Wskazania do stosowania
Indywidualny Zestaw Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05 Autostrzykawka Atropina: 2 mg/2 ml Autostrzykawka Diazepam: 10 mg/2 ml Autostrzykawka Pralidoksym + Atropina: 600 mg/2 ml + 2 mg/2 ml

Zestaw autostrzykawek IZAS-05 jest przeznaczony do leczenia zatruć bojowymi środkami trującymi pochodnymi związków fosforoorganicznych o działaniu paralityczno-drgawkowym. Składa się z trzech preparatów: atropiny (2 mg/2 mL), diazepamu (10 mg/2 mL) oraz kombinacji pralidoksymu (600 mg/2 mL) i atropiny (2 mg/2 mL). Atropina działa jako antagonista receptorów muskarynowych, przeciwdziałając nadmiernej stymulacji układu przywspółczulnego, diazepam pełni funkcję przeciwdrgawkową i uspokajającą, natomiast pralidoksym reaktywuje fosforylowaną acetylocholinesterazę, przywracając jej aktywność enzymatyczną. Zestaw jest wskazany w nagłych zatruciach w warunkach bojowych, zagrożenia terrorystycznego, skażenia środowiska oraz podczas akcji ratunkowych na terenach skażonych.

Pobierz ChPL PDF Indywidualny Zestaw Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05 – Roztwór do wstrzykiwań – Autostrzykawka Atropina: 2 mg/2 ml Autostrzykawka Diazepam: 10 mg/2 ml Autostrzykawka Pralidoksym + Atropina: 600 mg/2 ml + 2 mg/2 ml
  1. Wskazania do stosowania Indywidualnego Zestawu Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05
    1. Charakterystyka zestawu IZAS-05
  2. Okoliczności zastosowania zestawu IZAS-05
    1. Mechanizm działania składników zestawu
  3. Podejmowanie decyzji o zastosowaniu zestawu IZAS-05
    1. Objawy zatrucia wymagające zastosowania zestawu
  4. Składniki zestawu IZAS-05 – szczegółowa charakterystyka
  5. Okoliczności, w których zalecenie stosowania jest priorytetowe
    1. Grupy zawodowe szczególnie narażone
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. zatrucie bojowym środkiem trującym pochodnym związku fosforoorganicznego o działaniu paralityczno-drgawkowym
Substancja czynna
  1. atropina siarczan
  2. diazepam
  3. pralidoksym chlorek
Kategoria leku
  1. benzodiazepiny
  2. leki cholinolityczne
  3. leki przeciwzatruciowe
  4. reaktywatory acetylocholinoesterazy

Wskazania do stosowania Indywidualnego Zestawu Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05

Indywidualny Zestaw Autostrzykawek przeciwko Bojowym Środkom Trującym IZAS-05 jest przeznaczony do stosowania w ściśle określonych okolicznościach klinicznych. Podstawowym wskazaniem do zastosowania zestawu IZAS-05 jest zatrucie bojowymi środkami trującymi pochodnymi związków fosforoorganicznych o działaniu paralityczno-drgawkowym.1

Charakterystyka zestawu IZAS-05

Zestaw IZAS-05 składa się z trzech autostrzykawek zawierających różne substancje czynne, które działają synergistycznie w celu przeciwdziałania skutkom zatrucia związkami fosforoorganicznymi:2

  • Autostrzykawka ATROPINA (2 mg/2 mL, roztwór do wstrzykiwań)
  • Autostrzykawka DIAZEPAM (10 mg/2 mL, roztwór do wstrzykiwań)
  • Autostrzykawka PRALIDOKSYM + ATROPINA (600 mg/2 mL + 2 mg/2 mL, roztwór do wstrzykiwań)

Okoliczności zastosowania zestawu IZAS-05

Zestaw IZAS-05 powinien być stosowany w sytuacjach nagłego zatrucia bojowymi środkami trującymi o charakterze fosforoorganicznym. Zatrucia te mogą wystąpić w następujących okolicznościach:3

  • W warunkach bojowych – podczas działań wojennych, gdy dochodzi do użycia broni chemicznej
  • W sytuacjach zagrożenia terrorystycznego z użyciem bojowych środków trujących
  • W przypadkach skażenia środowiska związkami fosforoorganicznymi, szczególnie o działaniu paralityczno-drgawkowym
  • W czasie akcji ratunkowych na terenach skażonych

Mechanizm działania składników zestawu

Każdy składnik zestawu IZAS-05 pełni określoną funkcję terapeutyczną w leczeniu zatruć związkami fosforoorganicznymi:4

  • Atropina – antagonista receptorów muskarynowych, blokuje efekty nadmiernej stymulacji układu przywspółczulnego spowodowanej zahamowaniem acetylocholinesterazy przez związki fosforoorganiczne
  • Diazepam – lek z grupy benzodiazepin, wykazuje działanie przeciwdrgawkowe, zmniejsza napięcie mięśni szkieletowych, działa uspokajająco i przeciwlękowo
  • Pralidoksym – reaktywator fosforylowanej acetylocholinesterazy, przywraca jej aktywność enzymatyczną i umożliwia rozkład nagromadzonej acetylocholiny

Podejmowanie decyzji o zastosowaniu zestawu IZAS-05

Decyzja o zastosowaniu zestawu IZAS-05 powinna być oparta na dokładnej ocenie klinicznej stanu pacjenta oraz okoliczności ekspozycji. Lekarz powinien rozważyć zastosowanie zestawu, gdy występują objawy sugerujące zatrucie związkami fosforoorganicznymi o działaniu paralityczno-drgawkowym:5

Objawy zatrucia wymagające zastosowania zestawu

Objawy muskarynowe (związane z pobudzeniem receptorów muskarynowych):

  • Zwiększone wydzielanie gruczołów: ślinotok, łzawienie, wzmożona potliwość, zwiększona sekrecja w drogach oddechowych
  • Skurcz oskrzeli i wzmożona sekrecja wydzieliny w drogach oddechowych
  • Bradykardia, spadek ciśnienia tętniczego
  • Zwężenie źrenic (mioza)
  • Wzmożona perystaltyka przewodu pokarmowego, nudności, wymioty, biegunka
  • Niekontrolowane oddawanie moczu i stolca

Objawy nikotynowe (związane z pobudzeniem receptorów nikotynowych):

  • Drżenia mięśniowe, drżenie pęczkowe
  • Osłabienie mięśni z możliwością porażenia mięśni oddechowych
  • Tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego

Objawy ośrodkowe:

  • Niepokój, lęk
  • Zaburzenia świadomości, dezorientacja
  • Drgawki
  • Depresja ośrodka oddechowego

Składniki zestawu IZAS-05 – szczegółowa charakterystyka

Autostrzykawka Substancja czynna Dawka Postać Charakterystyka roztworu
ATROPINA Atropiny siarczan 2 mg/2 mL Roztwór do wstrzykiwań Klarowny, bezbarwny płyn. pH 2,8-4,5
DIAZEPAM Diazepam 10 mg/2 mL Roztwór do wstrzykiwań Bezbarwny lub żółtozielony, przezroczysty płyn. pH 6,0-7,5
PRALIDOKSYM + ATROPINA Pralidoksymu chlorek + Atropiny siarczan 600 mg/2 mL + 2 mg/2 mL Roztwór do wstrzykiwań w dwukomorowej autostrzykawce Komora z atropiną: klarowny, bezbarwny płyn (pH 2,8-4,5)
Komora z pralidoksymem: żółtobrązowy płyn (pH 2,0-3,0)

Autostrzykawka DIAZEPAM zawiera dodatkowo substancje pomocnicze o znanym działaniu, które należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu:6

  • Etanol 96% – 100 mg/mL
  • Alkohol benzylowy – 15 mg/mL
  • Sodu benzoesan (E 211) – 48,8 mg/mL
  • Glikol propylenowy – 450 mg/mL
  • Sód – 7,8 mg/mL

Okoliczności, w których zalecenie stosowania jest priorytetowe

Zastosowanie zestawu IZAS-05 jest priorytetowe w następujących okolicznościach:7

  1. Potwierdzona ekspozycja na bojowe środki trujące o charakterze fosforoorganicznym
  2. Wystąpienie charakterystycznych objawów zatrucia związkami fosforoorganicznymi przy podejrzeniu ekspozycji
  3. Profilaktycznie u osób, które muszą przebywać lub przemieszczać się przez teren skażony bojowymi środkami trującymi
  4. W ramach procedur ratunkowych podczas ewakuacji z terenu skażonego

Zestaw IZAS-05 przeznaczony jest przede wszystkim do samodzielnego użycia przez osoby narażone na kontakt z bojowymi środkami trującymi, ale może być również podany przez personel medyczny w warunkach polowych lub w pierwszej fazie leczenia szpitalnego.8

Grupy zawodowe szczególnie narażone

Zestaw IZAS-05 powinien być dostępny dla następujących grup zawodowych:9

  • Personel wojskowy, szczególnie jednostek chemicznych i rozpoznania skażeń
  • Służby ratownicze i zespoły reagowania kryzysowego
  • Personel medyczny działający w strefach zagrożenia
  • Funkcjonariusze służb mundurowych działający w obszarach zagrożonych atakiem chemicznym
  • Personel cywilny pracujący w obiektach strategicznych zagrożonych atakiem terrorystycznym

Podejmując decyzję o zaleceniu stosowania zestawu IZAS-05, lekarz powinien uwzględnić pełny kontekst sytuacji klinicznej, opierając się na objawach klinicznych, wywiadzie dotyczącym ekspozycji oraz ocenie korzyści i ryzyka dla konkretnego pacjenta.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl