Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dekslanzoprazol, składnik aktywny produktu leczniczego Dexilant, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków. W poniższym opracowaniu przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące tych interakcji, które zostały ustalone na podstawie badań przeprowadzonych wyłącznie u dorosłych pacjentów.¹

Metabolizm dekslanzoprazolu i jego wpływ na inne leki

W metabolizmie dekslanzoprazolu uczestniczą głównie dwa enzymy cytochromu P450: CYP2C19 i CYP3A4. Ta droga metaboliczna ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych.²

Wpływ innych produktów leczniczych na dekslanzoprazol

Produkty lecznicze, które wpływają na aktywność enzymów metabolizujących dekslanzoprazol, mogą zmieniać jego stężenie w osoczu i potencjalnie modyfikować skuteczność terapeutyczną:

• Inhibitory CYP2C19 (np. fluwoksamina) mogą znacząco zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na dekslanzoprazol, co może prowadzić do nasilenia działania leku i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.³
• Induktory CYP2C19 i CYP3A4 (jak ryfampicyna czy preparaty zawierające ziele dziurawca) mogą powodować zmniejszenie stężenia dekslanzoprazolu w osoczu, co potencjalnie obniża skuteczność terapeutyczną produktu Dexilant.⁴
• Sukralfat i leki zobojętniające kwas solny w żołądku mogą obniżać biodostępność dekslanzoprazolu. Z tego powodu zaleca się zachowanie odstępu czasowego – dekslanzoprazol należy przyjmować co najmniej godzinę po zastosowaniu tych preparatów.⁵

Wpływ dekslanzoprazolu na inne produkty lecznicze

Dekslanzoprazol, poprzez zmianę pH soku żołądkowego, może wpływać na wchłanianie wielu leków. Ponadto może oddziaływać na metabolizm innych substancji leczniczych:⁶

• Inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir) – nie zaleca się jednoczesnego podawania z dekslanzoprazolem, ponieważ ich wchłanianie zależy od kwaśnego pH żołądka. Znaczące zmniejszenie ich biodostępności może prowadzić do nieskuteczności terapii przeciwwirusowej.⁷
• Azole przeciwgrzybicze i erlotynib – wchłanianie ketokonazolu, itrakonazolu i erlotynibu wymaga kwaśnego środowiska żołądka. Dekslanzoprazol, zmniejszając kwasowość, może obniżać ich stężenie do poziomów subterapeutycznych, dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania tych leków.⁸
• Digoksyna – podczas jednoczesnego stosowania dekslanzoprazolu i digoksyny może dojść do zwiększenia stężenia digoksyny w osoczu. Wymaga to monitorowania stężenia digoksyny oraz ewentualnej modyfikacji dawkowania na początku i pod koniec terapii dekslanzoprazolem.⁹
• Takrolimus – dekslanzoprazol może zwiększać stężenie takrolimusu (substratu izoenzymu CYP3A i glikoproteiny P) w osoczu, szczególnie u pacjentów po przeszczepach ze średnim i wolnym metabolizmem przez CYP2C19. Zaleca się kontrolowanie stężenia takrolimusu przy rozpoczynaniu i kończeniu leczenia dekslanzoprazolem.¹⁰
• Warfaryna – chociaż badania kliniczne nie wykazały znaczących różnic w farmakokinetyce warfaryny i wartościach INR przy jednoczesnym stosowaniu z dekslanzoprazolem, istnieją doniesienia o możliwym zwiększeniu wartości INR i wydłużeniu czasu protrombinowego. Zaleca się monitorowanie pacjentów, szczególnie przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii dekslanzoprazolem.¹¹
• Klopidogrel – jednoczesne stosowanie dekslanzoprazolu (60 mg raz na dobę) i klopidogrelu (75 mg) może zmniejszać ekspozycję na aktywny metabolit klopidogrelu (zmniejszenie AUC o około 9% i Cmax o około 27%). Nie stwierdzono jednak klinicznie istotnego wpływu na farmakodynamikę klopidogrelu, dlatego nie ma konieczności modyfikacji dawki klopidogrelu przy jednoczesnym stosowaniu produktu Dexilant.¹²
• Metotreksat – jednoczesne stosowanie inhibitorów pompy protonowej, w tym dekslanzoprazolu, z metotreksatem (szczególnie w dużych dawkach) może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu i/lub jego metabolitu hydroksymetotreksatu w surowicy, potencjalnie powodując toksyczność. U pacjentów otrzymujących duże dawki metotreksatu zaleca się rozważenie tymczasowego przerwania leczenia dekslanzoprazolem.¹³

Inne istotne informacje o interakcjach

Badania in vitro wykazały, że dekslanzoprazol prawdopodobnie nie hamuje izoenzymów CYP: 1A1, 1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2D6, 2E1 i 3A4. Nie oczekuje się więc klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.¹⁴

Badania in vivo potwierdziły brak wpływu dekslanzoprazolu na farmakokinetykę fenytoiny (substrat CYP2C9) i teofiliny (substrat CYP1A2). Chociaż badania in vitro sugerowały potencjalne hamowanie CYP2C19, badania u pacjentów nie wykazały wpływu dekslanzoprazolu na farmakokinetykę diazepamu (substrat CYP2C19).¹⁵

Badania in vitro wykazały też, że lanzoprazol (związek macierzysty dekslanzoprazolu) może hamować aktywność glikoproteiny P (P-gp), istotnego białka transportowego. Podobnego efektu można oczekiwać przy stosowaniu dekslanzoprazolu, choć jego znaczenie kliniczne nie zostało jeszcze ustalone.¹⁶

Nie wykazano klinicznie istotnych interakcji między dekslanzoprazolem a niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, chociaż nie przeprowadzono szczegółowych badań tych potencjalnych interakcji.¹⁷

Interakcje dekslanzoprazolu z alkoholem

Chociaż w dostępnych danych klinicznych brak bezpośrednich informacji dotyczących interakcji dekslanzoprazolu z alkoholem, należy mieć na uwadze, że jednoczesne spożywanie alkoholu może mieć wpływ na działanie tego leku. Alkohol może drażnić błonę śluzową żołądka i nasilać dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, co mogłoby potencjalnie zmniejszać skuteczność leczenia.

Ponadto, alkohol może wpływać na aktywność enzymów wątrobowych, w tym CYP3A4, które uczestniczą w metabolizmie dekslanzoprazolu. Chociaż bezpośrednich danych na temat takiej interakcji brak, zaleca się ostrożność oraz unikanie spożywania alkoholu podczas terapii produktem Dexilant, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby.

Pacjenci powinni być świadomi, że niektóre napoje alkoholowe, szczególnie wino czy piwo, mogą nasilać wydzielanie kwasu żołądkowego, co może wpływać na efekt terapeutyczny inhibitorów pompy protonowej, w tym dekslanzoprazolu.

Tabela interakcji dekslanzoprazolu z innymi produktami leczniczymi