mięśni gładkich przewodu pokarmowego). Rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest 70% etanol, a zawartość etanolu w produkcie wynosi 60-70% (V/V), co wpływa na stabilizację i biodostępność składników aktywnych.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biodostępność, błona śluzowa, cyklooksygenaza, cyneol, denaturacja białek, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie ściągające, działanie wykrztuśne, garbnik, kwas elagowy, kwas fenolowy, kwas galusowy, lakton seskwiterpenowy, mediator stanu zapalnego, mięsień gładki, olejek eteryczny, przewód pokarmowy, salicylan, tujon, tymol, właściwość przeciwzapalna, wyciąg płynny, związek biologicznie czynny, związek flawonoidowy - Leksykon substancji czynnych
Porost islandzki – Wskazania do stosowania
Porost islandzki (Cetraria islandica) jest składnikiem preparatów złożonych o ugruntowanej pozycji w tradycyjnej medycynie europejskiej, wykorzystywanym głównie w terapii schorzeń układu oddechowego i krążenia. Preparaty takie jak Padma 28 Formuła (zawierająca 40 mg sproszkowanej plechy porostu na kapsułkę) oraz Pectosol (koncentrat z wyciągiem w proporcji 7:30 części) stosowane są w celu wspomagania układu immunologicznego, profilaktyki nawracających infekcji górnych dróg oddechowych, łagodzenia stanów zapalnych gardła, krtani i oskrzeli oraz ułatwiania odkrztuszania zalegającej wydzieliny. Padma 28 Formuła jest szczególnie wskazana u pacjentów z przewlekłymi infekcjami i objawami niewydolności krążenia (uczucie ciężkich nóg, zimne kończyny, mrowienie, skurcze łydek), natomiast Pectosol zaleca się w ostrych stanach zapalnych z utrudnionym odkrztuszaniem, z uwzględnieniem zawartości etanolu 57-63% V/V, co jest istotne u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.
Cetraria islandica, choroba wątroby, choroba z przeziębienia, chromanie przestankowe, działanie wykrztuśne, interakcja lekowa, nawracająca infekcja górnych dróg oddechowych, niewydolność krążenia, obniżona odporność, porost islandzki, produktywny kaszel, przewlekła niewydolność żylna, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, schorzenie naczyniowe, stan zapalny górnych dróg oddechowych, układ immunologiczny, utrudnione odkrztuszanie, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie mikrokrążenia, zalegająca wydzielina, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sal Ems factitium –
Preparat Sal Ems factitium to lek wykrztuśny i alkalizujący, którego głównym składnikiem aktywnym jest wodorowęglan sodu (318,150 mg w jednej tabletce musującej o masie 450 mg). Mechanizm działania opiera się na alkalizacji wydzieliny oskrzelowej, co prowadzi do jej upłynnienia i ułatwia odkrztuszanie. Preparat zawiera także inne sole mineralne, takie jak bromek sodu (0,045 mg), fosforan sodu bezwodny (0,225 mg), chlorek sodu (121,500 mg), siarczan sodu bezwodny (4,050 mg) oraz siarczan potasu (6,030 mg), które synergistycznie wspomagają funkcje układu oddechowego poprzez regulację równowagi elektrolitowej, utrzymanie osmotyczności oraz zwiększenie objętości wydzieliny śluzowej.
bromek sodu, chlorek sodu, działanie alkalizujące, działanie mukoaktywne, działanie wykrztuśne, fosforan sodu bezwodny, roztwór wodny, Sal Ems factitium, schorzenia układu oddechowego, sekrecja śluzu, siarczan potasu, siarczan sodu bezwodny, sole mineralne, sztuczna sól emska, układ oddechowy, upłynnienie śluzu, wodorowęglan sodu, wydzielanie śluzu, wydzielina dróg oddechowych, wydzielina oskrzelowa, zaburzenia odkrztuszania - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mucoplant na kaszel bluszcz 1,54 mg/ml
Mucoplant na kaszel bluszcz to roślinny preparat wykrztuśny w formie syropu, zawierający 1,54 mg/ml standaryzowanego wyciągu suchego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), pozyskiwanego ekstrakcją z użyciem 30% etanolu (DER 4-8:1). Syrop jest wskazany do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat w leczeniu kaszlu produktywnego (mokrego), gdzie ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny dróg oddechowych. Preparat charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa i skutecznością, a jego skład obejmuje także maltitol (400 mg/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi. Mucoplant nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 roku życia.
