Przeciwwskazania stosowania
Asparagina

Przeciwwskazania stosowania asparaginy

Asparagina jest aminokwasem stosowanym w lecznictwie, zarówno jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego (Aminoplasmal Hepa-10%), jak i w postaci enzymu L-asparaginazy (kryzantaspaza w preparacie Crisantaspase Porton Biopharma). Przeciwwskazania do stosowania tej substancji różnią się w zależności od postaci i wskazań terapeutycznych.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających asparaginę jest potwierdzona nadwrażliwość na tę substancję lub jakikolwiek inny składnik preparatu. W przypadku produktu Crisantaspase Porton Biopharma, który zawiera kryzantaspazę (L-asparaginazę pochodzącą z Erwinia chrysanthemi), stwierdzona w wywiadzie ciężka nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jego stosowania. Podobnie w przypadku Aminoplasmalu Hepa-10%, gdzie asparagina występuje jako jeden ze składników mieszaniny aminokwasów.^{3 4}

Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Preparaty zawierające asparaginę, jak Aminoplasmal Hepa-10%, są przeciwwskazane u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów. W takich przypadkach podanie asparaginy może prowadzić do nasilenia zaburzeń metabolicznych i pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.⁵

Niestabilność układu krążenia

Stosowanie preparatów zawierających asparaginę jest przeciwwskazane w stanach niestabilności układu krążenia ze stanem zagrożenia życia, w tym we wstrząsie. Podanie preparatu Aminoplasmal Hepa-10% w takich okolicznościach mogłoby dodatkowo obciążyć układ krążenia i prowadzić do pogorszenia stanu pacjenta.⁶

Hipoksja i kwasica metaboliczna

Preparaty z asparaginą w składzie, takie jak Aminoplasmal Hepa-10%, nie powinny być stosowane u pacjentów z hipoksją oraz kwasicą metaboliczną. Stany te mogą ulegać nasileniu po podaniu preparatu i prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.⁷

Niewydolność nerek i serca

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających asparaginę jest ciężka niewydolność nerek bez leczenia nerkozastępczego oraz niewyrównana niewydolność serca. W przypadku Aminoplasmalu Hepa-10%, podanie preparatu w tych stanach może prowadzić do nasilenia objawów niewydolności narządowej i pogorszenia stanu pacjenta. Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest również występowanie ostrego obrzęku płuc.⁸

Zaburzenia równowagi elektrolitów i płynów

Preparaty zawierające asparaginę nie powinny być podawane pacjentom z zaburzeniami równowagi elektrolitów i płynów. Podanie Aminoplasmalu Hepa-10% w takich przypadkach może nasilić istniejące zaburzenia i prowadzić do poważnych powikłań.⁹

Ograniczenia wiekowe

Preparat Aminoplasmal Hepa-10% zawierający asparaginę jednowodną jest przeciwwskazany u noworodków, niemowląt i małych dzieci poniżej 2 lat. Skład aminokwasów, w tym asparaginy, nie jest odpowiednio dostosowany do specyficznych potrzeb metabolicznych tej grupy wiekowej.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

W przypadku preparatu Crisantaspase Porton Biopharma, zawierającego kryzantaspazę (L-asparaginazę), ciężkie zaburzenia czynności wątroby stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do jego stosowania. Enzymatyczna aktywność L-asparaginazy może prowadzić do nasilenia dysfunkcji wątroby i poważnych powikłań metabolicznych.¹¹

Zapalenie trzustki

Preparaty zawierające L-asparaginazę (kryzantaspazę), takie jak Crisantaspase Porton Biopharma, są przeciwwskazane u pacjentów z:

• występującym w przeszłości lub obecnie ciężkim zapaleniem trzustki związanym z wcześniejszym leczeniem L-asparaginazą
• występującym obecnie zapaleniem trzustki niezwiązanym z leczeniem L-asparaginazą

¹²

Podanie preparatu poza wskazaniami

W przypadku preparatu Aminoplasmal Hepa-10%, ze względu na swój specyficzny skład aminokwasowy, w tym zawartość asparaginy jednowodnej, podanie go ze wskazań innych niż zalecane może prowadzić do istotnych zaburzeń metabolicznych. Preparat ten powinien być stosowany zgodnie z zatwierdzonymi wskazaniami, a użycie go w innych sytuacjach klinicznych może wiązać się z ryzykiem powikłań metabolicznych.¹³

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie asparaginy

Wywiad alergiczny

Pacjentom z historią reakcji nadwrażliwości na preparaty zawierające asparaginę lub kryzantaspazę należy odradzić ponowne stosowanie tych substancji. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku osób, które wcześniej doświadczyły reakcji alergicznych na inne enzymy stosowane w terapii, zwłaszcza inne formy L-asparaginazy.^{14 15}

Wcześniejsze epizody zapalenia trzustki

Pacjentom, którzy w przeszłości doświadczyli zapalenia trzustki związanego z leczeniem L-asparaginazą, należy kategorycznie odradzić ponowne stosowanie preparatów zawierających ten enzym, jak Crisantaspase Porton Biopharma. Ryzyko nawrotu zapalenia trzustki, potencjalnie o ciężkim przebiegu, jest w takich przypadkach znacząco podwyższone. Podobnie, pacjentom z aktualnie trwającym zapaleniem trzustki, niezależnie od jego przyczyny, nie należy podawać preparatów z L-asparaginazą.¹⁶

Stany niewydolności narządowej

Preparaty zawierające asparaginę należy odradzić:

• Pacjentom z ciężką niewydolnością nerek bez wdrożonego leczenia nerkozastępczego
• Osobom z niewyrównaną niewydolnością serca
• Pacjentom z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby
• W przypadkach ostrego obrzęku płuc

^{17 18}

Niestabilność kliniczna

Stosowanie preparatów z asparaginą należy odradzić w stanach:

• Niestabilności hemodynamicznej, szczególnie we wstrząsie
• Hipoksji
• Kwasicy metabolicznej
• Zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej

¹⁹

Genetyczne zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Pacjentom z rozpoznanymi wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów należy odradzić stosowanie preparatów zawierających asparaginę, jak Aminoplasmal Hepa-10%. W takich przypadkach podanie zewnętrznych aminokwasów może zakłócić i tak już zaburzone szlaki metaboliczne.²⁰

Pacjenci pediatryczni poniżej 2 lat

Lekarz powinien odradzić stosowanie preparatu Aminoplasmal Hepa-10% u pacjentów pediatrycznych poniżej 2 roku życia – noworodków, niemowląt i małych dzieci. Skład aminokwasowy tego preparatu, w tym zawartość asparaginy jednowodnej, nie jest dostosowany do specyficznych potrzeb metabolicznych w tej grupie wiekowej i może prowadzić do zaburzeń metabolicznych.²¹

Stosowanie poza zatwierdzonymi wskazaniami

Lekarz powinien odradzić stosowanie preparatów zawierających asparaginę poza zatwierdzonymi wskazaniami. W przypadku Aminoplasmalu Hepa-10%, jego specyficzny skład aminokwasowy, w tym obecność asparaginy jednowodnej, może powodować istotne zaburzenia metaboliczne, jeśli preparat zostanie zastosowany niezgodnie z przeznaczeniem.²²