Przedawkowanie
Indywidualny Zestaw Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05 Autostrzykawka Atropina: 2 mg/2 ml Autostrzykawka Diazepam: 10 mg/2 ml Autostrzykawka Pralidoksym + Atropina: 600 mg/2 ml + 2 mg/2 ml

Przedawkowanie składników Indywidualnego Zestawu Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05, zawierających atropinę (2 mg/2 ml), diazepam (10 mg/2 ml) oraz pralidoksym w połączeniu z atropiną (600 mg/2 ml + 2 mg/2 ml), stanowi poważne zagrożenie kliniczne. Atropina wywołuje objawy antycholinergiczne, takie jak suchość jamy ustnej, tachykardia, zaburzenia neurologiczne, a w ciężkich przypadkach niewydolność oddechową i krążeniową. Diazepam może powodować depresję OUN, zaburzenia krążeniowo-oddechowe, śpiączkę oraz objawy neurologiczne, w tym dezorientację i dyzartrię. Pralidoksym wywołuje objawy ze strony OUN i układu pokarmowego, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów zatrucia bojowymi środkami trującymi. Diagnostyka różnicowa wymaga szczegółowej oceny klinicznej i monitorowania parametrów życiowych.

Przedawkowanie leku: Indywidualny Zestaw Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05

Przedawkowanie poszczególnych składników Indywidualnego Zestawu Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05 stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. W skład zestawu wchodzą autostrzykawki zawierające atropinę, diazepam oraz połączenie pralidoksymu z atropiną, których przedawkowanie wywołuje charakterystyczne zespoły objawów klinicznych z potencjalnie zagrażającymi życiu konsekwencjami.1

Przedawkowanie atropiny siarczanu

Atropina zawarta w autostrzykawce w dawce 2 mg/2 ml może w przypadku przedawkowania powodować szereg objawów antycholinergicznych zarówno obwodowych, jak i ośrodkowych. Objawy przedawkowania narastają wraz z przyjętą dawką, a w ciężkich przypadkach mogą prowadzić do niewydolności oddechowej i krążeniowej.2

W przypadku przedawkowania atropiny leczenie powinno być wdrożone natychmiast. W ciężkich przypadkach zatrucia konieczne jest podanie fizostygminy dożylnie, domięśniowo lub podskórnie w dawce od 1 mg do 4 mg. Ze względu na szybką eliminację leku z organizmu dawkę fizostygminy można powtarzać. Należy pamiętać o utrzymaniu odpowiedniej wentylacji oraz podaży płynów. W przypadku wystąpienia silnego światłowstrętu zaleca się umieszczenie pacjenta w zaciemnionym pomieszczeniu.3

Przedawkowanie diazepamu

Diazepam w autostrzykawce (10 mg/2 ml) w przypadku przedawkowania może wywoływać objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia krążeniowo-oddechowe oraz neurologiczne. W ciężkich przypadkach może dojść do stanu śpiączkowego. Dodatkowe objawy mogą obejmować: dezorientację, podwójne widzenie i zaburzenia mowy.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania diazepamu obejmuje monitorowanie funkcji życiowych oraz podanie swoistego antidotum – flumazenilu. Flumazenil należy podawać dożylnie w dawce 0,2 mg do 1 mg z szybkością 0,2 mg/min. Dawkę można powtórzyć po 20 minutach, nie przekraczając 1 mg w jednej dawce i 3 mg w ciągu godziny. W bardzo ciężkich zatruciach może być konieczne zastosowanie hemoperfuzji z użyciem kolumn z węglem aktywnym.5

Przedawkowanie pralidoksymu chlorku

Pralidoksym (600 mg/2 ml) w połączeniu z atropiną znajduje się w jednej z autostrzykawek zestawu IZAS-05. Objawy przedawkowania pralidoksymu obserwowane są głównie u osób zdrowych i obejmują dolegliwości ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu pokarmowego. Trudność diagnostyczną stanowi fakt, że podczas prowadzenia terapii ciężko jest rozróżnić działania niepożądane leku od objawów wynikających z działania trucizny (np. bojowego środka trującego).6