Mechanizm działania preparatu opiera się na właściwościach wykrztuśnych wyciągu z liści bluszczu, który wspomaga naturalny odruch kaszlowy i ułatwia usuwanie śluzu w przebiegu infekcji dróg oddechowych, zapalenia oskrzeli oraz przewlekłego kaszlu mokrego. Wskazaniem do stosowania jest kaszel produktywny wymagający efektywnego odkrztuszania, przy czym nie należy hamować odruchu kaszlowego, gdyż jest on kluczowy dla oczyszczenia dróg oddechowych. Preparat stanowi alternatywę dla syntetycznych leków wykrztuśnych, co może być istotne dla pacjentów preferujących terapię roślinną. Zaleca się stosowanie zgodnie z zaleceniami dawkowania dla danej grupy wiekowej.
bluszcz pospolity, działanie wykrztuśne, etanol, Hedera helix, infekcja dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, lek wykrztuśny, oczyszczanie dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, odruch kaszlowy, przewlekły kaszel, roślinny produkt leczniczy, środek wykrztuśny, wyciąg suchy z liści bluszczu, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Interakcje leku – Mucosolvan inhalacje 15 mg/2 ml
Produkt leczniczy Mucosolvan inhalacje (15 mg/2 ml, roztwór do nebulizacji) zawierający ambroksolu chlorowodorek cechuje się stosunkowo bezpiecznym profilem interakcji farmakologicznych. Najistotniejszą klinicznie interakcją jest jednoczesne stosowanie z lekami przeciwkaszlowymi (np. kodeina i jej pochodne), które hamują odruch kaszlowy, co w połączeniu z działaniem wykrztuśnym ambroksolu utrudnia efektywne odkrztuszanie upłynnionego śluzu z drzewa oskrzelowego, dlatego takie połączenie jest przeciwwskazane. Produkt zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,45 mg/2 ml) jako substancję pomocniczą, co wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami podawanymi w formie nebulizacji ze względu na potencjalne interakcje farmaceutyczne.
ambroksolu chlorowodorek, chlorek benzalkoniowy, choroby układu oddechowego, drzewo oskrzelowe, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, interakcja farmaceutyczna, kodeina, lek mukolityczny, lek przeciwkaszlowy, Mucosolvan, odkrztuszanie śluzu, ośrodkowy układ nerwowy, penetracja antybiotyków, roztwór do nebulizacji, substancja pomocnicza, tkanka płucna, układ oddechowy, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z bluszczu – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) jest substancją czynną wielu preparatów stosowanych w terapii chorób układu oddechowego, klasyfikowanym w grupie leków wykrztuśnych (kod ATC R05CA12). Mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak badania przedkliniczne in vitro i in vivo wskazują na trzy główne właściwości farmakodynamiczne: działanie wykrztuśne ułatwiające odkrztuszanie, działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie oskrzeli oraz działanie mukolityczne rozrzedzające gęstą wydzielinę. Wyciąg pozyskiwany jest jako suchy ekstrakt o współczynniku DER 4-8:1 lub 5-7,5:1, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego.
badania przedkliniczne, choroby układu oddechowego, drogi oddechowe, Drug Extract Ratio, działanie mukolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, in vitro, in vivo, kaszel mokry, kod ATC, lek przeciwkaszlowy, lek wykrztuśny, mechanizm działania, mięśnie gładkie oskrzeli, schorzenia oskrzelowo-płucne, właściwości farmakodynamiczne, współczynnik ekstraktowy, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tussipect –
Tussipect to lek w formie tabletek drażowanych, zawierający 15 mg efedryny chlorowodorku, 60 mg wyciągu suchego z korzenia lukrecji (DER 5-9:1), 72 mg sproszkowanego korzenia lukrecji, 12 mg saponiny oraz 16,7 mg sodu benzoesanu. Substancje te działają synergistycznie, zapewniając efekt rozszerzenia oskrzeli, wykrztuśny oraz ułatwiający odkrztuszanie i upłynnianie wydzieliny oskrzelowej. Tabletki drażowane poprawiają walory organoleptyczne i chronią substancje czynne przed czynnikami zewnętrznymi. Preparat jest dostępny w opakowaniach po 20 tabletek (2 blistry po 10 sztuk), przechowywany w temperaturze do 25°C, z okresem ważności 3 lata od daty produkcji. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych między składnikami leku, co gwarantuje stabilność chemiczną i biologiczną preparatu.
cukrzyca, działanie sympatykomimetyczne, działanie wykrztuśne, efedryny chlorowodorek, kontrola glikemii, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja aspiryny, nietolerancja fruktozy, niezgodność farmaceutyczna, reakcja alergiczna, rozszerzanie oskrzeli, saponina, schorzenia dróg oddechowych, sodu benzoesan, tabletka drażowana, Tussipect, właściwości przeciwgrzybicze, wyciąg z korzenia lukrecji, wydzielina oskrzelowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Sulfogwajakol – Właściwości farmakokinetyczne
Sulfogwajakol wykazuje dobrą biodostępność po podaniu doustnym, co potwierdzają dane z preparatów takich jak Apipulmol, Thiocodin, Apitussic i Herbapect. Po wchłonięciu z przewodu pokarmowego ulega powolnej hydrolizie w jelitach do wolnego gwajakolu, który następnie wchłania się do krwiobiegu i jest dystrybuowany do dróg oddechowych. Metabolit ten jest wydalany przez drogi oddechowe, gdzie drażni błonę śluzową oskrzeli, wywołując odruch wykrztuśny, co stanowi podstawę działania terapeutycznego sulfogwajakolu w leczeniu kaszlu produktywnego. W preparacie Thiocodin obecność kodeiny fosforanu wpływa na farmakokinetykę, z maksymalnym stężeniem we krwi osiąganym w ciągu 1-2 godzin i działaniem przeciwkaszlowym utrzymującym się do 4-8 godzin. Kodeina jest metabolizowana w wątrobie i wydalana z moczem głównie w postaci glukuronianów.
biodostępność, błona śluzowa oskrzeli, działanie przeciwkaszlowe, działanie wykrztuśne, efekt terapeutyczny, efekt wykrztuśny, glukuronian, gwajakol, hydroliza w jelitach, interakcja farmakokinetyczna, kaszel produktywny, mechanizm działania farmakologicznego, odkrztuszanie wydzieliny, odruch wykrztuśny, pierwiosnek lekarski, przewód pokarmowy, schorzenie dróg oddechowych, sulfogwajakol, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z tymianku - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) jest substancją czynną o działaniu wykrztuśnym, stosowaną w preparacie Hedelix w formie syropu o stężeniu 40 mg/5 ml, zawierającym 0,8 g wyciągu na 100 ml. Ekstrakcja odbywa się przy użyciu rozpuszczalnika składającego się z etanolu 96% (V/V), glikolu propylenowego i wody w proporcjach 45:2:53 m/m/m, z współczynnikiem ekstraktu 2,2-2,9:1. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: dorośli i osoby starsze przyjmują 5 ml 3 razy na dobę (15 ml/dobę), dzieci 6-11 lat 2,5 ml 4 razy na dobę (10 ml/dobę), dzieci 2-5 lat 2,5 ml 3 razy na dobę (7,5 ml/dobę), natomiast stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane. W przypadku utrzymujących się objawów powyżej 7 dni konieczna jest konsultacja lekarska celem weryfikacji terapii lub rozpoznania.
dawkowanie wyciągu, działanie niepożądane, działanie wykrztuśne, etanol 96%, glikol propylenowy, Hedera helix, klarowny roztwór, podziałka, produkt leczniczy, przyrząd dozujący, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, strzykawka dozująca, substancja aktywna, substancja czynna, syrop Hedelix, współczynnik ekstraktu, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Interakcje leku – Ambroksol Hasco 30 mg/5 ml
Ambroksol Hasco (30 mg/5 ml, syrop) wykazuje działanie mukolityczne i wykrztuśne, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej uwagi w kontekście interakcji farmakologicznych. Najistotniejszą klinicznie interakcją jest przeciwwskazane jednoczesne podawanie z lekami przeciwkaszlowymi (np. kodeina, dekstrometorfan), które hamują odruch kaszlowy, co może prowadzić do niebezpiecznego zalegania wydzieliny w drogach oskrzelowych i pogorszenia stanu pacjenta. Poza tym, badania nie wykazały istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami, w tym antybiotykami, lekami przeciwzapalnymi czy bronchodilatatorami, które mogą być stosowane jednocześnie, a nawet wykazują potencjalnie korzystny synergizm działania (np. rozszerzenie oskrzeli ułatwiające odkrztuszanie). Preparat zawiera 30 mg ambroksolu chlorowodorku w 5 ml syropu, co jest istotne przy ocenie dawkozależnych interakcji.
