nadżerkowe refluksowe zapalenie przełyku
Wskazanie

Nadżerkowe refluksowe zapalenie przełyku (NRZP) to zaawansowana postać choroby refluksowej przełyku (GERD), charakteryzująca się obecnością nadżerek w dystalnej części przełyku, które są widoczne podczas badania endoskopowego. Stan ten powstaje w wyniku przewlekłego narażenia błony śluzowej przełyku na działanie kwaśnej treści żołądkowej, która cofa się (refluksuje) z żołądka do przełyku. Charakterystycznymi objawami są zgaga, uczucie pieczenia za mostkiem, cofanie się kwaśnej treści do gardła oraz bóle w nadbrzuszu.

W diagnostyce nadżerkowego refluksowego zapalenia przełyku kluczową rolę odgrywa gastroskopia, która umożliwia bezpośrednią ocenę zmian w przełyku. Stopień zaawansowania zmian nadżerkowych klasyfikuje się najczęściej według skali Los Angeles (stopnie A-D). Dodatkowo w diagnostyce wykorzystuje się pH-metrię i manometrię przełyku, które pozwalają ocenić ekspozycję przełyku na kwas oraz funkcję dolnego zwieracza przełyku.

Leczenie NRZP opiera się głównie na farmakoterapii. Leki pierwszego wyboru to inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku. W Polsce dostępne są: omeprazol (Gasec, Losec, Helicid), pantoprazol (Controloc, Nolpaza), esomeprazol (Nexium, Emanera), rabeprazol (Xenterol) oraz lanzoprazol (Lanzul). W przypadkach opornych na standardowe dawki IPP stosuje się terapię podwójną dawką, zmianę IPP na inny lub dodanie drugiego leku – antagonisty receptora H2 (np. ranitydyna – Ranigast, famotydyna – Famotydyna Hasco).

W leczeniu wspomagającym stosuje się leki prokinetyczne poprawiające motorykę przewodu pokarmowego, takie jak itopryd (Zirid) czy prukalopryd (Resolor). Można również wykorzystać alginaty (Gaviscon), które tworzą mechaniczną barierę na powierzchni treści żołądkowej, zmniejszając ryzyko refluksu. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze rozważa się leczenie endoskopowe lub chirurgiczne (fundoplikacja).

Największe trudności w leczeniu NRZP związane są z opornością na standardowe dawki IPP (dotyczy około 20-30% pacjentów), nawrotowością objawów po odstawieniu leków oraz rozwojem powikłań, takich jak przełyk Barretta (który zwiększa ryzyko rozwoju raka przełyku). Problematyczne jest również długotrwałe stosowanie IPP, które może prowadzić do niepożądanych skutków, jak zwiększone ryzyko złamań, niedobór witaminy B12, hipomagnezemia czy zwiększona podatność na infekcje przewodu pokarmowego. Wyzwaniem terapeutycznym jest również współwystępowanie innych schorzeń, takich jak zaburzenia motoryki przełyku czy przepuklina rozworu przełykowego przepony.