Składnik IZAS-05 Objawy przedawkowania Postępowanie terapeutyczne Dawka w autostrzykawce
Atropiny siarczan
  • Suchość w jamie ustnej z pieczeniem
  • Trudności w przełykaniu
  • Światłowstręt
  • Zaczerwienienie i suchość skóry
  • Podwyższenie temperatury ciała
  • Wysypka
  • Nudności i wymioty
  • Tachykardia
  • Podwyższenie ciśnienia tętniczego
  • Objawy ośrodkowe: nerwowość, drżenia, zmieszanie, pobudzenie, omamy, delirium
  • W ciężkich przypadkach: senność, stupor, niewydolność oddechowa i krążeniowa
  • Fizostygmina 1-4 mg dożylnie, domięśniowo lub podskórnie
  • Diazepam w celu uzyskania sedacji (ostrożnie z dawkowaniem)
  • Utrzymanie prawidłowej wentylacji
  • Tlenoterapia w przypadku niewydolności oddechowej
  • Obniżanie temperatury okładami z lodu lub chłodnej wody
  • Odpowiednia podaż płynów
  • Ewentualne cewnikowanie pacjenta
  • Zaciemnione pomieszczenie przy światłowstręcie
2 mg/2 ml
Diazepam
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Niedociśnienie
  • Zaburzenia oddychania
  • Narastająca senność
  • Splątanie (dezorientacja)
  • Spowolnienie ruchowe
  • Dyzartia (zaburzenia mowy)
  • Podwójne widzenie
  • Niekiedy podniecenie ruchowe
  • Wygórowanie odruchów w okresie pobudzenia
  • Napady drgawkowe
  • W ciężkich zatruciach: śpiączka
  • Po długotrwałym przedawkowaniu: alergiczne zmiany skórne, zmniejszenie popędu płciowego, zaburzenia miesiączkowania, ataksja
  • Monitorowanie czynności układu krążenia i oddechowego
  • Podtrzymywanie podstawowych czynności życiowych
  • Flumazenil dożylnie 0,2-1 mg z szybkością 0,2 mg/min (dawkę można powtórzyć po 20 min, nie przekraczać 1 mg w jednej dawce i 3 mg w ciągu 1 godz.)
  • Hemoperfuzja z użyciem kolumn z węglem aktywnym w bardzo ciężkich zatruciach
10 mg/2 ml
Pralidoksymu chlorek
  • Zawroty głowy
  • Zamazane widzenie
  • Podwójne widzenie
  • Ból głowy
  • Zaburzenia akomodacji oka
  • Nudności
  • Lekki częstoskurcz
  • Leczenie objawowe
  • Trudność w rozróżnieniu działań niepożądanych od objawów zatrucia bojowymi środkami trującymi
600 mg/2 ml (+ 2 mg/2 ml atropiny siarczanu)

Uwagi dotyczące monitorowania pacjenta

W przypadku podejrzenia przedawkowania któregokolwiek ze składników zestawu IZAS-05 konieczne jest natychmiastowe wdrożenie postępowania diagnostycznego i terapeutycznego. Monitorowanie parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, czynności serca, częstości oddechów oraz stanu neurologicznego stanowi podstawę właściwego postępowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zaburzeń oddechowych zarówno w przebiegu przedawkowania atropiny, jak i diazepamu.7

Należy pamiętać, że w przypadku stosowania IZAS-05 w warunkach skażenia bojowymi środkami trującymi, obraz kliniczny może być złożony i wynikać zarówno z działania toksycznego bojowego środka trującego, jak i przedawkowania składników zestawu. Diagnostyka różnicowa wymaga w takim przypadku wnikliwej oceny i doświadczenia klinicznego.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl