Wskazania do stosowania
Kwiat bzu czarnego

Wskazania do stosowania kwiatu bzu czarnego – wprowadzenie

Kwiat bzu czarnego (Sambucus nigra L., flos) jest cenioną substancją czynną wykorzystywaną w preparatach leczniczych o ugruntowanej pozycji w tradycyjnej farmakoterapii. Preparaty zawierające tę substancję są stosowane głównie w schorzeniach dróg oddechowych oraz stanach związanych z przeziębieniem. Właściwości lecznicze kwiatu bzu czarnego znalazły zastosowanie zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych.¹

Zastosowanie kwiatu bzu czarnego w monoterapii

W monoterapii, kwiat bzu czarnego występuje w postaci ziół do zaparzania w saszetkach. Standardowa dawka tego surowca to 1-2 g na saszetkę. Głównym wskazaniem do stosowania jest łagodzenie wczesnych objawów przeziębienia. Tradycja stosowania tej substancji czynnej sięga wielu lat, co potwierdza jej skuteczność w łagodzeniu pierwszych symptomów infekcji górnych dróg oddechowych.²

Kwiat bzu czarnego w preparatach złożonych

Zastosowanie w leczeniu objawów przeziębienia

Kwiat bzu czarnego jest składnikiem wielu preparatów złożonych dedykowanych leczeniu objawów przeziębienia. Jednym z takich preparatów jest Pyrosal, który w postaci syropu zawiera wyciąg płynny złożony m.in. z kwiatu bzu czarnego (30% składu wyciągu) obok liścia podbiału, kwiatu lipy i kory wierzby. Produkt ten jest zalecany jako środek pomocniczy w stanach podgorączkowych w przebiegu stanów zapalnych, głównie górnych dróg oddechowych. Skuteczność preparatu opiera się na długim okresie stosowania i doświadczeniu klinicznym.³

Podobnie Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja zawiera w składzie kwiat bzu czarnego (3,0 części w wyciągu płynnym) wraz z kwiatem dziewanny, kwiatem lipy i korą wierzby. Wskazania do stosowania tego preparatu obejmują tradycyjne użycie jako łagodny środek napotny w niewysokiej gorączce występującej w przebiegu przeziębienia. Dodatkowo, preparat może być stosowany pomocniczo w przebiegu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych przebiegających z kaszlem, gorączką i bólem gardła.⁴

Zastosowanie w stanach zapalnych zatok przynosowych

Szczególnym wskazaniem do stosowania preparatów zawierających kwiat bzu czarnego są stany zapalne zatok przynosowych. Sinupret w postaci kropli doustnych i tabletek drażowanych zawiera w swoim składzie kwiat bzu czarnego obok korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka z kielichem, ziela szczawiu i ziela werbeny. Preparat ten jest wskazany wspomagająco w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych zatok. Skuteczność produktu opiera się na długim okresie stosowania i doświadczeniu.⁵

Z kolei Sinupret extract w postaci tabletek drażowanych zawiera wyciąg suchy złożony m.in. z kwiatu bzu czarnego. Preparat ten jest wskazany do stosowania u dorosłych w leczeniu ostrych niepowikłanych stanów zapalnych zatok przynosowych (ostrego niepowikłanego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych) z objawami takimi jak katar, niedrożność nosa, ból głowy, ból lub uczucie rozpierania twarzy.⁶

Substancje towarzyszące w preparatach z kwiatem bzu czarnego

W dostępnych na rynku preparatach złożonych kwiat bzu czarnego występuje najczęściej w kombinacji z następującymi substancjami roślinnymi:

• Kwiat lipy (Tilia spp., flos) – wzmacnia działanie napotne
• Kora wierzby (Salix spp., cortex) – działa przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie
• Korzeń goryczki (Gentiana lutea L., radix) – wykazuje działanie sekretolityczne
• Kwiat pierwiosnka (Primula veris L./Primula elatior (L.) Hill., flos) – działa wykrztuśnie
• Ziele werbeny (Verbena officinalis L., herba) – wspomaga działanie przeciwzapalne
• Kwiat dziewanny (Verbascum spp., flos) – wykazuje działanie łagodzące podrażnienia

^7
8
9

Porównanie preparatów zawierających kwiat bzu czarnego

Warunki stosowania kwiatu bzu czarnego

Wskazania do stosowania produktów zawierających kwiat bzu czarnego obejmują następujące sytuacje kliniczne, w których lekarz może zalecić pacjentowi ich stosowanie:

1. Wczesne etapy przeziębienia – pacjentom z pierwszymi objawami przeziębienia można zalecić stosowanie preparatów z kwiatem bzu czarnego w monoterapii¹⁰
2. Stany podgorączkowe w przebiegu infekcji – pacjentom z niewysoka gorączką towarzyszącą przeziębieniu zaleca się syropy złożone zawierające kwiat bzu czarnego^{11 12}
3. Ostre i przewlekłe zapalenie zatok przynosowych – w przypadku pacjentów z objawami zapalenia zatok wskazane jest stosowanie preparatów złożonych dedykowanych tym schorzeniom^{13 14}
4. Stany zapalne górnych dróg oddechowych z towarzyszącym kaszlem i bólem gardła – pomocniczo w kompleksowym leczeniu tych stanów¹⁵

Podsumowanie wskazań do stosowania kwiatu bzu czarnego

Kwiat bzu czarnego jest wartościową substancją czynną o ugruntowanej pozycji w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. Pacjentom można polecić jego stosowanie w następujących sytuacjach:

• W monoterapii – przy pierwszych objawach przeziębienia
• W preparatach złożonych – w zależności od dominujących objawów:
  • Przy gorączce i stanach podgorączkowych – syropy z dodatkiem kwiatu lipy i kory wierzby
  • Przy zapaleniu zatok przynosowych – preparaty dedykowane tym schorzeniom
  • Przy kompleksowych objawach infekcji górnych dróg oddechowych (katar, kaszel, ból gardła) – preparaty złożone o szerokim spektrum działania

^{16
17
18
19
20}