ambroksolu chlorowodorek, antybiotyk, bronchodilatator, drogi oddechowe, drogi oskrzelowe, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, lek mukolityczny, lek przeciwkaszlowy, lek przeciwzapalny, lek rozszerzający oskrzela, odkrztuszanie, odruch kaszlowy, polipragmazja, przenikanie antybiotyków, rozszerzenie oskrzeli, sorbitol ciekły, tkanka płucna, wydzielina oskrzelowa, zaleganie wydzieliny, zastój wydzieliny - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Terpina, stosowana w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg wodzianu terpinu na tabletkę, wykazuje działanie wykrztuśne i wykrztuśne. Preparat ten zawiera również paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Wskazania do stosowania leku powinny uwzględniać potencjalne działania niepożądane, w szczególności zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Producent zaleca, aby pacjenci, u których wystąpią zawroty głowy, powstrzymali się od wykonywania czynności wymagających koncentracji, co jest istotne ze względu na ryzyko związane z działaniem terpinowego wodzianu oraz innych składników preparatu na ośrodkowy układ nerwowy.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tussipect (4,35 mg + 622 mg + 1,43 mg)/5 ml
Profil bezpieczeństwa przedklinicznego syropu Tussipect (622 mg wyciągu tymiankowego, 4,35 mg chlorowodorku efedryny oraz 1,43 mg saponiny na 5 ml) opiera się na toksykologii poszczególnych składników, gdyż nie przeprowadzono dedykowanych badań dla całego preparatu. Analiza danych przedklinicznych, obejmująca badania farmakologiczne, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, nie wykazała istotnych zagrożeń przy stosowaniu zgodnym z zalecanym dawkowaniem i środkami ostrożności. Wyciąg tymiankowy jest ekstrahowany mieszaniną etanolu 96% (v/v), wody i glicerolu, natomiast saponina wykazuje działanie wykrztuśne.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg suchy z liści bluszczu – Działania niepożądane
Wyciąg suchy z liści bluszczu (Hedera helix L, folium), stosowany m.in. w preparacie Hederasal (430,55 mg wyciągu suchego na 100 g produktu, DER 4-8:1), wykazuje udokumentowane działanie wykrztuśne. Jednakże jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, których częstość występowania określono jako „nieznaną” z powodu ograniczonych danych epidemiologicznych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka, prawdopodobnie wynikające z drażniącego wpływu saponin triterpenowych na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Objawy te mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, szczególnie u pacjentów pediatrycznych, geriatrycznych oraz z chorobami współistniejącymi, co wymaga monitorowania stanu klinicznego podczas terapii.
araliowate, bąbel pokrzywkowy, biegunka, duszność, działanie wykrztuśne, Hedera helix, MedDRA, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, obrzęk krtani, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, saponiny triterpenowe, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg suchy z liści bluszczu, wymioty, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka skórna, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem preparatu Herbapect, w którym występuje w postaci nalewki 1:5 ekstrahowanej 70% etanolem (V/V). W 5 ml syropu znajduje się 349 mg nalewki z korzenia pierwiosnka. Stosowanie tej substancji jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na korzeń pierwiosnka lub inne składniki preparatu, u chorych z astmą oskrzelową niezależnie od postaci i stadium choroby oraz u dzieci z przebytym ostrym krupem (ostrym zapaleniem krtani). Ponadto, preparat zawiera 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu w 5 ml syropu, oraz 5291,25 mg sorbitolu ciekłego (3504,924 mg czystego sorbitolu), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, chorobami OUN, kobiet w ciąży i karmiących oraz u osób z nietolerancją fruktozy.
alkoholizm, astma oskrzelowa, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba układu oddechowego, choroba wątroby, choroby dróg oddechowych, działanie przeciwkaszlowe, działanie wykrztuśne, korzeń pierwiosnka lekarskiego, nadwrażliwość, nietolerancja fruktozy, padaczka, reakcja nadwrażliwości, sorbitol ciekły, sulfogwajakol, układ oddechowy, wyciąg z tymianku, zapalenie krtani