pralidoksym z atropiną

Pralidoksym z atropiną to kombinacja leków stosowana jako antidotum w zatruciach fosforoorganicznymi środkami owadobójczymi oraz bojowymi środkami trującymi (np. sarin, tabun). Pralidoksym reaktywuje cholinoesterazę zablokowaną przez związki fosforoorganiczne, przywracając jej aktywność enzymatyczną, podczas gdy atropina działa jako antagonista receptorów muskarynowych, blokując efekty nadmiernej stymulacji cholinergicznej.

Mechanizm działania tej kombinacji opiera się na komplementarnych właściwościach obu substancji. Pralidoksym (należący do grupy oksymów) wiąże się z kompleksem fosforoorganicznym-cholinoesterazą i odłącza inhibitor od enzymu, co nazywane jest „reaktywacją enzymu”. Atropina natomiast blokuje receptory muskarynowe, zmniejszając objawy parasympatykotyczne, takie jak nadmierne wydzielanie śluzu w drogach oddechowych, bradykardia czy skurcz oskrzeli.

W praktyce klinicznej pralidoksym z atropiną stosuje się w postaci gotowych zestawów do natychmiastowego podania domięśniowego (np. w formie autostrzykawek). Najlepsze efekty terapeutyczne osiąga się przy podaniu w ciągu pierwszych minut od ekspozycji na substancję fosforoorganiczną. Skuteczność pralidoksymu maleje z czasem upływającym od zatrucia, ze względu na zjawisko „starzenia się” kompleksu enzym-inhibitor, co prowadzi do nieodwracalnego zahamowania cholinoesterazy.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl